Tımarlı Sipahilere Hazineden Borç Verilmesi Meselesi:IV. Murat’ın Bağdat Seferi Örneği
Osmanlı tarihinde az incelenen konulardan biri de tımarlı sipahilere hazineden borç verilmesi meselesidir. Osmanlı klasik çağında devletin en önemli ve sayıca en kalabalık askeri olan tımarlı sipahiler ordusu ulufeli bir ordu değildi. Gündelik geçimlerini ve sefer masraflarını görev bölgelerinde ka...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Sakarya University
2021-10-01
|
| Series: | Akademik İncelemeler Dergisi |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1746972 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1850132225154088960 |
|---|---|
| author | İsmail Gündoğdu |
| author_facet | İsmail Gündoğdu |
| author_sort | İsmail Gündoğdu |
| collection | DOAJ |
| description | Osmanlı tarihinde az incelenen konulardan biri de tımarlı sipahilere hazineden borç verilmesi meselesidir. Osmanlı klasik çağında devletin en önemli ve sayıca en kalabalık askeri olan tımarlı sipahiler ordusu ulufeli bir ordu değildi. Gündelik geçimlerini ve sefer masraflarını görev bölgelerinde kanuna göre topladıkları vergilerden sağlarlardı. Ayrıca sefer sırasında devletten maddi destek almazlardı. Bununla beraber, 16. yüzyılın ortalarından itibaren iç ve dış nedenler dolayısıyla bu askeri sınıf önemini yitirmeye başlamıştır. Bu çalışmada, Osmanlı Devleti'nde hazine tarafından tımarlı sipahiler, zaimler ve sancak beylerine hazineden borç verilmesi ve bu borçların geri alınması araştırılacaktır. Bunun için 4. Murad'ın Bağdat seferi kısaca ele alındıktan sonra, sefer dönüşü sırasında mali sıkıntıya düşen tımar sahiplerine Padişahın devlet hazinesinden borç vermesi durumu incelenecektir. Bunun için öncelikle Topkapı Sarayı Müzesinde bulunan bir dizi ferman serisinden yararlanılmıştır. Ayrıca Osmanlı Arşivinde bulunan diğer belgelerden de istifade edilmiştir. Arşiv belgelerinden de anlaşıldığına göre tımar sahiplerine ilk defa Bağdat Seferi sırasında borç verilmeyip, daha önce de bazen eyalet hazinesinden, bazen zengin esnaftan borç alınarak maddi sıkıntıya düşen askerlere borç verildiği görülmektedir. Eldeki kaynaklara göre borç verme uygulaması sadece Anadolu tarafında yapılan seferlerde sıkıntıya düşen Rumeli’deki tımar sahiplerine verildiği görülmektedir. Tımar sahiplerine verilen borçların yaklaşık bir sene sonra geri istendi eldeki fermanlar göstermektedir. |
| format | Article |
| id | doaj-art-e5895796c45148eab428a6b1d0f2d459 |
| institution | OA Journals |
| issn | 1306-7885 |
| language | English |
| publishDate | 2021-10-01 |
| publisher | Sakarya University |
| record_format | Article |
| series | Akademik İncelemeler Dergisi |
| spelling | doaj-art-e5895796c45148eab428a6b1d0f2d4592025-08-20T02:32:15ZengSakarya UniversityAkademik İncelemeler Dergisi1306-78852021-10-0116219121010.17550/akademikincelemeler.93164628Tımarlı Sipahilere Hazineden Borç Verilmesi Meselesi:IV. Murat’ın Bağdat Seferi Örneğiİsmail Gündoğdu0https://orcid.org/0000-0002-5829-1272Sakarya UniversityOsmanlı tarihinde az incelenen konulardan biri de tımarlı sipahilere hazineden borç verilmesi meselesidir. Osmanlı klasik çağında devletin en önemli ve sayıca en kalabalık askeri olan tımarlı sipahiler ordusu ulufeli bir ordu değildi. Gündelik geçimlerini ve sefer masraflarını görev bölgelerinde kanuna göre topladıkları vergilerden sağlarlardı. Ayrıca sefer sırasında devletten maddi destek almazlardı. Bununla beraber, 16. yüzyılın ortalarından itibaren iç ve dış nedenler dolayısıyla bu askeri sınıf önemini yitirmeye başlamıştır. Bu çalışmada, Osmanlı Devleti'nde hazine tarafından tımarlı sipahiler, zaimler ve sancak beylerine hazineden borç verilmesi ve bu borçların geri alınması araştırılacaktır. Bunun için 4. Murad'ın Bağdat seferi kısaca ele alındıktan sonra, sefer dönüşü sırasında mali sıkıntıya düşen tımar sahiplerine Padişahın devlet hazinesinden borç vermesi durumu incelenecektir. Bunun için öncelikle Topkapı Sarayı Müzesinde bulunan bir dizi ferman serisinden yararlanılmıştır. Ayrıca Osmanlı Arşivinde bulunan diğer belgelerden de istifade edilmiştir. Arşiv belgelerinden de anlaşıldığına göre tımar sahiplerine ilk defa Bağdat Seferi sırasında borç verilmeyip, daha önce de bazen eyalet hazinesinden, bazen zengin esnaftan borç alınarak maddi sıkıntıya düşen askerlere borç verildiği görülmektedir. Eldeki kaynaklara göre borç verme uygulaması sadece Anadolu tarafında yapılan seferlerde sıkıntıya düşen Rumeli’deki tımar sahiplerine verildiği görülmektedir. Tımar sahiplerine verilen borçların yaklaşık bir sene sonra geri istendi eldeki fermanlar göstermektedir.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1746972ottoman historycavalry armyzaimslending debthbagdat campaignosmanlı tarihitımarlı sipahilerzaimlerborç vermebağdat seferi |
| spellingShingle | İsmail Gündoğdu Tımarlı Sipahilere Hazineden Borç Verilmesi Meselesi:IV. Murat’ın Bağdat Seferi Örneği Akademik İncelemeler Dergisi ottoman history cavalry army zaims lending debth bagdat campaign osmanlı tarihi tımarlı sipahiler zaimler borç verme bağdat seferi |
| title | Tımarlı Sipahilere Hazineden Borç Verilmesi Meselesi:IV. Murat’ın Bağdat Seferi Örneği |
| title_full | Tımarlı Sipahilere Hazineden Borç Verilmesi Meselesi:IV. Murat’ın Bağdat Seferi Örneği |
| title_fullStr | Tımarlı Sipahilere Hazineden Borç Verilmesi Meselesi:IV. Murat’ın Bağdat Seferi Örneği |
| title_full_unstemmed | Tımarlı Sipahilere Hazineden Borç Verilmesi Meselesi:IV. Murat’ın Bağdat Seferi Örneği |
| title_short | Tımarlı Sipahilere Hazineden Borç Verilmesi Meselesi:IV. Murat’ın Bağdat Seferi Örneği |
| title_sort | timarli sipahilere hazineden borc verilmesi meselesi iv murat in bagdat seferi ornegi |
| topic | ottoman history cavalry army zaims lending debth bagdat campaign osmanlı tarihi tımarlı sipahiler zaimler borç verme bağdat seferi |
| url | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1746972 |
| work_keys_str_mv | AT ismailgundogdu tımarlısipahilerehazinedenborcverilmesimeselesiivmuratınbagdatseferiornegi |