Dopuszczalne różnicowanie sytuacji pracowników ze względu na religię, wyznanie lub światopogląd

Wierzący i niewierzący mają równe prawa w życiu państwowym, politycznym, gospodarczym, społecznym i kulturalnym. Jakakolwiek dyskryminacja z powodu religii lub przekonań w sprawach religii jest zakazana. Zakaz ten obowiązuje również w ramach stosunków pracy. Wyjątek od zasady nieróżnicowania pracow...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Małgorzata Czuryk
Format: Article
Language:English
Published: The John Paul II Catholic University of Lublin 2024-12-01
Series:Studia z Prawa Wyznaniowego
Subjects:
Online Access:https://czasopisma.kul.pl/index.php/spw/article/view/17518
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850052643195453440
author Małgorzata Czuryk
author_facet Małgorzata Czuryk
author_sort Małgorzata Czuryk
collection DOAJ
description Wierzący i niewierzący mają równe prawa w życiu państwowym, politycznym, gospodarczym, społecznym i kulturalnym. Jakakolwiek dyskryminacja z powodu religii lub przekonań w sprawach religii jest zakazana. Zakaz ten obowiązuje również w ramach stosunków pracy. Wyjątek od zasady nieróżnicowania pracowników ze względu na religię, wyznanie lub światopogląd w prawie polskim został określony w art. 183b § 4 Kodeksu pracy. Zgodnie z nim nie stanowi naruszenia zasady równego traktowania ograniczanie przez kościoły i inne związki wyznaniowe, a także organizacje, których etyka opiera się na religii, wyznaniu lub światopoglądzie, dostępu do zatrudnienia, ze względu na religię, wyznanie lub światopogląd, jeżeli rodzaj lub charakter wykonywania działalności przez kościoły i inne związki wyznaniowe, a także organizacje powoduje, że religia, wyznanie lub światopogląd są rzeczywistym i decydującym wymaganiem zawodowym stawianym pracownikowi, proporcjonalnym do osiągnięcia zgodnego z prawem celu zróżnicowania sytuacji tej osoby. Odnosi się to również do wymagania od pracowników działania w dobrej wierze i lojalności wobec etyki kościoła, innego związku wyznaniowego bądź organizacji światopoglądowej. Celem niniejszego artykułu jest refleksja nad dopuszczalnością różnicowania pracowników ze względu na religię, wyznanie lub światopogląd. Wymaga to wskazania podmiotów, które uprawnione są do stosowania tego swoistego kontratypu oraz kryteriów jego stosowania. Konieczne jest również zwrócenie uwagi na pojawiającą się kolizję praw przysługujących każdej osobie (pracownikowi) z prawem kościołów i innych związków wyznaniowych oraz organizacji, których etyka opiera się na religii, wyznaniu lub światopoglądzie (pracodawców) w procesie zatrudnienia oraz na sposób rozwiązywania tej kolizji. Dla zachowania równowagi między prawami stron stosunku pracy i przeciwdziałania nadużyciom konieczne jest zagwarantowanie możliwości weryfikacji przez sąd, czy prawidłowo zastosowano kryteria kontratypu w konkretnym stanie faktycznym. Przy rozstrzyganiu pojawiających się w tym zakresie kolizji praw sądy powinny mieć na względzie zarówno prawa indywidualne pracowników, jak i gwarancje oraz prawa kościołów i innych związków wyznaniowych, a także organizacji światopoglądowych.
format Article
id doaj-art-f628232886324541b9daf3fb2e6c88fa
institution DOAJ
issn 2081-8882
2544-3003
language English
publishDate 2024-12-01
publisher The John Paul II Catholic University of Lublin
record_format Article
series Studia z Prawa Wyznaniowego
spelling doaj-art-f628232886324541b9daf3fb2e6c88fa2025-08-20T02:52:45ZengThe John Paul II Catholic University of LublinStudia z Prawa Wyznaniowego2081-88822544-30032024-12-012710.31743/spw.17518Dopuszczalne różnicowanie sytuacji pracowników ze względu na religię, wyznanie lub światopoglądMałgorzata Czuryk0University of Warmia and Mazury in Olsztyn Wierzący i niewierzący mają równe prawa w życiu państwowym, politycznym, gospodarczym, społecznym i kulturalnym. Jakakolwiek dyskryminacja z powodu religii lub przekonań w sprawach religii jest zakazana. Zakaz ten obowiązuje również w ramach stosunków pracy. Wyjątek od zasady nieróżnicowania pracowników ze względu na religię, wyznanie lub światopogląd w prawie polskim został określony w art. 183b § 4 Kodeksu pracy. Zgodnie z nim nie stanowi naruszenia zasady równego traktowania ograniczanie przez kościoły i inne związki wyznaniowe, a także organizacje, których etyka opiera się na religii, wyznaniu lub światopoglądzie, dostępu do zatrudnienia, ze względu na religię, wyznanie lub światopogląd, jeżeli rodzaj lub charakter wykonywania działalności przez kościoły i inne związki wyznaniowe, a także organizacje powoduje, że religia, wyznanie lub światopogląd są rzeczywistym i decydującym wymaganiem zawodowym stawianym pracownikowi, proporcjonalnym do osiągnięcia zgodnego z prawem celu zróżnicowania sytuacji tej osoby. Odnosi się to również do wymagania od pracowników działania w dobrej wierze i lojalności wobec etyki kościoła, innego związku wyznaniowego bądź organizacji światopoglądowej. Celem niniejszego artykułu jest refleksja nad dopuszczalnością różnicowania pracowników ze względu na religię, wyznanie lub światopogląd. Wymaga to wskazania podmiotów, które uprawnione są do stosowania tego swoistego kontratypu oraz kryteriów jego stosowania. Konieczne jest również zwrócenie uwagi na pojawiającą się kolizję praw przysługujących każdej osobie (pracownikowi) z prawem kościołów i innych związków wyznaniowych oraz organizacji, których etyka opiera się na religii, wyznaniu lub światopoglądzie (pracodawców) w procesie zatrudnienia oraz na sposób rozwiązywania tej kolizji. Dla zachowania równowagi między prawami stron stosunku pracy i przeciwdziałania nadużyciom konieczne jest zagwarantowanie możliwości weryfikacji przez sąd, czy prawidłowo zastosowano kryteria kontratypu w konkretnym stanie faktycznym. Przy rozstrzyganiu pojawiających się w tym zakresie kolizji praw sądy powinny mieć na względzie zarówno prawa indywidualne pracowników, jak i gwarancje oraz prawa kościołów i innych związków wyznaniowych, a także organizacji światopoglądowych. https://czasopisma.kul.pl/index.php/spw/article/view/17518kościoły i inne związki wyznaniowewolność religijnawolność sumienia i religiipracownikpracodawcadyskryminacja
spellingShingle Małgorzata Czuryk
Dopuszczalne różnicowanie sytuacji pracowników ze względu na religię, wyznanie lub światopogląd
Studia z Prawa Wyznaniowego
kościoły i inne związki wyznaniowe
wolność religijna
wolność sumienia i religii
pracownik
pracodawca
dyskryminacja
title Dopuszczalne różnicowanie sytuacji pracowników ze względu na religię, wyznanie lub światopogląd
title_full Dopuszczalne różnicowanie sytuacji pracowników ze względu na religię, wyznanie lub światopogląd
title_fullStr Dopuszczalne różnicowanie sytuacji pracowników ze względu na religię, wyznanie lub światopogląd
title_full_unstemmed Dopuszczalne różnicowanie sytuacji pracowników ze względu na religię, wyznanie lub światopogląd
title_short Dopuszczalne różnicowanie sytuacji pracowników ze względu na religię, wyznanie lub światopogląd
title_sort dopuszczalne roznicowanie sytuacji pracownikow ze wzgledu na religie wyznanie lub swiatopoglad
topic kościoły i inne związki wyznaniowe
wolność religijna
wolność sumienia i religii
pracownik
pracodawca
dyskryminacja
url https://czasopisma.kul.pl/index.php/spw/article/view/17518
work_keys_str_mv AT małgorzataczuryk dopuszczalneroznicowaniesytuacjipracownikowzewzgledunareligiewyznanielubswiatopoglad