‘Milli Bir Felaket’ ve Yaraları Sarma Çabasında Bir Basın Gazetelerde 1939 Erzincan Depremi ve Ulusal Dayanışmanın İnşası
Türkiye’nin yakın tarihindeki en büyük deprem olarak bilinen 1939 Erzincan Depremi toplumsal bellekte yer etmiş acı dönemlerden biridir. 27 Aralık 1939 gecesi 02.00 sıralarında meydana gelen depremde 32 bin 962 kişi yaşamını yitirmiş, 100 bin civarında vatandaş yaralanmış ve şehir bütünüyle enkaz ha...
Saved in:
| Main Authors: | , |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Ankara Haci Bayram Veli University
2021-06-01
|
| Series: | İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1558921 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1849310695447855104 |
|---|---|
| author | Onur Dursun Filiz Yıldız |
| author_facet | Onur Dursun Filiz Yıldız |
| author_sort | Onur Dursun |
| collection | DOAJ |
| description | Türkiye’nin yakın tarihindeki en büyük deprem olarak bilinen 1939 Erzincan Depremi toplumsal bellekte yer etmiş acı dönemlerden biridir. 27 Aralık 1939 gecesi 02.00 sıralarında meydana gelen depremde 32 bin 962 kişi yaşamını yitirmiş, 100 bin civarında vatandaş yaralanmış ve şehir bütünüyle enkaz haline gelmiştir. Bu çalışmada söz konusu felaketin basında sunuluşu betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Çalışmanın örneklemini Tan, Cumhuriyet, Akşam ve Ulus gazetelerinin 28 Aralık 1939-31 Ocak 1940 tarihleri arasında yayımlanan sayıları oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında doküman incelemesiyle elde edilen bulgular, dönemin sınırlı iletişim olanakları ve mevsim koşullarının ulaşım ve telgraf hatlarında neden olduğu aksaklıklara rağmen gazetelerin, felaketi gecikmeli de olsa çeşitli yönleriyle aktarmaya çalıştığını göstermektedir. Basın kuruluşları, Anadolu Ajansı ve resmi kaynakların açıklamalarına dayalı enformasyonu sayfalarına yansıtmanın yanı sıra bazı muhabir ve yazarlarını Erzincan’a göndererek olay yerinden haber almışlardır. Basında sunulan başlıca içerikler arasında felaketin etkilediği yerlerdeki çaresizlik, enkaz çalışmaları, depremzedelerin ihtiyaçları ve talepleri, ulaştırılan yardımlar, devlet yetkililerinin felaket bölgelerine yaptığı ziyaretler, can kaybı ve yaralıların durumu ile maddi hasara ilişkin veriler yer almaktadır. Gazetelerde felaketin büyüklüğünü gözler önüne serecek biçimde içeriklere ve görsellere yer verilmiştir. Bununla birlikte basının böylesi olağanüstü bir süreçte ulusal düzeyde bir hassasiyet ve yardımlaşma ağının kurulmasında devletin sesi olarak görev yaptığı görülmektedir. Bu süreçte gazetelerde ulusal aidiyet bilinci ve duygu birliğine dayalı olarak ülke genelinde bir dayanışmayı sağlama çabası ağırlıktadır. Resmi söylemin yeniden üretildiği içeriklerde, topyekun bir yardım seferberliğine katılmanın milli bir vazife olduğu vurgulanarak devletin tüm vatandaşların desteğini beklediği ifade edilmiştir. Ayrıca yaşanan felaketin yalnız depremzedelerin değil ulusun tüm bireylerinin ortak acısı olduğu vurgulanarak ‘milli yas’ söylemiyle ulusal düzeyde bir duygu birliği yaratılmak istenmiştir. |
| format | Article |
| id | doaj-art-e19d6bc9129a492c9da616fb529b4c05 |
| institution | Kabale University |
| issn | 2147-4524 |
| language | English |
| publishDate | 2021-06-01 |
| publisher | Ankara Haci Bayram Veli University |
| record_format | Article |
| series | İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi |
| spelling | doaj-art-e19d6bc9129a492c9da616fb529b4c052025-08-20T03:53:39ZengAnkara Haci Bayram Veli Universityİletişim Kuram ve Araştırma Dergisi2147-45242021-06-01202154497610.47998/ikad.8752561643‘Milli Bir Felaket’ ve Yaraları Sarma Çabasında Bir Basın Gazetelerde 1939 Erzincan Depremi ve Ulusal Dayanışmanın İnşasıOnur Dursun0https://orcid.org/0000-0001-9268-0936Filiz Yıldız1https://orcid.org/0000-0002-1206-4314ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ, İLETİŞİM FAKÜLTESİÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ, İLETİŞİM FAKÜLTESİTürkiye’nin yakın tarihindeki en büyük deprem olarak bilinen 1939 Erzincan Depremi toplumsal bellekte yer etmiş acı dönemlerden biridir. 27 Aralık 1939 gecesi 02.00 sıralarında meydana gelen depremde 32 bin 962 kişi yaşamını yitirmiş, 100 bin civarında vatandaş yaralanmış ve şehir bütünüyle enkaz haline gelmiştir. Bu çalışmada söz konusu felaketin basında sunuluşu betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Çalışmanın örneklemini Tan, Cumhuriyet, Akşam ve Ulus gazetelerinin 28 Aralık 1939-31 Ocak 1940 tarihleri arasında yayımlanan sayıları oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında doküman incelemesiyle elde edilen bulgular, dönemin sınırlı iletişim olanakları ve mevsim koşullarının ulaşım ve telgraf hatlarında neden olduğu aksaklıklara rağmen gazetelerin, felaketi gecikmeli de olsa çeşitli yönleriyle aktarmaya çalıştığını göstermektedir. Basın kuruluşları, Anadolu Ajansı ve resmi kaynakların açıklamalarına dayalı enformasyonu sayfalarına yansıtmanın yanı sıra bazı muhabir ve yazarlarını Erzincan’a göndererek olay yerinden haber almışlardır. Basında sunulan başlıca içerikler arasında felaketin etkilediği yerlerdeki çaresizlik, enkaz çalışmaları, depremzedelerin ihtiyaçları ve talepleri, ulaştırılan yardımlar, devlet yetkililerinin felaket bölgelerine yaptığı ziyaretler, can kaybı ve yaralıların durumu ile maddi hasara ilişkin veriler yer almaktadır. Gazetelerde felaketin büyüklüğünü gözler önüne serecek biçimde içeriklere ve görsellere yer verilmiştir. Bununla birlikte basının böylesi olağanüstü bir süreçte ulusal düzeyde bir hassasiyet ve yardımlaşma ağının kurulmasında devletin sesi olarak görev yaptığı görülmektedir. Bu süreçte gazetelerde ulusal aidiyet bilinci ve duygu birliğine dayalı olarak ülke genelinde bir dayanışmayı sağlama çabası ağırlıktadır. Resmi söylemin yeniden üretildiği içeriklerde, topyekun bir yardım seferberliğine katılmanın milli bir vazife olduğu vurgulanarak devletin tüm vatandaşların desteğini beklediği ifade edilmiştir. Ayrıca yaşanan felaketin yalnız depremzedelerin değil ulusun tüm bireylerinin ortak acısı olduğu vurgulanarak ‘milli yas’ söylemiyle ulusal düzeyde bir duygu birliği yaratılmak istenmiştir.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1558921dayanışmadeprembasınulus söylemi |
| spellingShingle | Onur Dursun Filiz Yıldız ‘Milli Bir Felaket’ ve Yaraları Sarma Çabasında Bir Basın Gazetelerde 1939 Erzincan Depremi ve Ulusal Dayanışmanın İnşası İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi dayanışma deprem basın ulus söylemi |
| title | ‘Milli Bir Felaket’ ve Yaraları Sarma Çabasında Bir Basın Gazetelerde 1939 Erzincan Depremi ve Ulusal Dayanışmanın İnşası |
| title_full | ‘Milli Bir Felaket’ ve Yaraları Sarma Çabasında Bir Basın Gazetelerde 1939 Erzincan Depremi ve Ulusal Dayanışmanın İnşası |
| title_fullStr | ‘Milli Bir Felaket’ ve Yaraları Sarma Çabasında Bir Basın Gazetelerde 1939 Erzincan Depremi ve Ulusal Dayanışmanın İnşası |
| title_full_unstemmed | ‘Milli Bir Felaket’ ve Yaraları Sarma Çabasında Bir Basın Gazetelerde 1939 Erzincan Depremi ve Ulusal Dayanışmanın İnşası |
| title_short | ‘Milli Bir Felaket’ ve Yaraları Sarma Çabasında Bir Basın Gazetelerde 1939 Erzincan Depremi ve Ulusal Dayanışmanın İnşası |
| title_sort | milli bir felaket ve yaralari sarma cabasinda bir basin gazetelerde 1939 erzincan depremi ve ulusal dayanismanin insasi |
| topic | dayanışma deprem basın ulus söylemi |
| url | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1558921 |
| work_keys_str_mv | AT onurdursun millibirfelaketveyaralarısarmacabasındabirbasıngazetelerde1939erzincandepremiveulusaldayanısmanıninsası AT filizyıldız millibirfelaketveyaralarısarmacabasındabirbasıngazetelerde1939erzincandepremiveulusaldayanısmanıninsası |