System ochrony zabytków archeologicznych. Pomiędzy teorią a praktyką konserwatorską
Początki konserwatorstwa archeologicznego w Polsce to przede wszystkim proces identyfikacji zasobu zabytków i jego inwentaryzacja, będące fundamentalnym wyznacznikiem skutecznej ochrony pozostałości dawnej kultury materialnej człowieka. W ostatnim czasie pojawienie się w obszarze nauki nieinwazy...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Lublin University of Technology
2021-12-01
|
| Series: | Ochrona Dziedzictwa Kulturowego |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://ph.pollub.pl/index.php/odk/article/view/2870 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1849397995615813632 |
|---|---|
| author | Agnieszka Krawczewska |
| author_facet | Agnieszka Krawczewska |
| author_sort | Agnieszka Krawczewska |
| collection | DOAJ |
| description |
Początki konserwatorstwa archeologicznego w Polsce to przede wszystkim proces identyfikacji zasobu zabytków i jego inwentaryzacja, będące fundamentalnym wyznacznikiem skutecznej ochrony pozostałości dawnej kultury materialnej człowieka.
W ostatnim czasie pojawienie się w obszarze nauki nieinwazyjnych metod badań i ich wykorzystywanie w archeologii polskiej spowodowało, że dotychczas przeprowadzana inwentaryzacja źródeł archeologicznych powiązana ze żmudnymi standardowymi badaniami terenowymi, może być szybko i spektakularnie wykonywana. O ile potrzeba dzisiaj stosowania nowoczesnych technik badawczych jest niepodważalna i niezbędna w każdej dyscyplinie naukowej, to za nie mniej ważne uważa się niepoprzestawanie wyłącznie na etapie pozyskiwania danych, które przyczyniają się do tworzenia bazy obiektów archeologicznych podlegających ochronie, ale nie przynoszą spodziewanej odpowiedzi na postawione pytanie: jak je chronić?
Podczas zabiegów konserwatorskich inwentaryzacji zabytków archeologicznych rodzą się kolejne pytania: gdzie i jakie są czasowe oraz materialne granice ochrony dziedzictwa archeologicznego? Różnorodność zarejestrowanych przykładów reliktów form terenowych począwszy od śladów dawnej orki, poprzez negatywy historycznych obiektów architektury po linie okopów wojennych czy sporządzone wykazy nowożytnych przedmiotów pozyskanych w toku poszukiwań zabytków wymagają od konserwatora podjęcia właściwych decyzji, które nierzadko wzbudzają skrajne reakcje. Czy zatem ochrona zabytków archeologicznych jest sprawnie wypełniana?
Konserwatorstwo archeologiczne winno być postrzegane jako złożony proces składający się z trzech elementów: „inwentaryzacji, ochrony, zarządzania”, gdzie zarządzanie jest rozumiane pod pojęciem długotrwałych programów konserwatorskich opracowanych dla określonych grup zabytków archeologicznych. Obowiązująca w naszym kraju Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami umożliwia zastosowanie szeregu efektywnych działań, jednakże aktualny system ochrony zabytków jest nadal skoncentrowany na „inwentaryzacji” i „ochronie”, a trzeci element „zarządzanie” jest wciąż niezwykle trudny w realizacji.
|
| format | Article |
| id | doaj-art-e6aa4769b78b4b17bc05b36f14888d2a |
| institution | Kabale University |
| issn | 2543-6422 |
| language | English |
| publishDate | 2021-12-01 |
| publisher | Lublin University of Technology |
| record_format | Article |
| series | Ochrona Dziedzictwa Kulturowego |
| spelling | doaj-art-e6aa4769b78b4b17bc05b36f14888d2a2025-08-20T03:38:47ZengLublin University of TechnologyOchrona Dziedzictwa Kulturowego2543-64222021-12-011210.35784/odk.2870System ochrony zabytków archeologicznych. Pomiędzy teorią a praktyką konserwatorskąAgnieszka Krawczewska0{'en_US': 'Starostwo Powiatowe w Poznaniu, Wydział Powiatowy Konserwator Zabytków'} Początki konserwatorstwa archeologicznego w Polsce to przede wszystkim proces identyfikacji zasobu zabytków i jego inwentaryzacja, będące fundamentalnym wyznacznikiem skutecznej ochrony pozostałości dawnej kultury materialnej człowieka. W ostatnim czasie pojawienie się w obszarze nauki nieinwazyjnych metod badań i ich wykorzystywanie w archeologii polskiej spowodowało, że dotychczas przeprowadzana inwentaryzacja źródeł archeologicznych powiązana ze żmudnymi standardowymi badaniami terenowymi, może być szybko i spektakularnie wykonywana. O ile potrzeba dzisiaj stosowania nowoczesnych technik badawczych jest niepodważalna i niezbędna w każdej dyscyplinie naukowej, to za nie mniej ważne uważa się niepoprzestawanie wyłącznie na etapie pozyskiwania danych, które przyczyniają się do tworzenia bazy obiektów archeologicznych podlegających ochronie, ale nie przynoszą spodziewanej odpowiedzi na postawione pytanie: jak je chronić? Podczas zabiegów konserwatorskich inwentaryzacji zabytków archeologicznych rodzą się kolejne pytania: gdzie i jakie są czasowe oraz materialne granice ochrony dziedzictwa archeologicznego? Różnorodność zarejestrowanych przykładów reliktów form terenowych począwszy od śladów dawnej orki, poprzez negatywy historycznych obiektów architektury po linie okopów wojennych czy sporządzone wykazy nowożytnych przedmiotów pozyskanych w toku poszukiwań zabytków wymagają od konserwatora podjęcia właściwych decyzji, które nierzadko wzbudzają skrajne reakcje. Czy zatem ochrona zabytków archeologicznych jest sprawnie wypełniana? Konserwatorstwo archeologiczne winno być postrzegane jako złożony proces składający się z trzech elementów: „inwentaryzacji, ochrony, zarządzania”, gdzie zarządzanie jest rozumiane pod pojęciem długotrwałych programów konserwatorskich opracowanych dla określonych grup zabytków archeologicznych. Obowiązująca w naszym kraju Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami umożliwia zastosowanie szeregu efektywnych działań, jednakże aktualny system ochrony zabytków jest nadal skoncentrowany na „inwentaryzacji” i „ochronie”, a trzeci element „zarządzanie” jest wciąż niezwykle trudny w realizacji. https://ph.pollub.pl/index.php/odk/article/view/2870konserwatorstwo archeologicznesystem ochrony zabytków archeologicznychurząd ochrony zabytków |
| spellingShingle | Agnieszka Krawczewska System ochrony zabytków archeologicznych. Pomiędzy teorią a praktyką konserwatorską Ochrona Dziedzictwa Kulturowego konserwatorstwo archeologiczne system ochrony zabytków archeologicznych urząd ochrony zabytków |
| title | System ochrony zabytków archeologicznych. Pomiędzy teorią a praktyką konserwatorską |
| title_full | System ochrony zabytków archeologicznych. Pomiędzy teorią a praktyką konserwatorską |
| title_fullStr | System ochrony zabytków archeologicznych. Pomiędzy teorią a praktyką konserwatorską |
| title_full_unstemmed | System ochrony zabytków archeologicznych. Pomiędzy teorią a praktyką konserwatorską |
| title_short | System ochrony zabytków archeologicznych. Pomiędzy teorią a praktyką konserwatorską |
| title_sort | system ochrony zabytkow archeologicznych pomiedzy teoria a praktyka konserwatorska |
| topic | konserwatorstwo archeologiczne system ochrony zabytków archeologicznych urząd ochrony zabytków |
| url | https://ph.pollub.pl/index.php/odk/article/view/2870 |
| work_keys_str_mv | AT agnieszkakrawczewska systemochronyzabytkowarcheologicznychpomiedzyteoriaapraktykakonserwatorska |