اثر اصلاح کننده‌های مختلف بر برخی ویژگی‌های شیمیایی خاک آبیاری شده با پساب صنعتی

سابقه و هدف: رشد شدید جمعیت جهان در چند دهه اخیر باعث بروز مشکلاتی از نظر تامین آب و منابع کشاورزی شده است. محدودیت منابع آب یکی از مهم‌ترین مشکلات موجود در بخش کشاورزی است. استفاده از پساب فاضلاب تصفیه شده شهری و صنعتی با در نظر گرفتن مسائل جانبی و کاهش بار آلودگی آن از طریق افزودن اصلاح کننده‌ها ب...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: قاسم رحیمی, عیسی ابراهیمی
Format: Article
Language:fas
Published: Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources 2022-09-01
Series:مدیریت خاک و تولید پایدار
Subjects:
Online Access:https://ejsms.gau.ac.ir/article_6233_5eb898cc7e6e9f03ba2c7529df20b22a.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850060395575771136
author قاسم رحیمی
عیسی ابراهیمی
author_facet قاسم رحیمی
عیسی ابراهیمی
author_sort قاسم رحیمی
collection DOAJ
description سابقه و هدف: رشد شدید جمعیت جهان در چند دهه اخیر باعث بروز مشکلاتی از نظر تامین آب و منابع کشاورزی شده است. محدودیت منابع آب یکی از مهم‌ترین مشکلات موجود در بخش کشاورزی است. استفاده از پساب فاضلاب تصفیه شده شهری و صنعتی با در نظر گرفتن مسائل جانبی و کاهش بار آلودگی آن از طریق افزودن اصلاح کننده‌ها به خاک، شاید بتواند نیاز آبی و غذایی گیاه را تأمین نماید. بنابراین هدف مطالعه حاضر بررسی تأثیر اصلاح‌ کننده‌های مختلف بر ویژگی‌های خاک آبیاری شده با پساب صنعتی شهرک صنعتی بوعلی استان همدان بود. مواد و روش‌ها: برای انجام این مطالعه پساب تصفیه شده در فصل تابستان از شهرک صنعتی بوعلی استان همدان تأمین شد. آزمایش گلخانه‌ای در دانشگاه بو علی سینا همدان با استفاده از خاک لومی آبیاری شده با پساب در قالب طرح بلوک کامل تصادفی و با 3 تکرار انجام شد. در این مطالعه از 9 تیمار شامل اسید سیتریک، کمپوست، کود دامی، گچ، تیمارهای ترکیبی (گچ+کود دامی، گچ+کمپوست، اسید سیتریک+کود دامی، اسید سیتریک+کمپوست) و شاهد و در مجموع 27 نمونه استفاده شد. ویژگی‌های خاک قبل و بعد از اعمال تیمارهای اندازه‌گیری شد. این ویژگی‌ها شامل pH، قابلیت هدایت الکتریکی، ظرفیت تبادل کاتیونی، ماده آلی، فسفر کل و فسفر فراهم، عناصر کم مصرف روی، مس، آهن و منگنز و غلظت فلزات سرب، نیکل و کادمیوم اندازه‌گیری شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که پساب مورد مطالعه جزء آب‌های نامناسب با سدیم زیاد است که استفاده از اصلاح‌ کننده‌های مختلف مانند کمپوست، کود دامی و اسید سیتریک در خاک تحت آبیاری با پساب می‌تواند شوری خاک را به صورت معنی‌داری کاهش دهد (از 53/2 در تیمار شاهد به 16/2 در تیمار کمپوست). اثر اصلاح‌ کننده‌های مورد استفاده بر برخی ویژگی‌های شیمیایی نشان داد که کاربرد اصلاح -کننده‌های مختلف در خاک تحت آبیاری با پساب، سبب تغییرات معنی‌دار pH، قابلیت هدایت الکتریکی، ظرفیت تبادل کاتیونی، ماده آلی، کربنات کلسیم معادل، کاتیون‌های کلسیم، منیزیم و سدیم، فسفر کل و فسفر فراهم خاک شد. کمترین مقدار مس کل در تیمار شاهد با میانگین 84/13میلی‌گرم در کیلوگرم و بیشترین مقدار آن در تیمار ترکیبی 50% گچ + 50% کمپوست با میانگین 93/14 میلی‌گرم در کیلوگرم به دست آمد. نتیجه‌گیری: نتایج تجزیه خاک نشان داد که غلظت کل و فراهم عناصر سنگین سرب، نیکل و کادمیوم در خاک‌های تیمار شده با اصلاح -کننده‌های مختلف در بیشتر تیمارها بیشتر از غلظت این عناصر در خاک شاهد بود، ولی مقادیر اندازه‌گیری شده عناصر از مقادیر موجود آنها در خاک کمتر بود و از این لحاظ تأثیر سویی بر خاک نداشتند. همچنین از نظر سایر ویژگی‌های مانند شوری نیز مشکلی ایجاد نشده است. به طور کلی نتایج نشان داد که استفاده ترکیبی از اصلاح‌ کننده‌ها نتایج بهتری نسبت به استفاده تکی دارد.
format Article
id doaj-art-ed443a08a85b41bcb82c1c8b6b9f6508
institution DOAJ
issn 2322-1267
2322-1275
language fas
publishDate 2022-09-01
publisher Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources
record_format Article
series مدیریت خاک و تولید پایدار
spelling doaj-art-ed443a08a85b41bcb82c1c8b6b9f65082025-08-20T02:50:33ZfasGorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resourcesمدیریت خاک و تولید پایدار2322-12672322-12752022-09-01123274710.22069/ejsms.2022.18525.19876233اثر اصلاح کننده‌های مختلف بر برخی ویژگی‌های شیمیایی خاک آبیاری شده با پساب صنعتیقاسم رحیمی0عیسی ابراهیمی1گروه علوم خاک، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران.گروه علوم خاک، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.سابقه و هدف: رشد شدید جمعیت جهان در چند دهه اخیر باعث بروز مشکلاتی از نظر تامین آب و منابع کشاورزی شده است. محدودیت منابع آب یکی از مهم‌ترین مشکلات موجود در بخش کشاورزی است. استفاده از پساب فاضلاب تصفیه شده شهری و صنعتی با در نظر گرفتن مسائل جانبی و کاهش بار آلودگی آن از طریق افزودن اصلاح کننده‌ها به خاک، شاید بتواند نیاز آبی و غذایی گیاه را تأمین نماید. بنابراین هدف مطالعه حاضر بررسی تأثیر اصلاح‌ کننده‌های مختلف بر ویژگی‌های خاک آبیاری شده با پساب صنعتی شهرک صنعتی بوعلی استان همدان بود. مواد و روش‌ها: برای انجام این مطالعه پساب تصفیه شده در فصل تابستان از شهرک صنعتی بوعلی استان همدان تأمین شد. آزمایش گلخانه‌ای در دانشگاه بو علی سینا همدان با استفاده از خاک لومی آبیاری شده با پساب در قالب طرح بلوک کامل تصادفی و با 3 تکرار انجام شد. در این مطالعه از 9 تیمار شامل اسید سیتریک، کمپوست، کود دامی، گچ، تیمارهای ترکیبی (گچ+کود دامی، گچ+کمپوست، اسید سیتریک+کود دامی، اسید سیتریک+کمپوست) و شاهد و در مجموع 27 نمونه استفاده شد. ویژگی‌های خاک قبل و بعد از اعمال تیمارهای اندازه‌گیری شد. این ویژگی‌ها شامل pH، قابلیت هدایت الکتریکی، ظرفیت تبادل کاتیونی، ماده آلی، فسفر کل و فسفر فراهم، عناصر کم مصرف روی، مس، آهن و منگنز و غلظت فلزات سرب، نیکل و کادمیوم اندازه‌گیری شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که پساب مورد مطالعه جزء آب‌های نامناسب با سدیم زیاد است که استفاده از اصلاح‌ کننده‌های مختلف مانند کمپوست، کود دامی و اسید سیتریک در خاک تحت آبیاری با پساب می‌تواند شوری خاک را به صورت معنی‌داری کاهش دهد (از 53/2 در تیمار شاهد به 16/2 در تیمار کمپوست). اثر اصلاح‌ کننده‌های مورد استفاده بر برخی ویژگی‌های شیمیایی نشان داد که کاربرد اصلاح -کننده‌های مختلف در خاک تحت آبیاری با پساب، سبب تغییرات معنی‌دار pH، قابلیت هدایت الکتریکی، ظرفیت تبادل کاتیونی، ماده آلی، کربنات کلسیم معادل، کاتیون‌های کلسیم، منیزیم و سدیم، فسفر کل و فسفر فراهم خاک شد. کمترین مقدار مس کل در تیمار شاهد با میانگین 84/13میلی‌گرم در کیلوگرم و بیشترین مقدار آن در تیمار ترکیبی 50% گچ + 50% کمپوست با میانگین 93/14 میلی‌گرم در کیلوگرم به دست آمد. نتیجه‌گیری: نتایج تجزیه خاک نشان داد که غلظت کل و فراهم عناصر سنگین سرب، نیکل و کادمیوم در خاک‌های تیمار شده با اصلاح -کننده‌های مختلف در بیشتر تیمارها بیشتر از غلظت این عناصر در خاک شاهد بود، ولی مقادیر اندازه‌گیری شده عناصر از مقادیر موجود آنها در خاک کمتر بود و از این لحاظ تأثیر سویی بر خاک نداشتند. همچنین از نظر سایر ویژگی‌های مانند شوری نیز مشکلی ایجاد نشده است. به طور کلی نتایج نشان داد که استفاده ترکیبی از اصلاح‌ کننده‌ها نتایج بهتری نسبت به استفاده تکی دارد.https://ejsms.gau.ac.ir/article_6233_5eb898cc7e6e9f03ba2c7529df20b22a.pdfکود آلیرویآلودگیسیتریک اسیدگچ
spellingShingle قاسم رحیمی
عیسی ابراهیمی
اثر اصلاح کننده‌های مختلف بر برخی ویژگی‌های شیمیایی خاک آبیاری شده با پساب صنعتی
مدیریت خاک و تولید پایدار
کود آلی
روی
آلودگی
سیتریک اسید
گچ
title اثر اصلاح کننده‌های مختلف بر برخی ویژگی‌های شیمیایی خاک آبیاری شده با پساب صنعتی
title_full اثر اصلاح کننده‌های مختلف بر برخی ویژگی‌های شیمیایی خاک آبیاری شده با پساب صنعتی
title_fullStr اثر اصلاح کننده‌های مختلف بر برخی ویژگی‌های شیمیایی خاک آبیاری شده با پساب صنعتی
title_full_unstemmed اثر اصلاح کننده‌های مختلف بر برخی ویژگی‌های شیمیایی خاک آبیاری شده با پساب صنعتی
title_short اثر اصلاح کننده‌های مختلف بر برخی ویژگی‌های شیمیایی خاک آبیاری شده با پساب صنعتی
title_sort اثر اصلاح کننده‌های مختلف بر برخی ویژگی‌های شیمیایی خاک آبیاری شده با پساب صنعتی
topic کود آلی
روی
آلودگی
سیتریک اسید
گچ
url https://ejsms.gau.ac.ir/article_6233_5eb898cc7e6e9f03ba2c7529df20b22a.pdf
work_keys_str_mv AT qạsmrḥymy ạtẖrạṣlạḥḵnndhhạymkẖtlfbrbrkẖywyzẖgyhạysẖymyạyykẖạḵậbyạrysẖdhbạpsạbṣnʿty
AT ʿysyạbrạhymy ạtẖrạṣlạḥḵnndhhạymkẖtlfbrbrkẖywyzẖgyhạysẖymyạyykẖạḵậbyạrysẖdhbạpsạbṣnʿty