Tüketim Toplumunda Tüketime Sevk Etme Araçlarından Biri Olarak Planlı Eskitme Üzerine Sosyolojik Bir Tartışma
Bu çalışmanın amacı, tüketim toplumunda malların daha hızlı üretilmesi, satın alınması ve tüketilmesi anlamında hızlı bir meta döngüsünü sağlamak için kullanılan bir strateji olarak planlı eskitmenin tüketim kültüründeki yerini ve beraberinde getirdiği bazı sorunları tartışmaktır. Çalışmada ileri sü...
Saved in:
| Main Authors: | , |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
BİLGİTOY BİLGİ, BİLİM, EĞİTİM,ARAŞTIRMA, GELİŞTİRME VE STRATEJİ DERNEĞİ
2024-12-01
|
| Series: | İmgelem |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4297992 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1850236371034177536 |
|---|---|
| author | Güler Dinçel Yanık Cengiz Yanıklar |
| author_facet | Güler Dinçel Yanık Cengiz Yanıklar |
| author_sort | Güler Dinçel Yanık |
| collection | DOAJ |
| description | Bu çalışmanın amacı, tüketim toplumunda malların daha hızlı üretilmesi, satın alınması ve tüketilmesi anlamında hızlı bir meta döngüsünü sağlamak için kullanılan bir strateji olarak planlı eskitmenin tüketim kültüründeki yerini ve beraberinde getirdiği bazı sorunları tartışmaktır. Çalışmada ileri sürüleceği gibi planlı eskitme, yalnızca bir üretim veya pazarlama tekniği değildir. Planlı eskitme, ürün ömürlerinin kasıtlı olarak kısaltılması yoluyla tüketicileri daha sık satın almaya yönlendiren bir uygulamadır ve yenilik ile geçiciliği özendiren değerleri yerleştirerek tüketim kapitalizmini güçlendirmektedir. Bu tema çerçevesinde, ilgili sosyolojik çalışmalardaki tartışmalar dikkate alınarak çalışmada ilk olarak planlı eskitme, Fordist ve post-Fordist üretim ve tüketim tarzı ile bağlantılı olarak tartışılmakta ve mevcut çalışmalarda genellikle ihmal edilen bir konu olarak, eskitmenin hem bir piyasa stratejisi hem de kültürel bir norm olarak nasıl evrildiği ele alınmaktadır. İkinci olarak, bu çalışmada, planlı eskitmenin etkili olduğu tüketim toplumunda en önemli ilkenin, kısa süre sonra eski hale getirilmesi gereken “yeni” kavramı üzerine kurulu olduğu argümanına yer verilecektir. Bu argüman çerçevesinde, yeni olanın yüceltilmesi ve geçiciliğin ön planda olmasının, tüketicileri sürekli bir tatminsizlik duygusu içinde bıraktığı ve bu durumun tüketim kapitalizminin istikrarı ve büyümesi için özel bir önem taşıdığı vurgulanacaktır. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise planlı eskitmenin israfı beraberinde getirdiği ve çevre sorunlarına yol açacak derecede atık oluşumuna neden olduğu belirtilmektedir. Çalışmanın sonuç bölümünde, tüketim kapitalizminin sürekli tüketim ihtiyacı ve buna bağlı çevresel sonuçlar arasındaki ikili baskıya dikkat çekilerek hızlı tüketim döngüleri yerine sürdürülebilir uygulamaların önceliklendirilmesi gerektiği önerilmektedir. |
| format | Article |
| id | doaj-art-efad48dba529422bb1d968d732672e8b |
| institution | OA Journals |
| issn | 2602-4446 |
| language | English |
| publishDate | 2024-12-01 |
| publisher | BİLGİTOY BİLGİ, BİLİM, EĞİTİM,ARAŞTIRMA, GELİŞTİRME VE STRATEJİ DERNEĞİ |
| record_format | Article |
| series | İmgelem |
| spelling | doaj-art-efad48dba529422bb1d968d732672e8b2025-08-20T02:01:58ZengBİLGİTOY BİLGİ, BİLİM, EĞİTİM,ARAŞTIRMA, GELİŞTİRME VE STRATEJİ DERNEĞİİmgelem2602-44462024-12-011512610.53791/imgelem.15696572429Tüketim Toplumunda Tüketime Sevk Etme Araçlarından Biri Olarak Planlı Eskitme Üzerine Sosyolojik Bir TartışmaGüler Dinçel Yanık0https://orcid.org/0000-0002-5228-2981Cengiz Yanıklar1https://orcid.org/0000-0003-0144-233XRECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİRECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİBu çalışmanın amacı, tüketim toplumunda malların daha hızlı üretilmesi, satın alınması ve tüketilmesi anlamında hızlı bir meta döngüsünü sağlamak için kullanılan bir strateji olarak planlı eskitmenin tüketim kültüründeki yerini ve beraberinde getirdiği bazı sorunları tartışmaktır. Çalışmada ileri sürüleceği gibi planlı eskitme, yalnızca bir üretim veya pazarlama tekniği değildir. Planlı eskitme, ürün ömürlerinin kasıtlı olarak kısaltılması yoluyla tüketicileri daha sık satın almaya yönlendiren bir uygulamadır ve yenilik ile geçiciliği özendiren değerleri yerleştirerek tüketim kapitalizmini güçlendirmektedir. Bu tema çerçevesinde, ilgili sosyolojik çalışmalardaki tartışmalar dikkate alınarak çalışmada ilk olarak planlı eskitme, Fordist ve post-Fordist üretim ve tüketim tarzı ile bağlantılı olarak tartışılmakta ve mevcut çalışmalarda genellikle ihmal edilen bir konu olarak, eskitmenin hem bir piyasa stratejisi hem de kültürel bir norm olarak nasıl evrildiği ele alınmaktadır. İkinci olarak, bu çalışmada, planlı eskitmenin etkili olduğu tüketim toplumunda en önemli ilkenin, kısa süre sonra eski hale getirilmesi gereken “yeni” kavramı üzerine kurulu olduğu argümanına yer verilecektir. Bu argüman çerçevesinde, yeni olanın yüceltilmesi ve geçiciliğin ön planda olmasının, tüketicileri sürekli bir tatminsizlik duygusu içinde bıraktığı ve bu durumun tüketim kapitalizminin istikrarı ve büyümesi için özel bir önem taşıdığı vurgulanacaktır. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise planlı eskitmenin israfı beraberinde getirdiği ve çevre sorunlarına yol açacak derecede atık oluşumuna neden olduğu belirtilmektedir. Çalışmanın sonuç bölümünde, tüketim kapitalizminin sürekli tüketim ihtiyacı ve buna bağlı çevresel sonuçlar arasındaki ikili baskıya dikkat çekilerek hızlı tüketim döngüleri yerine sürdürülebilir uygulamaların önceliklendirilmesi gerektiği önerilmektedir.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4297992planlı eskitmetüketimtüketim toplumufordizmpost-fordizm atık.planned obsolescenceconsumptionconsumer societyfordismpost-fordizm waste. |
| spellingShingle | Güler Dinçel Yanık Cengiz Yanıklar Tüketim Toplumunda Tüketime Sevk Etme Araçlarından Biri Olarak Planlı Eskitme Üzerine Sosyolojik Bir Tartışma İmgelem planlı eskitme tüketim tüketim toplumu fordizm post-fordizm atık. planned obsolescence consumption consumer society fordism post-fordizm waste. |
| title | Tüketim Toplumunda Tüketime Sevk Etme Araçlarından Biri Olarak Planlı Eskitme Üzerine Sosyolojik Bir Tartışma |
| title_full | Tüketim Toplumunda Tüketime Sevk Etme Araçlarından Biri Olarak Planlı Eskitme Üzerine Sosyolojik Bir Tartışma |
| title_fullStr | Tüketim Toplumunda Tüketime Sevk Etme Araçlarından Biri Olarak Planlı Eskitme Üzerine Sosyolojik Bir Tartışma |
| title_full_unstemmed | Tüketim Toplumunda Tüketime Sevk Etme Araçlarından Biri Olarak Planlı Eskitme Üzerine Sosyolojik Bir Tartışma |
| title_short | Tüketim Toplumunda Tüketime Sevk Etme Araçlarından Biri Olarak Planlı Eskitme Üzerine Sosyolojik Bir Tartışma |
| title_sort | tuketim toplumunda tuketime sevk etme araclarindan biri olarak planli eskitme uzerine sosyolojik bir tartisma |
| topic | planlı eskitme tüketim tüketim toplumu fordizm post-fordizm atık. planned obsolescence consumption consumer society fordism post-fordizm waste. |
| url | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4297992 |
| work_keys_str_mv | AT gulerdincelyanık tuketimtoplumundatuketimesevketmearaclarındanbiriolarakplanlıeskitmeuzerinesosyolojikbirtartısma AT cengizyanıklar tuketimtoplumundatuketimesevketmearaclarındanbiriolarakplanlıeskitmeuzerinesosyolojikbirtartısma |