Türkiye Oryantal Tütün Germplazmının UPOV Test Kılavuzu Kullanılarak Karakterizasyonu
Türkiye’de tütün üretiminde oldukça yüksek genetik çeşitlilik içeren popülasyonlar, yerel çeşitler ve ekotipler kullanılmaktadır. Araştırma, Türkiye’de oryantal tütün üretilen alanlarda kullanılan tütün genotipleri içerisindeki genetik çeşitliliğin tespit edilmesi amacıyla yürütülmüştür. Tütün üreti...
Saved in:
| Main Authors: | , , , |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Hasan Eleroğlu
2024-12-01
|
| Series: | Turkish Journal of Agriculture: Food Science and Technology |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://agrifoodscience.com/index.php/TURJAF/article/view/7163 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1850162086706937856 |
|---|---|
| author | Ahmet Kınay Dursun Kurt İbrahim Saygılı Turgay Kurt |
| author_facet | Ahmet Kınay Dursun Kurt İbrahim Saygılı Turgay Kurt |
| author_sort | Ahmet Kınay |
| collection | DOAJ |
| description | Türkiye’de tütün üretiminde oldukça yüksek genetik çeşitlilik içeren popülasyonlar, yerel çeşitler ve ekotipler kullanılmaktadır. Araştırma, Türkiye’de oryantal tütün üretilen alanlarda kullanılan tütün genotipleri içerisindeki genetik çeşitliliğin tespit edilmesi amacıyla yürütülmüştür. Tütün üretim alanlarında morfolojik farklılıkları nedeniyle seçilen 340 tütün genotipi yabancı tozlanmasını engellemek amacıyla izole edilmiş ve böylece kendilenmiştir. Genetik olarak farklı olan 259 genotip tarla denemelerine alınmıştır. İzmir tipi, Basma tipi ve Samsun tipi olmak üzere üç grupta ele alınan bölge tütünlerinin morfolojik ve fenolojik özellikleri UPOV rehberine göre değerlendirilmiştir. Yaygın özellikler bakımından ana sap uzunluğu ortaca-uzun, yaprak sayısı orta-fazla, bitki şekli eliptik, ana gövde rengi açık yeşil, sürgün oluşturma kabiliyeti yok veya çok zayıf, yaprak tipi yapışıktır. Aya uzunluğu ve genişliği orta, yaşmak eni dar-orta, aya şekli geniş eliptik ve yaprak ucu şekli çok az-orta sivriliktedir. Aya kabarcıklığı ve ondülelik zayıfça-zayıftır. Çiçeklenme geç-çok, geçci, taç yaprak rengi açık pembe, orta sıklıkta küresel çiçek kümesi şekli yaygındır. İncelenen tütün genotiplerinde karakterler bakımından varyasyonların yüksek olduğu belirlenmiştir. İzmir tipi tütünlerin bitki boyu ile yaprak büyüklüğünün diğer tiplere göre daha küçük olduğu belirlenmiştir. İzmir tipi tütünler aynı zamanda yaprak sayısı çok, olgunlaşma süresi geççi, yapraklarının düz ve yaprak uç açılarının ise yuvarlak olduğu belirlenmiştir. Farklı özellikleri ile öne çıkan hatlarla, gelecekte planlanan ıslah çalışmaları için önemli bir veri tabanı oluşturulmuştur. |
| format | Article |
| id | doaj-art-fd9df77b1ba74bd190f69cf5b0ba00db |
| institution | OA Journals |
| issn | 2148-127X |
| language | English |
| publishDate | 2024-12-01 |
| publisher | Hasan Eleroğlu |
| record_format | Article |
| series | Turkish Journal of Agriculture: Food Science and Technology |
| spelling | doaj-art-fd9df77b1ba74bd190f69cf5b0ba00db2025-08-20T02:22:39ZengHasan EleroğluTurkish Journal of Agriculture: Food Science and Technology2148-127X2024-12-0112s32686269310.24925/turjaf.v12is3.2686-2693.71635864Türkiye Oryantal Tütün Germplazmının UPOV Test Kılavuzu Kullanılarak KarakterizasyonuAhmet Kınay0https://orcid.org/0000-0003-4554-2148Dursun Kurt1https://orcid.org/0000-0001-6697-3954İbrahim Saygılı2https://orcid.org/0000-0003-0449-4872Turgay Kurt3https://orcid.org/0009-0002-6563-850XTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü, 60150, Tokat, TürkiyeOndokuz Mayıs Üniversitesi, Bafra Meslek Yüksekokulu, Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölümü, 55400, Samsun, Türkiye Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü, 60150, Tokat, TürkiyeÖz-Ege Tütün Sanayi ve Ticaret A.Ş., Agronomi Bölümü, 35860, İzmir, TürkiyeTürkiye’de tütün üretiminde oldukça yüksek genetik çeşitlilik içeren popülasyonlar, yerel çeşitler ve ekotipler kullanılmaktadır. Araştırma, Türkiye’de oryantal tütün üretilen alanlarda kullanılan tütün genotipleri içerisindeki genetik çeşitliliğin tespit edilmesi amacıyla yürütülmüştür. Tütün üretim alanlarında morfolojik farklılıkları nedeniyle seçilen 340 tütün genotipi yabancı tozlanmasını engellemek amacıyla izole edilmiş ve böylece kendilenmiştir. Genetik olarak farklı olan 259 genotip tarla denemelerine alınmıştır. İzmir tipi, Basma tipi ve Samsun tipi olmak üzere üç grupta ele alınan bölge tütünlerinin morfolojik ve fenolojik özellikleri UPOV rehberine göre değerlendirilmiştir. Yaygın özellikler bakımından ana sap uzunluğu ortaca-uzun, yaprak sayısı orta-fazla, bitki şekli eliptik, ana gövde rengi açık yeşil, sürgün oluşturma kabiliyeti yok veya çok zayıf, yaprak tipi yapışıktır. Aya uzunluğu ve genişliği orta, yaşmak eni dar-orta, aya şekli geniş eliptik ve yaprak ucu şekli çok az-orta sivriliktedir. Aya kabarcıklığı ve ondülelik zayıfça-zayıftır. Çiçeklenme geç-çok, geçci, taç yaprak rengi açık pembe, orta sıklıkta küresel çiçek kümesi şekli yaygındır. İncelenen tütün genotiplerinde karakterler bakımından varyasyonların yüksek olduğu belirlenmiştir. İzmir tipi tütünlerin bitki boyu ile yaprak büyüklüğünün diğer tiplere göre daha küçük olduğu belirlenmiştir. İzmir tipi tütünler aynı zamanda yaprak sayısı çok, olgunlaşma süresi geççi, yapraklarının düz ve yaprak uç açılarının ise yuvarlak olduğu belirlenmiştir. Farklı özellikleri ile öne çıkan hatlarla, gelecekte planlanan ıslah çalışmaları için önemli bir veri tabanı oluşturulmuştur.https://agrifoodscience.com/index.php/TURJAF/article/view/7163fenolojikgüneşte kurutulmuşmorfolojiknicotiana tabacum l.genotip |
| spellingShingle | Ahmet Kınay Dursun Kurt İbrahim Saygılı Turgay Kurt Türkiye Oryantal Tütün Germplazmının UPOV Test Kılavuzu Kullanılarak Karakterizasyonu Turkish Journal of Agriculture: Food Science and Technology fenolojik güneşte kurutulmuş morfolojik nicotiana tabacum l. genotip |
| title | Türkiye Oryantal Tütün Germplazmının UPOV Test Kılavuzu Kullanılarak Karakterizasyonu |
| title_full | Türkiye Oryantal Tütün Germplazmının UPOV Test Kılavuzu Kullanılarak Karakterizasyonu |
| title_fullStr | Türkiye Oryantal Tütün Germplazmının UPOV Test Kılavuzu Kullanılarak Karakterizasyonu |
| title_full_unstemmed | Türkiye Oryantal Tütün Germplazmının UPOV Test Kılavuzu Kullanılarak Karakterizasyonu |
| title_short | Türkiye Oryantal Tütün Germplazmının UPOV Test Kılavuzu Kullanılarak Karakterizasyonu |
| title_sort | turkiye oryantal tutun germplazminin upov test kilavuzu kullanilarak karakterizasyonu |
| topic | fenolojik güneşte kurutulmuş morfolojik nicotiana tabacum l. genotip |
| url | https://agrifoodscience.com/index.php/TURJAF/article/view/7163 |
| work_keys_str_mv | AT ahmetkınay turkiyeoryantaltutungermplazmınınupovtestkılavuzukullanılarakkarakterizasyonu AT dursunkurt turkiyeoryantaltutungermplazmınınupovtestkılavuzukullanılarakkarakterizasyonu AT ibrahimsaygılı turkiyeoryantaltutungermplazmınınupovtestkılavuzukullanılarakkarakterizasyonu AT turgaykurt turkiyeoryantaltutungermplazmınınupovtestkılavuzukullanılarakkarakterizasyonu |