Tasavvuf Tarihinde Hz. Fâtıma’nın İsmini Taşıyan Bazı Velîler ve Karakteristik Vasıfları
Hz. Fâtıma, Hz. Peygamber’in kızı ve örnek bir kadın velî olması itibariyle tasavvuf tarihinde önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada tasavvuf tarihinde Hz. Fâtıma’dan Fâtıma Bacı’ya kadar geçen dönemde kaynaklarda yer alan Fâtıma isimli velîler tespit edilmiş, böylece Hz. Fâtıma’nın tasavvuf tarih...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Ahmet Taşğın
2024-05-01
|
| Series: | Edeb Erkan |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://edeberkan.com/dergi/article/view/115 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1850200360797339648 |
|---|---|
| author | Mahmud Esad Erkaya |
| author_facet | Mahmud Esad Erkaya |
| author_sort | Mahmud Esad Erkaya |
| collection | DOAJ |
| description |
Hz. Fâtıma, Hz. Peygamber’in kızı ve örnek bir kadın velî olması itibariyle tasavvuf tarihinde önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada tasavvuf tarihinde Hz. Fâtıma’dan Fâtıma Bacı’ya kadar geçen dönemde kaynaklarda yer alan Fâtıma isimli velîler tespit edilmiş, böylece Hz. Fâtıma’nın tasavvuf tarihindeki etkisi görülmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda tasavvuf kaynaklarında menkıbelerinden bahsedilen Fâtımaların yanında bazen bir anne, bazen bir velinin en yakınındaki hanımı, bazen bir tasavvuf büyüğünün kızı olarak hakkında övgüyle bahsedilen Fâtımaların gerek velîlerin yetiştirilmesinde gerekse onlarla kurdukları dostluklarla tarihte önemli bir yer edindikleri anlaşılmıştır. Diğer taraftan çalışmada, Fâtıma isimli velîlerin temsil ettikleri örnek kadın velî profili tespit edilmeye çalışılmıştır. Fâtıma isimli veliler göz önünde bulundurulduğunda bir velinin her şeyden önce ilim ve irfân sahibi olması gerektiği anlaşılmaktadır. Bildikleriyle amel etmek onları irfâna ulaştırmış, böylece yakından tanıma imkânı buldukları Rableri karşısında gönüllerinde sevgi hasıl olmuştur. Muhabbetullah, kadın velilerin Allah’tan başkasına karşı tavır alarak dünyaya karşı zâhid olmalarını sağlamış, gönüllerinde yalnızca sevgiliye yer kalmıştır. Onların bu makama ulaşmalarında nefisleriyle mücadele edip takva sahibi olmaları etkili olmuştur. Allah’ı zikretmeyi hayatlarının tümüne yayan kadın velîler, bir taraftan günlük hayatlarında güzel ahlâkı temsil eden kişilikleriyle toplum içerisinde müstesna bir mevki elde etmiş, diğer taraftan da irşad faaliyetinde bulunarak topluma faydalı hizmetler yapmışlardır. Onlar bu vasıflarıyla kendi toplumları için örnek şahsiyetler oldukları kadar kendilerinden sonra asırlarca unutulmayacak bir etkiye sahip olmuşlardır. Onların model aldığı kişi ise Hz. Fâtıma olmuştur.
Anahtar Kelimeler: Tasavvuf, Tasavvuf Kültürü, Hz. Fâtıma, Kadın Velîler, İrfân.
|
| format | Article |
| id | doaj-art-ee06f9aba9304f0dbdc3d6e1ed910ca4 |
| institution | OA Journals |
| issn | 2980-1567 2980-1095 |
| language | English |
| publishDate | 2024-05-01 |
| publisher | Ahmet Taşğın |
| record_format | Article |
| series | Edeb Erkan |
| spelling | doaj-art-ee06f9aba9304f0dbdc3d6e1ed910ca42025-08-20T02:12:20ZengAhmet TaşğınEdeb Erkan2980-15672980-10952024-05-01510.59402/EE005202404Tasavvuf Tarihinde Hz. Fâtıma’nın İsmini Taşıyan Bazı Velîler ve Karakteristik VasıflarıMahmud Esad Erkaya0Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hz. Fâtıma, Hz. Peygamber’in kızı ve örnek bir kadın velî olması itibariyle tasavvuf tarihinde önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada tasavvuf tarihinde Hz. Fâtıma’dan Fâtıma Bacı’ya kadar geçen dönemde kaynaklarda yer alan Fâtıma isimli velîler tespit edilmiş, böylece Hz. Fâtıma’nın tasavvuf tarihindeki etkisi görülmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda tasavvuf kaynaklarında menkıbelerinden bahsedilen Fâtımaların yanında bazen bir anne, bazen bir velinin en yakınındaki hanımı, bazen bir tasavvuf büyüğünün kızı olarak hakkında övgüyle bahsedilen Fâtımaların gerek velîlerin yetiştirilmesinde gerekse onlarla kurdukları dostluklarla tarihte önemli bir yer edindikleri anlaşılmıştır. Diğer taraftan çalışmada, Fâtıma isimli velîlerin temsil ettikleri örnek kadın velî profili tespit edilmeye çalışılmıştır. Fâtıma isimli veliler göz önünde bulundurulduğunda bir velinin her şeyden önce ilim ve irfân sahibi olması gerektiği anlaşılmaktadır. Bildikleriyle amel etmek onları irfâna ulaştırmış, böylece yakından tanıma imkânı buldukları Rableri karşısında gönüllerinde sevgi hasıl olmuştur. Muhabbetullah, kadın velilerin Allah’tan başkasına karşı tavır alarak dünyaya karşı zâhid olmalarını sağlamış, gönüllerinde yalnızca sevgiliye yer kalmıştır. Onların bu makama ulaşmalarında nefisleriyle mücadele edip takva sahibi olmaları etkili olmuştur. Allah’ı zikretmeyi hayatlarının tümüne yayan kadın velîler, bir taraftan günlük hayatlarında güzel ahlâkı temsil eden kişilikleriyle toplum içerisinde müstesna bir mevki elde etmiş, diğer taraftan da irşad faaliyetinde bulunarak topluma faydalı hizmetler yapmışlardır. Onlar bu vasıflarıyla kendi toplumları için örnek şahsiyetler oldukları kadar kendilerinden sonra asırlarca unutulmayacak bir etkiye sahip olmuşlardır. Onların model aldığı kişi ise Hz. Fâtıma olmuştur. Anahtar Kelimeler: Tasavvuf, Tasavvuf Kültürü, Hz. Fâtıma, Kadın Velîler, İrfân. https://edeberkan.com/dergi/article/view/115Tasavvuf, Tasavvuf Kültürü, Hz. Fâtıma, Kadın Velîler, İrfân. |
| spellingShingle | Mahmud Esad Erkaya Tasavvuf Tarihinde Hz. Fâtıma’nın İsmini Taşıyan Bazı Velîler ve Karakteristik Vasıfları Edeb Erkan Tasavvuf, Tasavvuf Kültürü, Hz. Fâtıma, Kadın Velîler, İrfân. |
| title | Tasavvuf Tarihinde Hz. Fâtıma’nın İsmini Taşıyan Bazı Velîler ve Karakteristik Vasıfları |
| title_full | Tasavvuf Tarihinde Hz. Fâtıma’nın İsmini Taşıyan Bazı Velîler ve Karakteristik Vasıfları |
| title_fullStr | Tasavvuf Tarihinde Hz. Fâtıma’nın İsmini Taşıyan Bazı Velîler ve Karakteristik Vasıfları |
| title_full_unstemmed | Tasavvuf Tarihinde Hz. Fâtıma’nın İsmini Taşıyan Bazı Velîler ve Karakteristik Vasıfları |
| title_short | Tasavvuf Tarihinde Hz. Fâtıma’nın İsmini Taşıyan Bazı Velîler ve Karakteristik Vasıfları |
| title_sort | tasavvuf tarihinde hz fatima nin ismini tasiyan bazi veliler ve karakteristik vasiflari |
| topic | Tasavvuf, Tasavvuf Kültürü, Hz. Fâtıma, Kadın Velîler, İrfân. |
| url | https://edeberkan.com/dergi/article/view/115 |
| work_keys_str_mv | AT mahmudesaderkaya tasavvuftarihindehzfatımanınisminitasıyanbazıvelilervekarakteristikvasıfları |