Społeczny wymiar konceptu ZDROWIE we współczesnej polszczyźnie. Przyczynek do dyskusji

Celem opracowania jest lingwistyczna refleksja nad społecznym aspektem konceptu zdrowie, dla którego istotnym kontekstem stała się pandemia COVID-19. W opracowaniu przyjęto rozumienie „konceptu” jako „pojęcia nacechowanego aksjologicznie i wyposażonego w swoiste kulturowe konotacje”. W związku z ty...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Joanna Szadura
Format: Article
Language:Polish
Published: Towarzystwo Kultury Języka 2025-05-01
Series:Poradnik Językowy
Subjects:
Online Access:https://www.journals.polon.uw.edu.pl/index.php/pj/article/view/1651
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
Description
Summary:Celem opracowania jest lingwistyczna refleksja nad społecznym aspektem konceptu zdrowie, dla którego istotnym kontekstem stała się pandemia COVID-19. W opracowaniu przyjęto rozumienie „konceptu” jako „pojęcia nacechowanego aksjologicznie i wyposażonego w swoiste kulturowe konotacje”. W związku z tym, że „koncept” jest składnikiem językowego obrazu świata – metodologicznie wykorzystano zasady rekonstrukcji JOS. Tak sformułowane zadanie badawcze i sposób jego realizacji wymagały odwołania się do trzech typów danych językowych: systemowych, ankietowych i tekstowych oraz danych „przyjęzykowych” (opisy działań i praktyk). Analizie poddano zatem definicje leksykograficzne słowa zdrowie a także skonfrontowano je ze zróżnicowanymi stylistycznie współczesnymi użyciami tego słowa oraz wynikami badań ankietowych. Weryfikacja tych danych pozwoliła sformułować kilka wniosków. Po pierwsze: we współczesnej polszczyźnie znaczenie słowa zdrowie (‘stan żywego organizmu, w którym wszystkie funkcje przebiegają prawidłowo: pełna sprawność i dobre samopoczucie fizyczne i psychiczne’) poszerza się o aspekt społeczny, co odpowiada definicji zdrowia przyjętej przez Światową Organizację Zdrowia (‘zdrowie jest stanem zupełnej pomyślności fizycznej, umysłowej i społecznej, a nie jedynie brakiem choroby i ułomności’). Po drugie: istotnym kontekstem społecznego aspektu konceptu zdrowie jest współcześnie stan zdrowia społeczeństwa i wspólny społeczny wysiłek mający na celu dbanie o zdrowie każdego członka społeczności. Po trzecie: w okresie pandemii wywołanej wirusem SARS-CoV-2 ochrona zdrowia publicznego czyli zdrowia każdego z nas jako członka społeczeństwa – stało się w czasie pandemii przedmiotem zarządzania kryzysowego i spowodowała wprowadzenie szeregu nakazów i zakazów. Zdrowie stało się niezwykle wyrazistą determinantą naszego życia wycenianą i ocenianą przez procedury i statystykę.
ISSN:0551-5343