مقایسه اثر مواد اصلاح‌کننده مختلف بر آبشویی املاح از یک خاک شور و قلیا در کرمان به روش آزمایشگاهی

وجود مقادیر زیاد املاح در بسیاری از منابع آب کشاورزی منجر به شور و سدیمی شدن بیشتر اراضی در استان کرمان شده است. این مسئله ازجمله محدودیت‌های عمده سال‌های اخیر در تولید محصولات باغی خصوصا پسته به‌حساب می‌آید. تحقیق حاضر به بررسی نقش مواد اصلاح‌کننده مختلف، بر روند اصلاح یک خاک شور و سدیمی در باغ پست...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: محدثه حسینی نیا, فرزاد حسن‌پور, هرمزد نقوی, فریبرز عباسی
Format: Article
Language:fas
Published: Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources 2017-08-01
Series:مدیریت خاک و تولید پایدار
Subjects:
Online Access:https://ejsms.gau.ac.ir/article_3775_13d051e1e75f6b1095c421f95434563e.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850216509904781312
author محدثه حسینی نیا
فرزاد حسن‌پور
هرمزد نقوی
فریبرز عباسی
author_facet محدثه حسینی نیا
فرزاد حسن‌پور
هرمزد نقوی
فریبرز عباسی
author_sort محدثه حسینی نیا
collection DOAJ
description وجود مقادیر زیاد املاح در بسیاری از منابع آب کشاورزی منجر به شور و سدیمی شدن بیشتر اراضی در استان کرمان شده است. این مسئله ازجمله محدودیت‌های عمده سال‌های اخیر در تولید محصولات باغی خصوصا پسته به‌حساب می‌آید. تحقیق حاضر به بررسی نقش مواد اصلاح‌کننده مختلف، بر روند اصلاح یک خاک شور و سدیمی در باغ پسته در کرمان می‌پردازد. در این پژوهش، تأثیر چهار تیمار آب آبیاری (شاهد)، گچ پودری، گچ محلول در آب و اسیدسولفوریک در چهار تکرار در قالب طرح کاملاً تصادفی در شرایط آزمایشگاهی و با استفاده از ستون خاک مورد بررسی قرار گرفت. آبشویی ستون‌ها به‌صورت متناوب و تا دو برابر عمق خاک انجام شد. برای تیمار گچ پودری، قبل از آبشویی گچ با چند سانتی‌متر سطحی خاک سیلندرها مخلوط ‌شد. در تیمار‌های اسیدسولفوریک و گچ محلول، اسید و گچ در مخزن‌های جداگانه با آب آبیاری مخلوط ‌شدند. بررسی تغییرات غلظت املاح در زهاب خروجی از ستون‌های خاک نشان داد که بیشترین میزان املاح در اولین مرحله آبشویی از ستون‌های خاک خارج شد و با تکرار عملیات آبشویی در مراحل بعد، غلظت آن به‌صورت غیرخطی کاهش یافت و به مقدار تقریباً ثابتی ‌رسید. گچ پودری و محلول در آب نه‌تنها تفاوت معنی‌داری در آبشویی سدیم از خاک نداشتند، بلکه نسبت به تیمار شاهد باعث کاهش کارایی آبشویی سدیم به میزان30 تا 40 درصد گردیدند. در مقابل، میزان سدیم تخلیه شده از خاک با مصرف اسیدسولفوریک تقریباً معادل با تیمار شاهد بود.در مقایسه بین تیمارها کمترین میزان کلسیم به ازای تیمار شاهد از خاک آبشویی شد و لذا مقدار کلسیم باقی مانده در خاک به ازای تیمار شاهد بیشتر از سایر تیمارها بود. این در حالی است که میزان کل املاح خروجی از تیمار شاهد نیز بیشتر از سایر تیمارها بود. تغییرات SAR زهاب برای تیمارهای مورد مطالعه تا حد زیادی مبین درصد تغییر سدیم در طی مراحل آبشویی بوده و لذا تیمار آب آبیاری به عنوان شاهد با بیشترین میزان خروج سدیم، بیشترین میزان SAR را نسبت به سایر تیمارها داشت. لذا با توجه به کاهش بیشتر املاح، تخلیه سدیم و عدم وجود اختلاف معنی‌دار بین pH تیمار شاهد با سایر تیمارها می‌توان ادعا داشت که بدون استفاده از هر ماده اصلاح‌کننده‌ای و تنها از طریق آبشویی می‌توان به هر دو هدف کاهش شوری و تخلیه سدیم دست یافت. از سوی دیگر با توجه به مسئله بحران آب در منطقه و خروج حدود 75 و 50 درصد املاح و سدیم در ابتدای آبشویی، می‌توان کاربرد عمق آب معادل با 1.1 برابر عمق خاک را برای آبشویی خاک مورد مطالعه توصیه نمود.
format Article
id doaj-art-e5e9451e7d184a34a0cdbe90b6c0f7d9
institution OA Journals
issn 2322-1267
2322-1275
language fas
publishDate 2017-08-01
publisher Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources
record_format Article
series مدیریت خاک و تولید پایدار
spelling doaj-art-e5e9451e7d184a34a0cdbe90b6c0f7d92025-08-20T02:08:18ZfasGorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resourcesمدیریت خاک و تولید پایدار2322-12672322-12752017-08-017211913410.22069/ejsms.2017.8049.14863775مقایسه اثر مواد اصلاح‌کننده مختلف بر آبشویی املاح از یک خاک شور و قلیا در کرمان به روش آزمایشگاهیمحدثه حسینی نیا0فرزاد حسن‌پور1هرمزد نقوی2فریبرز عباسی3دانشجوی دکتری، گروه آبیاری، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل. زابل. ایران.عضو هیئت علمی گروه آبیاری، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل. زابل. ایران.محقق مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانعضو هیئت علمی موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشوروجود مقادیر زیاد املاح در بسیاری از منابع آب کشاورزی منجر به شور و سدیمی شدن بیشتر اراضی در استان کرمان شده است. این مسئله ازجمله محدودیت‌های عمده سال‌های اخیر در تولید محصولات باغی خصوصا پسته به‌حساب می‌آید. تحقیق حاضر به بررسی نقش مواد اصلاح‌کننده مختلف، بر روند اصلاح یک خاک شور و سدیمی در باغ پسته در کرمان می‌پردازد. در این پژوهش، تأثیر چهار تیمار آب آبیاری (شاهد)، گچ پودری، گچ محلول در آب و اسیدسولفوریک در چهار تکرار در قالب طرح کاملاً تصادفی در شرایط آزمایشگاهی و با استفاده از ستون خاک مورد بررسی قرار گرفت. آبشویی ستون‌ها به‌صورت متناوب و تا دو برابر عمق خاک انجام شد. برای تیمار گچ پودری، قبل از آبشویی گچ با چند سانتی‌متر سطحی خاک سیلندرها مخلوط ‌شد. در تیمار‌های اسیدسولفوریک و گچ محلول، اسید و گچ در مخزن‌های جداگانه با آب آبیاری مخلوط ‌شدند. بررسی تغییرات غلظت املاح در زهاب خروجی از ستون‌های خاک نشان داد که بیشترین میزان املاح در اولین مرحله آبشویی از ستون‌های خاک خارج شد و با تکرار عملیات آبشویی در مراحل بعد، غلظت آن به‌صورت غیرخطی کاهش یافت و به مقدار تقریباً ثابتی ‌رسید. گچ پودری و محلول در آب نه‌تنها تفاوت معنی‌داری در آبشویی سدیم از خاک نداشتند، بلکه نسبت به تیمار شاهد باعث کاهش کارایی آبشویی سدیم به میزان30 تا 40 درصد گردیدند. در مقابل، میزان سدیم تخلیه شده از خاک با مصرف اسیدسولفوریک تقریباً معادل با تیمار شاهد بود.در مقایسه بین تیمارها کمترین میزان کلسیم به ازای تیمار شاهد از خاک آبشویی شد و لذا مقدار کلسیم باقی مانده در خاک به ازای تیمار شاهد بیشتر از سایر تیمارها بود. این در حالی است که میزان کل املاح خروجی از تیمار شاهد نیز بیشتر از سایر تیمارها بود. تغییرات SAR زهاب برای تیمارهای مورد مطالعه تا حد زیادی مبین درصد تغییر سدیم در طی مراحل آبشویی بوده و لذا تیمار آب آبیاری به عنوان شاهد با بیشترین میزان خروج سدیم، بیشترین میزان SAR را نسبت به سایر تیمارها داشت. لذا با توجه به کاهش بیشتر املاح، تخلیه سدیم و عدم وجود اختلاف معنی‌دار بین pH تیمار شاهد با سایر تیمارها می‌توان ادعا داشت که بدون استفاده از هر ماده اصلاح‌کننده‌ای و تنها از طریق آبشویی می‌توان به هر دو هدف کاهش شوری و تخلیه سدیم دست یافت. از سوی دیگر با توجه به مسئله بحران آب در منطقه و خروج حدود 75 و 50 درصد املاح و سدیم در ابتدای آبشویی، می‌توان کاربرد عمق آب معادل با 1.1 برابر عمق خاک را برای آبشویی خاک مورد مطالعه توصیه نمود.https://ejsms.gau.ac.ir/article_3775_13d051e1e75f6b1095c421f95434563e.pdfخاک شور و سدیمیزهاباسیدسولفوریکگچ
spellingShingle محدثه حسینی نیا
فرزاد حسن‌پور
هرمزد نقوی
فریبرز عباسی
مقایسه اثر مواد اصلاح‌کننده مختلف بر آبشویی املاح از یک خاک شور و قلیا در کرمان به روش آزمایشگاهی
مدیریت خاک و تولید پایدار
خاک شور و سدیمی
زهاب
اسیدسولفوریک
گچ
title مقایسه اثر مواد اصلاح‌کننده مختلف بر آبشویی املاح از یک خاک شور و قلیا در کرمان به روش آزمایشگاهی
title_full مقایسه اثر مواد اصلاح‌کننده مختلف بر آبشویی املاح از یک خاک شور و قلیا در کرمان به روش آزمایشگاهی
title_fullStr مقایسه اثر مواد اصلاح‌کننده مختلف بر آبشویی املاح از یک خاک شور و قلیا در کرمان به روش آزمایشگاهی
title_full_unstemmed مقایسه اثر مواد اصلاح‌کننده مختلف بر آبشویی املاح از یک خاک شور و قلیا در کرمان به روش آزمایشگاهی
title_short مقایسه اثر مواد اصلاح‌کننده مختلف بر آبشویی املاح از یک خاک شور و قلیا در کرمان به روش آزمایشگاهی
title_sort مقایسه اثر مواد اصلاح‌کننده مختلف بر آبشویی املاح از یک خاک شور و قلیا در کرمان به روش آزمایشگاهی
topic خاک شور و سدیمی
زهاب
اسیدسولفوریک
گچ
url https://ejsms.gau.ac.ir/article_3775_13d051e1e75f6b1095c421f95434563e.pdf
work_keys_str_mv AT mḥdtẖhḥsynynyạ mqạyshạtẖrmwạdạṣlạḥḵnndhmkẖtlfbrậbsẖwyyạmlạḥạzyḵkẖạḵsẖwrwqlyạdrḵrmạnbhrwsẖậzmạysẖgạhy
AT frzạdḥsnpwr mqạyshạtẖrmwạdạṣlạḥḵnndhmkẖtlfbrậbsẖwyyạmlạḥạzyḵkẖạḵsẖwrwqlyạdrḵrmạnbhrwsẖậzmạysẖgạhy
AT hrmzdnqwy mqạyshạtẖrmwạdạṣlạḥḵnndhmkẖtlfbrậbsẖwyyạmlạḥạzyḵkẖạḵsẖwrwqlyạdrḵrmạnbhrwsẖậzmạysẖgạhy
AT frybrzʿbạsy mqạyshạtẖrmwạdạṣlạḥḵnndhmkẖtlfbrậbsẖwyyạmlạḥạzyḵkẖạḵsẖwrwqlyạdrḵrmạnbhrwsẖậzmạysẖgạhy