تحلیل تجربه‌های عرفانی ازدیدگاه اقبال‌‌لاهوری و تاثیرآن بر اندیشه‌های‌‌کلامی او

اقبال با واکاوی سیر تاریخی اندیشه‌های دینی در پی ره‌‌یافتی جدید از نظام معرفتی دین برآمد و درصدد بود که با ایجاد یک اندیشه منسجم فلسفی آرای‌‌خود را با تمامی جوانب حیات فردی و اجتماعی انسان‌‌ها پیوند بدهد. او از منظر تجربه‌‌ دینی به‌‌ حیات دینی می‌‌نگریست و با تعمّق در آیات قرآن و بهره‌‌گرفتن از تجرب...

Full description

Saved in:

Bibliographic Details
Main Authors:	امجد محمدمرادی, بهمن نزهت
Format:	Article
Language:	English
Published:	ًQand-E Parsi Scientific Association 2025-03-01
Series:	نقد تحلیل و زیبایی شناسی متون
Subjects:	تجربه‌ دینی تجربه عرفانی اقبال‌‌لاهوری اندیشه‌‌های‌‌کلامی
Online Access:	https://www.qparsi.ir/article_220902_7b2c7ea7728f60e67735a2df25d9b183.pdf
Tags:	Add Tag No Tags, Be the first to tag this record!

_version_	1849246297057394688
author	امجد محمدمرادی بهمن نزهت
author_facet	امجد محمدمرادی بهمن نزهت
author_sort	امجد محمدمرادی
collection	DOAJ
description	اقبال با واکاوی سیر تاریخی اندیشه‌های دینی در پی ره‌‌یافتی جدید از نظام معرفتی دین برآمد و درصدد بود که با ایجاد یک اندیشه منسجم فلسفی آرای‌‌خود را با تمامی جوانب حیات فردی و اجتماعی انسان‌‌ها پیوند بدهد. او از منظر تجربه‌‌ دینی به‌‌ حیات دینی می‌‌نگریست و با تعمّق در آیات قرآن و بهره‌‌گرفتن از تجربیّات آفاقی و انفسی، جهت نیل به تجربیّات عرفانی و دست‌‌یابی به «خود» برتر، به دنبال ارائه نوعی تبیین فوق‌‌طبیعی‌‌ از دین برآمد‌‌ و ضمن بررسی فلسفه دین، با نوعی الهیات‌‌ طبیعی حاکم بر جهان‌‌ که مبتنی بر عقلانیت افراطی بود، به مخالفت برخاست. او میراث کهن اسلام را می‌‌کاوید. شیوه‌‌های کلامی گذشتگان را توان رویارویی با نیازهای‌‌ روز نمی‌‌دید، درنتیجه با نقبی به دنیای درون‌‌خود در پی دستیابی به حقیقت، به مقوله‌‌ای بنیادین و ضروری از دین نایل شد که عمیق‌ترین آن تجربه‌های‌‌عرفانی بود. اقبال با درنظرداشتن ترقیات اخیرعلم و معرفت بشری با روشنگری‌‌های‌‌خود در این مسیر در پی احیا و نوسازی فلسفه‌‌ی ‌‌دین برآمد. نگارندگان‌‌ در این پژوهش برآنند ضمن پرداختن به ماهیّت تجربه‌‌ دینی- عرفانی از منظراندیشمندان غربی، با روشی توصیفی- تحلیلی مؤلفه‌‌های تجربیات‌‌عرفانی را از دیگاه اقبال‌‌لاهوری تحلیل‌‌کنند و تاثیر این مؤلفه‌‌ها را براندیشه‌‌های کلامی او مورد تحلیل و بررسی قراردهند. از نتایج این پژوهش می‌‌توان به این موارد اشاره کرد که اقبال ضمن تاثرپذیری از آرای متکلمین گذشته محدودنگری‌‌های آنان را جوابگوی نیازهای عصر نمی‌‌بیند و با انتقاد از روش آنان، مسلک عارفان را می‌‌ستاید و از طرف‌‌ دیگر تکامل اجتماعی و سعادت بشری را نیازمند تعبیری روحانی از جهان می‌‌بیند.
format	Article
id	doaj-art-fb684a93f6e140caa4afb38937d7cbc4
institution	Kabale University
issn	2783-4166
language	English
publishDate	2025-03-01
publisher	ًQand-E Parsi Scientific Association
record_format	Article
series	نقد تحلیل و زیبایی شناسی متون
spelling	doaj-art-fb684a93f6e140caa4afb38937d7cbc42025-08-20T03:58:32ZengًQand-E Parsi Scientific Associationنقد تحلیل و زیبایی شناسی متون2783-41662025-03-0181699210.22034/caat.2024.465577.1096220902تحلیل تجربه‌های عرفانی ازدیدگاه اقبال‌‌لاهوری و تاثیرآن بر اندیشه‌های‌‌کلامی اوامجد محمدمرادی0بهمن نزهت1دانشگاه اورمیه، دانشکده علوم انسانی، رشته زبان و ادبیات فارسی، گرایش عرفانیعضو هیأت علمی دانشگاه ارومیهاقبال با واکاوی سیر تاریخی اندیشه‌های دینی در پی ره‌‌یافتی جدید از نظام معرفتی دین برآمد و درصدد بود که با ایجاد یک اندیشه منسجم فلسفی آرای‌‌خود را با تمامی جوانب حیات فردی و اجتماعی انسان‌‌ها پیوند بدهد. او از منظر تجربه‌‌ دینی به‌‌ حیات دینی می‌‌نگریست و با تعمّق در آیات قرآن و بهره‌‌گرفتن از تجربیّات آفاقی و انفسی، جهت نیل به تجربیّات عرفانی و دست‌‌یابی به «خود» برتر، به دنبال ارائه نوعی تبیین فوق‌‌طبیعی‌‌ از دین برآمد‌‌ و ضمن بررسی فلسفه دین، با نوعی الهیات‌‌ طبیعی حاکم بر جهان‌‌ که مبتنی بر عقلانیت افراطی بود، به مخالفت برخاست. او میراث کهن اسلام را می‌‌کاوید. شیوه‌‌های کلامی گذشتگان را توان رویارویی با نیازهای‌‌ روز نمی‌‌دید، درنتیجه با نقبی به دنیای درون‌‌خود در پی دستیابی به حقیقت، به مقوله‌‌ای بنیادین و ضروری از دین نایل شد که عمیق‌ترین آن تجربه‌های‌‌عرفانی بود. اقبال با درنظرداشتن ترقیات اخیرعلم و معرفت بشری با روشنگری‌‌های‌‌خود در این مسیر در پی احیا و نوسازی فلسفه‌‌ی ‌‌دین برآمد. نگارندگان‌‌ در این پژوهش برآنند ضمن پرداختن به ماهیّت تجربه‌‌ دینی- عرفانی از منظراندیشمندان غربی، با روشی توصیفی- تحلیلی مؤلفه‌‌های تجربیات‌‌عرفانی را از دیگاه اقبال‌‌لاهوری تحلیل‌‌کنند و تاثیر این مؤلفه‌‌ها را براندیشه‌‌های کلامی او مورد تحلیل و بررسی قراردهند. از نتایج این پژوهش می‌‌توان به این موارد اشاره کرد که اقبال ضمن تاثرپذیری از آرای متکلمین گذشته محدودنگری‌‌های آنان را جوابگوی نیازهای عصر نمی‌‌بیند و با انتقاد از روش آنان، مسلک عارفان را می‌‌ستاید و از طرف‌‌ دیگر تکامل اجتماعی و سعادت بشری را نیازمند تعبیری روحانی از جهان می‌‌بیند.https://www.qparsi.ir/article_220902_7b2c7ea7728f60e67735a2df25d9b183.pdfتجربه‌ دینیتجربه عرفانیاقبال‌‌لاهوریاندیشه‌‌های‌‌کلامی
spellingShingle	امجد محمدمرادی بهمن نزهت تحلیل تجربه‌های عرفانی ازدیدگاه اقبال‌‌لاهوری و تاثیرآن بر اندیشه‌های‌‌کلامی او نقد تحلیل و زیبایی شناسی متون تجربه‌ دینی تجربه عرفانی اقبال‌‌لاهوری اندیشه‌‌های‌‌کلامی
title	تحلیل تجربه‌های عرفانی ازدیدگاه اقبال‌‌لاهوری و تاثیرآن بر اندیشه‌های‌‌کلامی او
title_full	تحلیل تجربه‌های عرفانی ازدیدگاه اقبال‌‌لاهوری و تاثیرآن بر اندیشه‌های‌‌کلامی او
title_fullStr	تحلیل تجربه‌های عرفانی ازدیدگاه اقبال‌‌لاهوری و تاثیرآن بر اندیشه‌های‌‌کلامی او
title_full_unstemmed	تحلیل تجربه‌های عرفانی ازدیدگاه اقبال‌‌لاهوری و تاثیرآن بر اندیشه‌های‌‌کلامی او
title_short	تحلیل تجربه‌های عرفانی ازدیدگاه اقبال‌‌لاهوری و تاثیرآن بر اندیشه‌های‌‌کلامی او
title_sort	تحلیل تجربه‌های عرفانی ازدیدگاه اقبال‌‌لاهوری و تاثیرآن بر اندیشه‌های‌‌کلامی او
topic	تجربه‌ دینی تجربه عرفانی اقبال‌‌لاهوری اندیشه‌‌های‌‌کلامی
url	https://www.qparsi.ir/article_220902_7b2c7ea7728f60e67735a2df25d9b183.pdf
work_keys_str_mv	AT ạmjdmḥmdmrạdy tḥlyltjrbhhạyʿrfạnyạzdydgạhạqbạllạhwrywtạtẖyrậnbrạndysẖhhạyḵlạmyạw AT bhmnnzht tḥlyltjrbhhạyʿrfạnyạzdydgạhạqbạllạhwrywtạtẖyrậnbrạndysẖhhạyḵlạmyạw

تحلیل تجربه‌های عرفانی ازدیدگاه اقبال‌‌لاهوری و تاثیرآن بر اندیشه‌های‌‌کلامی او

Similar Items