Doğu Anadolu’da Kara Koyunlu- Timurlu Mücadelesi ve Eleşkirt Meydan Muharebesi
Timur’un batı seferleri sonucunda Azerbaycan ve Doğu Anadolu toprakları Kara Koyunlu hâkimiyetinden çıkmıştı. Timur’un ölümünden sonra vasiyet üzere bahsi geçen toprakların sahibi olan Timur’un torunu Ebu Bekir ile diğer torunu Ömer Mirza arasındaki sürtüşmeler Kara Koyunlu hükümdarı Kara Yusuf tara...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Serkan Yazıcı
2017-11-01
|
| Series: | Vakanüvis Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/pub/vakanuvis/issue/32134/356279?publisher=vakanuvis |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| Summary: | Timur’un batı seferleri sonucunda
Azerbaycan ve Doğu Anadolu toprakları Kara Koyunlu hâkimiyetinden çıkmıştı.
Timur’un ölümünden sonra vasiyet üzere bahsi geçen toprakların sahibi olan
Timur’un torunu Ebu Bekir ile diğer torunu Ömer Mirza arasındaki sürtüşmeler
Kara Koyunlu hükümdarı Kara Yusuf tarafından ziyadesiyle değerlendirildi. 1407
ve 1408’de Timur’un torunu Ebu Bekir’e karşı kazandığı iki büyük zafer sonucunda
Doğu Anadolu, Azerbaycan ve Irak-ı Acem bölgeleri Kara Koyunlu hâkimiyeti
altına alındığı gibi Kara Koyunlu devleti de kesin olarak kurulmuştu.
Böylece Timur’un
ölümünden kısa bir süre içinde kurmuş olduğu imparatorluğun batı topraklarının
büyük kısmı elden çıkmış oldu. Bu büyük zaferlerin hemen ardından Kara Yusuf
bir dönem kader arkadaşlığı yaptığı Ahmet Celayir’i yenerek ortadan kaldırmış
ve İlhanlı mirasının da varisliğini Oğlu Pir Budak’a kazandırmıştı. Türkmen
Yusuf Bey’in önce Timurlu mirzalarını yenmek ve ardından Celayirli Ahmet’i
ortadan kaldırmak suretiyle Azerbaycan’a hâkim olunca, Timurluların tehlikeli
bir komşusu haline gelmişti. Şahruh ise doğuda durumunu sağlama almış ve artık
Kara Koyunlularla yakından ilgilenmenin zamanı geldiğini düşünmeye başlamıştı.
Evvela Kara Yusuf tarafından öldürülen abisi Miranşah’ın intikamının alınması
gerekiyordu. Diğer taraftan İran Moğollarının merkezi durumundaki bölgenin
sembolik önemi vardı. Timur’un Sultaniye’yi fethinden itibaren hanedan İlhanlıların
mirasını devraldığı iddiasındaydı. Bu Şahruh için önemliydi. Çünkü kendisi de
İlhanlı ünvanlarını benimsemiş ve İran’da Moğol geleneklerini uygulayan Gazan
Han’ı taklit ediyordu. Kazvin ve Sultaniye gibi ticari önemi olan şehirleri ise
kendi topraklarının bir parçası sayıyordu.
Bölgede tek hâkim durumuna yükselen Kara Yusuf, bu
duruma son vermek isteyen Şahruh’un karşısına çıkmaya hazırlanırken vefat
edecektir. Ancak Kara Yusuf’un oğullarının hayattayken bölgedeki hâkimiyetini
tehlike altında hisseden Şahruh, onları ortadan kaldırmadan bunun mümkün
olamayacağını biliyordu. Bu sebeple geri dönmeden Kara Koyunlulara büyük bir
darbe indirmek için hazırlıklara başlarken İskender Mirza ve kardeşi İspend
Mirza ise birleşerek Eleşkirt civarında savaş vaziyeti alacaklardır. Şahruh
savaşı kazanmasına rağmen Mirzaları ele geçiremeyecek ve Kara Koyunlular
Timurlular için tehlike olmaya devam edecektir. |
|---|---|
| ISSN: | 2149-9535 2636-7777 |