Erken Cumhuriyet Dönemi ve Öncesinde Kitle İletişim Alanındaki Yasal Düzenlemeler
Hukukun üstünlüğünün benimsendiği toplumlarda, ifade ve kitle iletişim özgürlüğünün uygulanmasındaki en güçlü ve temel dayanak bu özgürlüklerin yasal güvenceye alınmış olmasıdır. Bugün, tüm aksaklıklara ve eleştirilere rağmen, kitle iletişim özgürlüğü hem uluslararası hem de ulusal mevzuatta kendine...
Saved in:
| Main Authors: | , |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Ankara Haci Bayram Veli University
2023-10-01
|
| Series: | İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3219813 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1850176174534164480 |
|---|---|
| author | Merve Can Maraşlı Mahmut Bingöl |
| author_facet | Merve Can Maraşlı Mahmut Bingöl |
| author_sort | Merve Can Maraşlı |
| collection | DOAJ |
| description | Hukukun üstünlüğünün benimsendiği toplumlarda, ifade ve kitle iletişim özgürlüğünün uygulanmasındaki en güçlü ve temel dayanak bu özgürlüklerin yasal güvenceye alınmış olmasıdır. Bugün, tüm aksaklıklara ve eleştirilere rağmen, kitle iletişim özgürlüğü hem uluslararası hem de ulusal mevzuatta kendine yer bulmuştur. Ancak bu özgürlüğün evrensel bir norm haline gelişi, tarihsel süreçte pek de doğrusal bir yol izlememiştir. Bu çalışmada, Türkiye topraklarında 1727’de ilk matbaanın kurulmasından literatürde Erken Cumhuriyet Dönemi (1923-1950) olarak nitelenen dönemi de içine alan süre boyunca kitle iletişim özgürlüğünün ele alınma biçimine ve bunun somut bir göstergesi olarak da ilgili mevzuat metinlerinin nasıl biçimlendirildiğine odaklanılmıştır. Bu bağlamda, yazılı basın, sinema ve radyo alanındaki hukuki düzenlemeler betimleyici araştırma yönteminden faydalanılarak kronolojik şekilde ve karşılaştırmalı bir yaklaşımla irdelenirken; Meclis tutanakları, hatıratlar, devlet arşivleri ve diğer akademik literatürden yararlanılarak kitle iletişim rejiminin oluşturulma ve dönüştürülme süreçleri analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, incelenen dönemlerde kitle iletişim araçlarının kullanımına dair ilgili düzenleme ve denetimlerin salt kamu erki vesayetinde gerçekleştirildiği görülmüştür. Bunun yanı sıra, kitle iletişim faaliyetleri için içinde bulunulan siyasi, askeri, ekonomik ve toplumsal olarak çalkantılı dönemlerin de etkisiyle özgür bir ortam oluşturulamadığı; ancak yine de ilgili mevzuatta sıklıkla yapılan değişikliklerden de anlaşılacağı üzere bu alanın daha ideal olana doğru düzenlenmesi gerektiği farkındalığının daima canlı tutulduğu ortaya koyulmuştur. |
| format | Article |
| id | doaj-art-e6784b581b2c412fa7972e1fe68aa9bb |
| institution | OA Journals |
| issn | 2147-4524 |
| language | English |
| publishDate | 2023-10-01 |
| publisher | Ankara Haci Bayram Veli University |
| record_format | Article |
| series | İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi |
| spelling | doaj-art-e6784b581b2c412fa7972e1fe68aa9bb2025-08-20T02:19:18ZengAnkara Haci Bayram Veli Universityİletişim Kuram ve Araştırma Dergisi2147-45242023-10-016415517610.47998/ikad.13168991643Erken Cumhuriyet Dönemi ve Öncesinde Kitle İletişim Alanındaki Yasal DüzenlemelerMerve Can Maraşlı0https://orcid.org/0000-0002-2201-592XMahmut Bingöl1https://orcid.org/0000-0002-7334-0992ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiHukukun üstünlüğünün benimsendiği toplumlarda, ifade ve kitle iletişim özgürlüğünün uygulanmasındaki en güçlü ve temel dayanak bu özgürlüklerin yasal güvenceye alınmış olmasıdır. Bugün, tüm aksaklıklara ve eleştirilere rağmen, kitle iletişim özgürlüğü hem uluslararası hem de ulusal mevzuatta kendine yer bulmuştur. Ancak bu özgürlüğün evrensel bir norm haline gelişi, tarihsel süreçte pek de doğrusal bir yol izlememiştir. Bu çalışmada, Türkiye topraklarında 1727’de ilk matbaanın kurulmasından literatürde Erken Cumhuriyet Dönemi (1923-1950) olarak nitelenen dönemi de içine alan süre boyunca kitle iletişim özgürlüğünün ele alınma biçimine ve bunun somut bir göstergesi olarak da ilgili mevzuat metinlerinin nasıl biçimlendirildiğine odaklanılmıştır. Bu bağlamda, yazılı basın, sinema ve radyo alanındaki hukuki düzenlemeler betimleyici araştırma yönteminden faydalanılarak kronolojik şekilde ve karşılaştırmalı bir yaklaşımla irdelenirken; Meclis tutanakları, hatıratlar, devlet arşivleri ve diğer akademik literatürden yararlanılarak kitle iletişim rejiminin oluşturulma ve dönüştürülme süreçleri analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, incelenen dönemlerde kitle iletişim araçlarının kullanımına dair ilgili düzenleme ve denetimlerin salt kamu erki vesayetinde gerçekleştirildiği görülmüştür. Bunun yanı sıra, kitle iletişim faaliyetleri için içinde bulunulan siyasi, askeri, ekonomik ve toplumsal olarak çalkantılı dönemlerin de etkisiyle özgür bir ortam oluşturulamadığı; ancak yine de ilgili mevzuatta sıklıkla yapılan değişikliklerden de anlaşılacağı üzere bu alanın daha ideal olana doğru düzenlenmesi gerektiği farkındalığının daima canlı tutulduğu ortaya koyulmuştur.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3219813erken cumhuriyet dönemikitle i̇letişim mevzuatıkitle i̇letişim özgürlüğümedya denetimisansür.early republican periodmass media legislationfreedom of mass communicationmedia controlcensorship. |
| spellingShingle | Merve Can Maraşlı Mahmut Bingöl Erken Cumhuriyet Dönemi ve Öncesinde Kitle İletişim Alanındaki Yasal Düzenlemeler İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi erken cumhuriyet dönemi kitle i̇letişim mevzuatı kitle i̇letişim özgürlüğü medya denetimi sansür. early republican period mass media legislation freedom of mass communication media control censorship. |
| title | Erken Cumhuriyet Dönemi ve Öncesinde Kitle İletişim Alanındaki Yasal Düzenlemeler |
| title_full | Erken Cumhuriyet Dönemi ve Öncesinde Kitle İletişim Alanındaki Yasal Düzenlemeler |
| title_fullStr | Erken Cumhuriyet Dönemi ve Öncesinde Kitle İletişim Alanındaki Yasal Düzenlemeler |
| title_full_unstemmed | Erken Cumhuriyet Dönemi ve Öncesinde Kitle İletişim Alanındaki Yasal Düzenlemeler |
| title_short | Erken Cumhuriyet Dönemi ve Öncesinde Kitle İletişim Alanındaki Yasal Düzenlemeler |
| title_sort | erken cumhuriyet donemi ve oncesinde kitle iletisim alanindaki yasal duzenlemeler |
| topic | erken cumhuriyet dönemi kitle i̇letişim mevzuatı kitle i̇letişim özgürlüğü medya denetimi sansür. early republican period mass media legislation freedom of mass communication media control censorship. |
| url | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3219813 |
| work_keys_str_mv | AT mervecanmaraslı erkencumhuriyetdonemiveoncesindekitleiletisimalanındakiyasalduzenlemeler AT mahmutbingol erkencumhuriyetdonemiveoncesindekitleiletisimalanındakiyasalduzenlemeler |