اثرات منطقه، تنش‌های خشکی، مس و اثرات متقابل آن‌ها بر برخی صفات بیوشیمیایی و عملکرد دانه گیاه شاه‌تره (.Fumaria parviflora Lam)

مس یک عنصر ضروری برای فرایند­های متابولیکی گیاه است و فقط در مقادیر کم، موردنیاز گیاه بوده و در مقادیر بالا سمی است. تنش خشکی نیز رشد طبیعی و روابط آبی در گیاه را مختل کرده و کارایی مصرف آب در گیاه را کاهش می­دهد و سبب بروز انواع پاسخ­های فیزیولوژیکی در گیاه می­شود. در این مطالعه اثرات مستقل و ترکیب...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: منصوره تشکری زاده, پوراندخت گلکار, محمدرضا وهابی
Format: Article
Language:fas
Published: University of Birjand 2025-06-01
Series:تنش های محیطی در علوم زراعی
Subjects:
Online Access:https://escs.birjand.ac.ir/article_3349_7a25670cc497bd0ca0efb9c753aa116c.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850107200903577600
author منصوره تشکری زاده
پوراندخت گلکار
محمدرضا وهابی
author_facet منصوره تشکری زاده
پوراندخت گلکار
محمدرضا وهابی
author_sort منصوره تشکری زاده
collection DOAJ
description مس یک عنصر ضروری برای فرایند­های متابولیکی گیاه است و فقط در مقادیر کم، موردنیاز گیاه بوده و در مقادیر بالا سمی است. تنش خشکی نیز رشد طبیعی و روابط آبی در گیاه را مختل کرده و کارایی مصرف آب در گیاه را کاهش می­دهد و سبب بروز انواع پاسخ­های فیزیولوژیکی در گیاه می­شود. در این مطالعه اثرات مستقل و ترکیبی غلظت­های مختلف عنصر مس (شاهد، 50، 150، 300 و 400 میلی­گرم بر کیلوگرم) و سطوح مختلف تنش خشکی (شاهد، 50% و 75% بر اساس تخلیه درصد رطوبت خاک) به‌صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کامل تصادفی با 3 تکرار انجام شد. در این مطالعه صفات عملکرد دانه، میزان مالون­ دی­ آلدهید، میزان کربوهیدرات­های محلول، پرولین، محتوای آنتوسیانین، محتوای کل فنل و فلاونوئید و فعالیت آنتی­ اکسیدانی گیاه شاه‌تره (Fumaria Parviflora Lam.) اندازه‌گیری شد. بذر گیاه از چهار ناحیه با غلظت­های مختلف مس واقع در دو منطقه معدنی مس عسکری راور و مس رابر در استان کرمان برداشت شد. بروز تنش خشکی بر گیاهان تیمار شده با غلظت 50 میلی­گرم در کیلوگرم مس باعث کاهش عملکرد دانه، محتوای آنتوسیانین و پرولین و در غلظت 150 میلی­گرم در کیلوگرم باعث افزایش محتوای پرولین، کربوهیدرات­های محلول و آنتوسیانین و در غلظت­های 300 و 400 میلی ­گرم در کیلوگرم باعث افزایش محتوای پرولین، آنتوسیانین، فنل و فلاونوئید، فعالیت آنتی ­اکسیدانی و میزان مالون­ دی ­آلدهید و کاهش میزان کربوهیدرات­های محلول شد. حضور توأم تنش خشکی متوسط و غلظت­های 50 و 150 میلی­گرم در کیلوگرم مس برای گیاه شاه‌تره با استفاده از مکانیسم­های دفاعی قابل‌تحمل بودند. از بین نواحی موردمطالعه، نواحی 3 و 4 نسبت به غلظت­های بالای مس تحمل بیشتری داشتند و عملکرد دانه بهتری را نسبت به سایر نواحی نشان دادند. پیشنهاد می­شود، برای کشت گیاه دارویی شاه‌تره در مناطق تحت تنش، بذر این گیاه از نواحی با غلظت بالای مس (3 و 4) جمع ­آوری شود.
format Article
id doaj-art-e964f88141844428bb923bd99666341b
institution OA Journals
issn 2228-7604
2383-3084
language fas
publishDate 2025-06-01
publisher University of Birjand
record_format Article
series تنش های محیطی در علوم زراعی
spelling doaj-art-e964f88141844428bb923bd99666341b2025-08-20T02:38:38ZfasUniversity of Birjandتنش های محیطی در علوم زراعی2228-76042383-30842025-06-0118231533510.22077/escs.2024.7167.22633349اثرات منطقه، تنش‌های خشکی، مس و اثرات متقابل آن‌ها بر برخی صفات بیوشیمیایی و عملکرد دانه گیاه شاه‌تره (.Fumaria parviflora Lam)منصوره تشکری زاده0پوراندخت گلکار1محمدرضا وهابی2استادیار مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرماندانشیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهاندانشیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهانمس یک عنصر ضروری برای فرایند­های متابولیکی گیاه است و فقط در مقادیر کم، موردنیاز گیاه بوده و در مقادیر بالا سمی است. تنش خشکی نیز رشد طبیعی و روابط آبی در گیاه را مختل کرده و کارایی مصرف آب در گیاه را کاهش می­دهد و سبب بروز انواع پاسخ­های فیزیولوژیکی در گیاه می­شود. در این مطالعه اثرات مستقل و ترکیبی غلظت­های مختلف عنصر مس (شاهد، 50، 150، 300 و 400 میلی­گرم بر کیلوگرم) و سطوح مختلف تنش خشکی (شاهد، 50% و 75% بر اساس تخلیه درصد رطوبت خاک) به‌صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کامل تصادفی با 3 تکرار انجام شد. در این مطالعه صفات عملکرد دانه، میزان مالون­ دی­ آلدهید، میزان کربوهیدرات­های محلول، پرولین، محتوای آنتوسیانین، محتوای کل فنل و فلاونوئید و فعالیت آنتی­ اکسیدانی گیاه شاه‌تره (Fumaria Parviflora Lam.) اندازه‌گیری شد. بذر گیاه از چهار ناحیه با غلظت­های مختلف مس واقع در دو منطقه معدنی مس عسکری راور و مس رابر در استان کرمان برداشت شد. بروز تنش خشکی بر گیاهان تیمار شده با غلظت 50 میلی­گرم در کیلوگرم مس باعث کاهش عملکرد دانه، محتوای آنتوسیانین و پرولین و در غلظت 150 میلی­گرم در کیلوگرم باعث افزایش محتوای پرولین، کربوهیدرات­های محلول و آنتوسیانین و در غلظت­های 300 و 400 میلی ­گرم در کیلوگرم باعث افزایش محتوای پرولین، آنتوسیانین، فنل و فلاونوئید، فعالیت آنتی ­اکسیدانی و میزان مالون­ دی ­آلدهید و کاهش میزان کربوهیدرات­های محلول شد. حضور توأم تنش خشکی متوسط و غلظت­های 50 و 150 میلی­گرم در کیلوگرم مس برای گیاه شاه‌تره با استفاده از مکانیسم­های دفاعی قابل‌تحمل بودند. از بین نواحی موردمطالعه، نواحی 3 و 4 نسبت به غلظت­های بالای مس تحمل بیشتری داشتند و عملکرد دانه بهتری را نسبت به سایر نواحی نشان دادند. پیشنهاد می­شود، برای کشت گیاه دارویی شاه‌تره در مناطق تحت تنش، بذر این گیاه از نواحی با غلظت بالای مس (3 و 4) جمع ­آوری شود.https://escs.birjand.ac.ir/article_3349_7a25670cc497bd0ca0efb9c753aa116c.pdfآلودگی خاکآنتوسیانینپرولینفلاونوئیدگیاهان دارویی
spellingShingle منصوره تشکری زاده
پوراندخت گلکار
محمدرضا وهابی
اثرات منطقه، تنش‌های خشکی، مس و اثرات متقابل آن‌ها بر برخی صفات بیوشیمیایی و عملکرد دانه گیاه شاه‌تره (.Fumaria parviflora Lam)
تنش های محیطی در علوم زراعی
آلودگی خاک
آنتوسیانین
پرولین
فلاونوئید
گیاهان دارویی
title اثرات منطقه، تنش‌های خشکی، مس و اثرات متقابل آن‌ها بر برخی صفات بیوشیمیایی و عملکرد دانه گیاه شاه‌تره (.Fumaria parviflora Lam)
title_full اثرات منطقه، تنش‌های خشکی، مس و اثرات متقابل آن‌ها بر برخی صفات بیوشیمیایی و عملکرد دانه گیاه شاه‌تره (.Fumaria parviflora Lam)
title_fullStr اثرات منطقه، تنش‌های خشکی، مس و اثرات متقابل آن‌ها بر برخی صفات بیوشیمیایی و عملکرد دانه گیاه شاه‌تره (.Fumaria parviflora Lam)
title_full_unstemmed اثرات منطقه، تنش‌های خشکی، مس و اثرات متقابل آن‌ها بر برخی صفات بیوشیمیایی و عملکرد دانه گیاه شاه‌تره (.Fumaria parviflora Lam)
title_short اثرات منطقه، تنش‌های خشکی، مس و اثرات متقابل آن‌ها بر برخی صفات بیوشیمیایی و عملکرد دانه گیاه شاه‌تره (.Fumaria parviflora Lam)
title_sort اثرات منطقه، تنش‌های خشکی، مس و اثرات متقابل آن‌ها بر برخی صفات بیوشیمیایی و عملکرد دانه گیاه شاه‌تره fumaria parviflora lam
topic آلودگی خاک
آنتوسیانین
پرولین
فلاونوئید
گیاهان دارویی
url https://escs.birjand.ac.ir/article_3349_7a25670cc497bd0ca0efb9c753aa116c.pdf
work_keys_str_mv AT mnṣwrhtsẖḵryzạdh ạtẖrạtmnṭqhtnsẖhạykẖsẖḵymswạtẖrạtmtqạblậnhạbrbrkẖyṣfạtbywsẖymyạyywʿmlḵrddạnhgyạhsẖạhtrhfumariaparvifloralam
AT pwrạndkẖtglḵạr ạtẖrạtmnṭqhtnsẖhạykẖsẖḵymswạtẖrạtmtqạblậnhạbrbrkẖyṣfạtbywsẖymyạyywʿmlḵrddạnhgyạhsẖạhtrhfumariaparvifloralam
AT mḥmdrḍạwhạby ạtẖrạtmnṭqhtnsẖhạykẖsẖḵymswạtẖrạtmtqạblậnhạbrbrkẖyṣfạtbywsẖymyạyywʿmlḵrddạnhgyạhsẖạhtrhfumariaparvifloralam