جایگاه معرفت در دیدگاه اخلاقی آیت‌الله جوادی آملی

بحث از هدف اخلاق یکی از مباحث مهم در فلسفه اخلاق به حساب می‌آید که آیت‌الله جوادی آملی نیز به آن پرداخته است. این تحقیق به روش توصیفی-تحلیلی دیدگاه وی در این زمینه را بررسی می‌کند. آیت‌الله جوادی آملی معتقد است معرفت به معارف الهی سعادت عقل نظری است، و سعادت عقل عملی در عبودیت خداست. لذا نمی‌توان مع...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: حسین احمدی
Format: Article
Language:fas
Published: Imam Sadiq University 2025-03-01
Series:پژوهشنامه فلسفه دین
Subjects:
Online Access:https://prrj.isu.ac.ir/article_77636_33376ef407a0b7580d07fcc043402f13.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1849725582200274944
author حسین احمدی
author_facet حسین احمدی
author_sort حسین احمدی
collection DOAJ
description بحث از هدف اخلاق یکی از مباحث مهم در فلسفه اخلاق به حساب می‌آید که آیت‌الله جوادی آملی نیز به آن پرداخته است. این تحقیق به روش توصیفی-تحلیلی دیدگاه وی در این زمینه را بررسی می‌کند. آیت‌الله جوادی آملی معتقد است معرفت به معارف الهی سعادت عقل نظری است، و سعادت عقل عملی در عبودیت خداست. لذا نمی‌توان معرفت را تنها عامل دستیابی به سعادت دانست. بر اساس معناشناسی علم و معرفت و تمایز آنها، وی معلوم بودن خدا را مردود و معروف بودن وی را می‌پذیرد. لذا نقش معرفت را از علم پررنگ‌تر می‌داند، به خصوص معرفت شهودی که تأثیر بیشتری در حصول سعادت دارد. آیت‌الله جوادی آملی بر اساس تقسیم‌بندی معرفت به سه قسم علم الیقین، عین الیقین و حق الیقین، علم الیقین را معرفت یقینیِ حاصل از علم حصولی قلمداد می‌کند، اما عین الیقین و حق الیقین را از اقسام معرفت شهودی می‌داند. در مقام بررسی دیدگاه وی، به نظر می‌رسد با توجه به این که بینش و گرایش دو عامل اصلی حصول سعادت هستند، می‌توان چنین معتقد شد که معرفت شهودی به دلیل ویژگی‌هایش می‌تواند دربردارندۀ هر دو عامل بینشی و گرایشی در انسان قلمداد شود و میزان دستیابی به معرفت شهودی نسبت به خداوند متعال که متناسب با وسعت وجودی هر شخص حاصل می‌شود، میزان سعادت آن فرد را تعیین می‌کند.
format Article
id doaj-art-e2f3c862d6a14076950d1b69c81e446c
institution DOAJ
issn 2228-6578
2228-6586
language fas
publishDate 2025-03-01
publisher Imam Sadiq University
record_format Article
series پژوهشنامه فلسفه دین
spelling doaj-art-e2f3c862d6a14076950d1b69c81e446c2025-08-20T03:10:25ZfasImam Sadiq Universityپژوهشنامه فلسفه دین2228-65782228-65862025-03-0123111110.30497/prr.2025.244492.183277636جایگاه معرفت در دیدگاه اخلاقی آیت‌الله جوادی آملیحسین احمدی0دانشیار، گروه فلسفه اخلاق، مرکز پژوهشی دائرةالمعارف علوم عقلی اسلامی، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، قم، ایران.بحث از هدف اخلاق یکی از مباحث مهم در فلسفه اخلاق به حساب می‌آید که آیت‌الله جوادی آملی نیز به آن پرداخته است. این تحقیق به روش توصیفی-تحلیلی دیدگاه وی در این زمینه را بررسی می‌کند. آیت‌الله جوادی آملی معتقد است معرفت به معارف الهی سعادت عقل نظری است، و سعادت عقل عملی در عبودیت خداست. لذا نمی‌توان معرفت را تنها عامل دستیابی به سعادت دانست. بر اساس معناشناسی علم و معرفت و تمایز آنها، وی معلوم بودن خدا را مردود و معروف بودن وی را می‌پذیرد. لذا نقش معرفت را از علم پررنگ‌تر می‌داند، به خصوص معرفت شهودی که تأثیر بیشتری در حصول سعادت دارد. آیت‌الله جوادی آملی بر اساس تقسیم‌بندی معرفت به سه قسم علم الیقین، عین الیقین و حق الیقین، علم الیقین را معرفت یقینیِ حاصل از علم حصولی قلمداد می‌کند، اما عین الیقین و حق الیقین را از اقسام معرفت شهودی می‌داند. در مقام بررسی دیدگاه وی، به نظر می‌رسد با توجه به این که بینش و گرایش دو عامل اصلی حصول سعادت هستند، می‌توان چنین معتقد شد که معرفت شهودی به دلیل ویژگی‌هایش می‌تواند دربردارندۀ هر دو عامل بینشی و گرایشی در انسان قلمداد شود و میزان دستیابی به معرفت شهودی نسبت به خداوند متعال که متناسب با وسعت وجودی هر شخص حاصل می‌شود، میزان سعادت آن فرد را تعیین می‌کند.https://prrj.isu.ac.ir/article_77636_33376ef407a0b7580d07fcc043402f13.pdfفلسفه اخلاقآیت‌الله جوادی آملیسعادتمعرفتعلمعلم الیقینعین الیقینحق الیقین
spellingShingle حسین احمدی
جایگاه معرفت در دیدگاه اخلاقی آیت‌الله جوادی آملی
پژوهشنامه فلسفه دین
فلسفه اخلاق
آیت‌الله جوادی آملی
سعادت
معرفت
علم
علم الیقین
عین الیقین
حق الیقین
title جایگاه معرفت در دیدگاه اخلاقی آیت‌الله جوادی آملی
title_full جایگاه معرفت در دیدگاه اخلاقی آیت‌الله جوادی آملی
title_fullStr جایگاه معرفت در دیدگاه اخلاقی آیت‌الله جوادی آملی
title_full_unstemmed جایگاه معرفت در دیدگاه اخلاقی آیت‌الله جوادی آملی
title_short جایگاه معرفت در دیدگاه اخلاقی آیت‌الله جوادی آملی
title_sort جایگاه معرفت در دیدگاه اخلاقی آیت‌الله جوادی آملی
topic فلسفه اخلاق
آیت‌الله جوادی آملی
سعادت
معرفت
علم
علم الیقین
عین الیقین
حق الیقین
url https://prrj.isu.ac.ir/article_77636_33376ef407a0b7580d07fcc043402f13.pdf
work_keys_str_mv AT ḥsynạḥmdy jạygạhmʿrftdrdydgạhạkẖlạqyậytạllhjwạdyậmly