ساز و برگ‌های ایدئولوژیک و تاثیر آن بر سیاست‌های آموزشی افغانستان در صد سال اخیر

هدف این پژوهش بررسی سازوکارهای ایدئولوژیک و تأثیر آن بر سیاست‌های آموزشی افغانستان در صد سال اخیر است. گرچه تأثیرپذیری سیاست‌های آموزشی از ایدئولوژی‌های حاکم امری معمول است، اما در افغانستان این روند دستخوش دگرگونی‌های گوناگون بوده است. پرسش اصلی این پژوهش آن است که سازوکارهای ایدئولوژیک و تأثیر آن‌...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: روح اله اسلامی, بصیر احمد حصین
Format: Article
Language:fas
Published: Ferdowsi University of Mashhad 2024-08-01
Series:Pizhūhish/nāmah-i Mabānī-i Ta̒līm va Tarbiyat.
Subjects:
Online Access:https://fedu.um.ac.ir/article_46438_72139cc84c56c19d42c7a848fc4c7189.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1849311421998825472
author روح اله اسلامی
بصیر احمد حصین
author_facet روح اله اسلامی
بصیر احمد حصین
author_sort روح اله اسلامی
collection DOAJ
description هدف این پژوهش بررسی سازوکارهای ایدئولوژیک و تأثیر آن بر سیاست‌های آموزشی افغانستان در صد سال اخیر است. گرچه تأثیرپذیری سیاست‌های آموزشی از ایدئولوژی‌های حاکم امری معمول است، اما در افغانستان این روند دستخوش دگرگونی‌های گوناگون بوده است. پرسش اصلی این پژوهش آن است که سازوکارهای ایدئولوژیک و تأثیر آن‌ها بر سیاست‌های آموزشی افغانستان طی یک سده اخیر چگونه بوده است؟ فرضیه نویسندگان بر این اساس استوار است که ایدئولوژی‌های حاکم، نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری و جهت‌گیری سیاست‌های آموزشی داشته‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که سیاست آموزشی افغانستان در یک قرن اخیر تحت تأثیر چهار نوع سازوکار ایدئولوژیک قرار داشته است. در دوره حکومت امان‌الله خان تا پایان زمامداری محمدداوود خان، سیاست‌های آموزشی عمدتاً در راستای تقویت حاکمیت فردی و خانوادگی تنظیم شده بود. در دوران حکومت کمونیستی، نظام آموزشی به‌شدت تحت تأثیر ایدئولوژی انقلابی و کمونیستی قرار گرفت. با روی‌کارآمدن مجاهدین و طالبان، سیاست آموزشی و برنامه‌های درسی بر مبنای آموزه‌های دینی با خوانشی مذهبی تدوین شد. سرانجام، در دوره جمهوری اسلامی افغانستان پس از سال ۲۰۰۱، برنامه‌های آموزشی و محتوای درسی در جهت نهادینه‌سازی ارزش‌های لیبرال‌دموکراسی شکل گرفت.
format Article
id doaj-art-e3350792744a41a58f4ea8023be7a8d8
institution Kabale University
issn 2251-6360
2423-4273
language fas
publishDate 2024-08-01
publisher Ferdowsi University of Mashhad
record_format Article
series Pizhūhish/nāmah-i Mabānī-i Ta̒līm va Tarbiyat.
spelling doaj-art-e3350792744a41a58f4ea8023be7a8d82025-08-20T03:53:23ZfasFerdowsi University of MashhadPizhūhish/nāmah-i Mabānī-i Ta̒līm va Tarbiyat.2251-63602423-42732024-08-0114112514810.22067/fedu.2025.87540.134046438ساز و برگ‌های ایدئولوژیک و تاثیر آن بر سیاست‌های آموزشی افغانستان در صد سال اخیرروح اله اسلامی0بصیر احمد حصین1استادیار علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایراناستادیار علوم سیاسی، دانشگاه جامی، هرات، افغانستانهدف این پژوهش بررسی سازوکارهای ایدئولوژیک و تأثیر آن بر سیاست‌های آموزشی افغانستان در صد سال اخیر است. گرچه تأثیرپذیری سیاست‌های آموزشی از ایدئولوژی‌های حاکم امری معمول است، اما در افغانستان این روند دستخوش دگرگونی‌های گوناگون بوده است. پرسش اصلی این پژوهش آن است که سازوکارهای ایدئولوژیک و تأثیر آن‌ها بر سیاست‌های آموزشی افغانستان طی یک سده اخیر چگونه بوده است؟ فرضیه نویسندگان بر این اساس استوار است که ایدئولوژی‌های حاکم، نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری و جهت‌گیری سیاست‌های آموزشی داشته‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که سیاست آموزشی افغانستان در یک قرن اخیر تحت تأثیر چهار نوع سازوکار ایدئولوژیک قرار داشته است. در دوره حکومت امان‌الله خان تا پایان زمامداری محمدداوود خان، سیاست‌های آموزشی عمدتاً در راستای تقویت حاکمیت فردی و خانوادگی تنظیم شده بود. در دوران حکومت کمونیستی، نظام آموزشی به‌شدت تحت تأثیر ایدئولوژی انقلابی و کمونیستی قرار گرفت. با روی‌کارآمدن مجاهدین و طالبان، سیاست آموزشی و برنامه‌های درسی بر مبنای آموزه‌های دینی با خوانشی مذهبی تدوین شد. سرانجام، در دوره جمهوری اسلامی افغانستان پس از سال ۲۰۰۱، برنامه‌های آموزشی و محتوای درسی در جهت نهادینه‌سازی ارزش‌های لیبرال‌دموکراسی شکل گرفت.https://fedu.um.ac.ir/article_46438_72139cc84c56c19d42c7a848fc4c7189.pdfایدئولوژینظام آموزشیافغانستانبرنامه‌های درسی
spellingShingle روح اله اسلامی
بصیر احمد حصین
ساز و برگ‌های ایدئولوژیک و تاثیر آن بر سیاست‌های آموزشی افغانستان در صد سال اخیر
Pizhūhish/nāmah-i Mabānī-i Ta̒līm va Tarbiyat.
ایدئولوژی
نظام آموزشی
افغانستان
برنامه‌های درسی
title ساز و برگ‌های ایدئولوژیک و تاثیر آن بر سیاست‌های آموزشی افغانستان در صد سال اخیر
title_full ساز و برگ‌های ایدئولوژیک و تاثیر آن بر سیاست‌های آموزشی افغانستان در صد سال اخیر
title_fullStr ساز و برگ‌های ایدئولوژیک و تاثیر آن بر سیاست‌های آموزشی افغانستان در صد سال اخیر
title_full_unstemmed ساز و برگ‌های ایدئولوژیک و تاثیر آن بر سیاست‌های آموزشی افغانستان در صد سال اخیر
title_short ساز و برگ‌های ایدئولوژیک و تاثیر آن بر سیاست‌های آموزشی افغانستان در صد سال اخیر
title_sort ساز و برگ‌های ایدئولوژیک و تاثیر آن بر سیاست‌های آموزشی افغانستان در صد سال اخیر
topic ایدئولوژی
نظام آموزشی
افغانستان
برنامه‌های درسی
url https://fedu.um.ac.ir/article_46438_72139cc84c56c19d42c7a848fc4c7189.pdf
work_keys_str_mv AT rwḥạlhạslạmy sạzwbrghạyạydỷwlwzẖyḵwtạtẖyrậnbrsyạsthạyậmwzsẖyạfgẖạnstạndrṣdsạlạkẖyr
AT bṣyrạḥmdḥṣyn sạzwbrghạyạydỷwlwzẖyḵwtạtẖyrậnbrsyạsthạyậmwzsẖyạfgẖạnstạndrṣdsạlạkẖyr