RÛM’UN(ANADOLU’NUN) GÖZCÜSÜ KARACA AHMED VE UŞAK KARACAAHMET KÖYÜ
Karaca Ahmed ve onunla birlikte geldiği düşünülen cemaatinin, Moğol baskısı sonucumeydana gelen nüfus hareketliliği esnasında Batı Anadolu’ya ve bilhassa Germiyan bölgesinegelmiş olmaları muhtemeldir. Söz konusu nüfus hareketliliği sonucunda Karaca Ahmed vecemaatinin Anadolu ve Balkanlar’ın birçok y...
Saved in:
| Main Authors: | , |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | deu |
| Published: |
Ankara Haci Bayram Veli University
2025-06-01
|
| Series: | Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4371713 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| Summary: | Karaca Ahmed ve onunla birlikte geldiği düşünülen cemaatinin, Moğol baskısı sonucumeydana gelen nüfus hareketliliği esnasında Batı Anadolu’ya ve bilhassa Germiyan bölgesinegelmiş olmaları muhtemeldir. Söz konusu nüfus hareketliliği sonucunda Karaca Ahmed vecemaatinin Anadolu ve Balkanlar’ın birçok yerinde izler bıraktığı söylenebilir.İnceleme konumuz olan Karaca Ahmed’in dışında Hacım Sultan ve Dedebalı’nın dayine Kirman bölgesinden geldikleri için beyliklerine Germiyan Beyliği adını veren beyliğintopraklarında bulunmaları bu ihtimali güçlendirmektedir. Her üç ismin de sonradan HacıBektaş-ı Veli ve Bektaşilik ile ilişkilendirilmeleri yani Bektaşi geleneğine dâhil edilmelerimeselenin sadece Germiyanoğulları Beyliği arazisi ile sınırlı kalmadığını ve daha geniş bircoğrafyayı ilgilendirdiğini göstermektedir. Nitekim her üç şahsiyet ile ilgili Osmanlı arşivbelgelerine yansıyan belge ve bilgilerin bütün Anadolu ve Balkan coğrafyasını ilgilendirmesibu gerçeğin bir ifadesi olarak değerlendirilmelidir. Bilhassa Dedebalı ve Karaca Ahmed’inAnadolu ve Balkanlarda benzer şekilde ve birbirlerine yakın coğrafyalarda yerleşmeleri ya daiz bırakmaları da aynı gelişmenin sonucu olarak görülmelidir.Osmanlı arşiv kayıtları incelendiğinde araştırma konumuz olan Uşak’ın Ulubey ilçesinebağlı Karacaahmet1 köyünün haricinde yine Uşak’ın Banaz ilçesine bağlı Kaplangı köyündede Karaca Ahmed’le ilişkilendirilen, zaviye ile Uşak’ın Kâfirviran karyesinde çiftlik ve yineinceleme konumuz olan Karacaahmet köyünün güneyinde Denizli/Lazkiye’ye bağlı KaracaAhmedlü karyesinin ve doğusunda Karahisar-ı Sahib sancağı Sincanlı nahiyesinde KaracaAhmed karyesinin bulunması, Karaca Ahmed’in veya bağlı olduğu cemaatin bölgedeki iskânve yayılma sahalarını ve bıraktıkları izleri göstermesi açısından önemli olsa gerektir.Bu makale, Anadolu’da Bektaşilik geleneği içinde önemli bir figür olan Karaca Ahmed ve Uşak Karacaahmet köyünün Osmanlı dönemindeki sosyo-ekonomik yapısı üzerine biraraştırmadır. Uşak Karacaahmet köyünün tarihi ve sosyo-ekonomik yapısı, Osmanlı dönemitahrir, avarız, hurufat, nüfus, temettuat defterleri ve salnameler ile tespit edilen yerel kaynaklarkullanılmak suretiyle analiz edilmeye çalışılmıştır. |
|---|---|
| ISSN: | 1306-8253 |