Modelowanie tematyczne w socjologii na przykładzie dobrobytu społecznego: wyzwania metodologiczne i komponent ludzki

Biorąc pod uwagę dynamicznie rozwijające się obszary nauk społecznych uwarunkowanych technologiami sieciowymi oraz humanistyki cyfrowej (ang. Digital Humanities), warto przeanalizować adekwatność socjologicznych metodologii analizy danych w tych nowych warunkach. Dostępność dużych zbiorów zdigitaliz...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: Piotr Cichocki, Mariusz Baranowski
Format: Article
Language:English
Published: University of Lodz 2024-11-01
Series:Przeglad Socjologii Jakosciowej
Subjects:
Online Access:https://czasopisma.uni.lodz.pl/socjak/article/view/24280
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850057047393959936
author Piotr Cichocki
Mariusz Baranowski
author_facet Piotr Cichocki
Mariusz Baranowski
author_sort Piotr Cichocki
collection DOAJ
description Biorąc pod uwagę dynamicznie rozwijające się obszary nauk społecznych uwarunkowanych technologiami sieciowymi oraz humanistyki cyfrowej (ang. Digital Humanities), warto przeanalizować adekwatność socjologicznych metodologii analizy danych w tych nowych warunkach. Dostępność dużych zbiorów zdigitalizowanych danych stanowi nie tylko wyzwanie dla „klasycznych” metod analizy, które opracowane zostały w innych warunkach i do innych celów. Jeszcze ważniejsza kwestia dotyczy tego, czy podział na metody ilościowe i jakościowe, między którymi istnieje wyraźna linia demarkacyjna, ma sens w obliczu Big Data. W niniejszym artykule, na podstawie modelowania tematycznego (ang. topic modeling), opartego na LDA (ang. Latent Dirichlet Allocation), autorzy stawiają tezę, że ilościowe metody (probabilistyczne modele statystyczne) nie stanowią uzupełnienia lub punktu wyjścia do analiz jakościowych (standardowe podejście), lecz ich integralną część. Teza ta zostanie zilustrowana przykładem wyznaczenia tematów w obrębie zbioru 17 278 artykułów na temat dobrobytu społecznego, opublikowanych w czasopismach indeksowanych w bazie Web of Science w latach 1992–2020. To empiryczne studium przypadku posłuży także do sformułowania uwag metateoretycznych na temat „kohezji” metod ilościowych i jakościowych w perspektywie uczenia maszynowego (ang. machine learning) i przetwarzania języka naturalnego (ang. natural language processing – NLP).
format Article
id doaj-art-e36d57ac95f64582a2394673b599a482
institution DOAJ
issn 1733-8069
language English
publishDate 2024-11-01
publisher University of Lodz
record_format Article
series Przeglad Socjologii Jakosciowej
spelling doaj-art-e36d57ac95f64582a2394673b599a4822025-08-20T02:51:32ZengUniversity of LodzPrzeglad Socjologii Jakosciowej1733-80692024-11-012049811710.18778/1733-8069.20.4.0524768Modelowanie tematyczne w socjologii na przykładzie dobrobytu społecznego: wyzwania metodologiczne i komponent ludzkiPiotr Cichocki0https://orcid.org/0000-0002-6501-9082Mariusz Baranowski1https://orcid.org/0000-0001-6755-9368Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w PoznaniuUniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Biorąc pod uwagę dynamicznie rozwijające się obszary nauk społecznych uwarunkowanych technologiami sieciowymi oraz humanistyki cyfrowej (ang. Digital Humanities), warto przeanalizować adekwatność socjologicznych metodologii analizy danych w tych nowych warunkach. Dostępność dużych zbiorów zdigitalizowanych danych stanowi nie tylko wyzwanie dla „klasycznych” metod analizy, które opracowane zostały w innych warunkach i do innych celów. Jeszcze ważniejsza kwestia dotyczy tego, czy podział na metody ilościowe i jakościowe, między którymi istnieje wyraźna linia demarkacyjna, ma sens w obliczu Big Data. W niniejszym artykule, na podstawie modelowania tematycznego (ang. topic modeling), opartego na LDA (ang. Latent Dirichlet Allocation), autorzy stawiają tezę, że ilościowe metody (probabilistyczne modele statystyczne) nie stanowią uzupełnienia lub punktu wyjścia do analiz jakościowych (standardowe podejście), lecz ich integralną część. Teza ta zostanie zilustrowana przykładem wyznaczenia tematów w obrębie zbioru 17 278 artykułów na temat dobrobytu społecznego, opublikowanych w czasopismach indeksowanych w bazie Web of Science w latach 1992–2020. To empiryczne studium przypadku posłuży także do sformułowania uwag metateoretycznych na temat „kohezji” metod ilościowych i jakościowych w perspektywie uczenia maszynowego (ang. machine learning) i przetwarzania języka naturalnego (ang. natural language processing – NLP).https://czasopisma.uni.lodz.pl/socjak/article/view/24280modelowanie tematycznemetodologia socjologiidobrobyt społeczny,uczenie maszynoweprzetwarzanie języka naturalnego
spellingShingle Piotr Cichocki
Mariusz Baranowski
Modelowanie tematyczne w socjologii na przykładzie dobrobytu społecznego: wyzwania metodologiczne i komponent ludzki
Przeglad Socjologii Jakosciowej
modelowanie tematyczne
metodologia socjologii
dobrobyt społeczny,
uczenie maszynowe
przetwarzanie języka naturalnego
title Modelowanie tematyczne w socjologii na przykładzie dobrobytu społecznego: wyzwania metodologiczne i komponent ludzki
title_full Modelowanie tematyczne w socjologii na przykładzie dobrobytu społecznego: wyzwania metodologiczne i komponent ludzki
title_fullStr Modelowanie tematyczne w socjologii na przykładzie dobrobytu społecznego: wyzwania metodologiczne i komponent ludzki
title_full_unstemmed Modelowanie tematyczne w socjologii na przykładzie dobrobytu społecznego: wyzwania metodologiczne i komponent ludzki
title_short Modelowanie tematyczne w socjologii na przykładzie dobrobytu społecznego: wyzwania metodologiczne i komponent ludzki
title_sort modelowanie tematyczne w socjologii na przykladzie dobrobytu spolecznego wyzwania metodologiczne i komponent ludzki
topic modelowanie tematyczne
metodologia socjologii
dobrobyt społeczny,
uczenie maszynowe
przetwarzanie języka naturalnego
url https://czasopisma.uni.lodz.pl/socjak/article/view/24280
work_keys_str_mv AT piotrcichocki modelowanietematycznewsocjologiinaprzykładziedobrobytuspołecznegowyzwaniametodologiczneikomponentludzki
AT mariuszbaranowski modelowanietematycznewsocjologiinaprzykładziedobrobytuspołecznegowyzwaniametodologiczneikomponentludzki