Türk Siyasal Hayatının Vakitsiz Doğan Çocuğu: Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
Yeni Türk devletinin ilk muhalefet partisi olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının (TPCF) kuruluşu, faaliyetleri ve kapatılışı erken Cumhuriyet Dönemi’nin ve Türk siyasal hayatının önemli ve tartışmalı konularından biridir. Teşekkülüyle birlikte yeni Türkiye’yi çok partili hayatla da tanıştıran TPC...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Sabit Dokuyan
2018-12-01
|
| Series: | Journal of Universal History Studies |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/604022 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1849320692924809216 |
|---|---|
| author | Ersin Müezzinoğlu |
| author_facet | Ersin Müezzinoğlu |
| author_sort | Ersin Müezzinoğlu |
| collection | DOAJ |
| description | Yeni Türk devletinin ilk muhalefet partisi olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının (TPCF) kuruluşu, faaliyetleri ve kapatılışı erken Cumhuriyet Dönemi’nin ve Türk siyasal hayatının önemli ve tartışmalı konularından biridir. Teşekkülüyle birlikte yeni Türkiye’yi çok partili hayatla da tanıştıran TPCF, önemi ölçüsünde araştırılmaya konu edilmemiştir. TPCF, içinde eski İttihat ve Terakkinin bazı nüfuzlu şahsiyetlerini barındırması, çalışma ve teşkilatlanma usulleri, hatta aldığı isim bakımından İttihat ve Terakkinin istihalesi ve yeni bir teşkilatla tekrar faaliyete geçmesi olarak değerlendirilmiştir. Fırka aynı zamanda 1923 seçimleriyle tasfiye olan İkinci Grubun da bir sığınağı ve fikirlerini tahakkuk ettirmek için vasıtası olmuştur. TPCF, Cumhuriyetin ilk yıllarındaki iktidar-muhalefet ilişkileri ve yaşanan tartışmalar yönüyle de üzerinde durulmaya değerdir. Uzun ömürlü olmayan bu fırkanın, vakitsiz doğduğu ve yaşama olasılığı olmadığı ileri sürülmüştür. Çalışmada ağırlıklı olarak dönemin gazeteleri ve hatıratlar ışığında; TPCF’nin ortaya çıkış nedenleri, programı ve faaliyetleri, Cumhuriyet Halk Fırkası ile ilişkileri, kapatılmasının gerekçe ve etkenleri üzerinde durulmuş ve mevcut literatür de gözden geçirilerek TPCF hakkında daha sıhhatli bir değerlendirme yapılması amaçlanmıştır. |
| format | Article |
| id | doaj-art-ec23fa6838cc483db9e86f3628d8d277 |
| institution | Kabale University |
| issn | 2667-4432 |
| language | English |
| publishDate | 2018-12-01 |
| publisher | Sabit Dokuyan |
| record_format | Article |
| series | Journal of Universal History Studies |
| spelling | doaj-art-ec23fa6838cc483db9e86f3628d8d2772025-08-20T03:50:00ZengSabit DokuyanJournal of Universal History Studies2667-44322018-12-0111447910.38000/juhis.4911741669Türk Siyasal Hayatının Vakitsiz Doğan Çocuğu: Terakkiperver Cumhuriyet FırkasıErsin Müezzinoğlu0https://orcid.org/0000-0001-7095-7869KARABÜK ÜNİVERSİTESİYeni Türk devletinin ilk muhalefet partisi olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının (TPCF) kuruluşu, faaliyetleri ve kapatılışı erken Cumhuriyet Dönemi’nin ve Türk siyasal hayatının önemli ve tartışmalı konularından biridir. Teşekkülüyle birlikte yeni Türkiye’yi çok partili hayatla da tanıştıran TPCF, önemi ölçüsünde araştırılmaya konu edilmemiştir. TPCF, içinde eski İttihat ve Terakkinin bazı nüfuzlu şahsiyetlerini barındırması, çalışma ve teşkilatlanma usulleri, hatta aldığı isim bakımından İttihat ve Terakkinin istihalesi ve yeni bir teşkilatla tekrar faaliyete geçmesi olarak değerlendirilmiştir. Fırka aynı zamanda 1923 seçimleriyle tasfiye olan İkinci Grubun da bir sığınağı ve fikirlerini tahakkuk ettirmek için vasıtası olmuştur. TPCF, Cumhuriyetin ilk yıllarındaki iktidar-muhalefet ilişkileri ve yaşanan tartışmalar yönüyle de üzerinde durulmaya değerdir. Uzun ömürlü olmayan bu fırkanın, vakitsiz doğduğu ve yaşama olasılığı olmadığı ileri sürülmüştür. Çalışmada ağırlıklı olarak dönemin gazeteleri ve hatıratlar ışığında; TPCF’nin ortaya çıkış nedenleri, programı ve faaliyetleri, Cumhuriyet Halk Fırkası ile ilişkileri, kapatılmasının gerekçe ve etkenleri üzerinde durulmuş ve mevcut literatür de gözden geçirilerek TPCF hakkında daha sıhhatli bir değerlendirme yapılması amaçlanmıştır.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/604022türk siyasal hayatıi̇ttihat ve terakkiterakkiperver cumhuriyet fırkası(tpcf)cumhuriyet halk fırkası(chf)şeyh sait i̇syanıthe progressive republican partyrepublican people’s partyturkish political lifeparty of union and progresssheikh said rebellio |
| spellingShingle | Ersin Müezzinoğlu Türk Siyasal Hayatının Vakitsiz Doğan Çocuğu: Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası Journal of Universal History Studies türk siyasal hayatı i̇ttihat ve terakki terakkiperver cumhuriyet fırkası(tpcf) cumhuriyet halk fırkası(chf) şeyh sait i̇syanı the progressive republican party republican people’s party turkish political life party of union and progress sheikh said rebellio |
| title | Türk Siyasal Hayatının Vakitsiz Doğan Çocuğu: Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası |
| title_full | Türk Siyasal Hayatının Vakitsiz Doğan Çocuğu: Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası |
| title_fullStr | Türk Siyasal Hayatının Vakitsiz Doğan Çocuğu: Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası |
| title_full_unstemmed | Türk Siyasal Hayatının Vakitsiz Doğan Çocuğu: Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası |
| title_short | Türk Siyasal Hayatının Vakitsiz Doğan Çocuğu: Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası |
| title_sort | turk siyasal hayatinin vakitsiz dogan cocugu terakkiperver cumhuriyet firkasi |
| topic | türk siyasal hayatı i̇ttihat ve terakki terakkiperver cumhuriyet fırkası(tpcf) cumhuriyet halk fırkası(chf) şeyh sait i̇syanı the progressive republican party republican people’s party turkish political life party of union and progress sheikh said rebellio |
| url | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/604022 |
| work_keys_str_mv | AT ersinmuezzinoglu turksiyasalhayatınınvakitsizdogancocuguterakkipervercumhuriyetfırkası |