توسعه نابرابر و مهاجرت بین شهری در ایران

مهاجرت از شهرهای کوچک به کلان‌شهرها، که نشان‌دهندۀ عدم تعادل و توسعۀ نابرابر در نظام سکونتگاهی است، یکی از مسائل اجتماعی فراروی کشور است. هدف این مقاله شناخت میزان تمایل به مهاجرت بین‌شهری در ایران و بررسی تأثیر عوامل مختلف جمعیتی-اجتماعی بر آن است.از تحلیل ثانویۀ داده‌های پیمایش ملی وضعیت اجتماعی،...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: رسول صادقی, هدی میلانی
Format: Article
Language:fas
Published: University of Tehran Press 2025-06-01
Series:توسعه محلی (روستایی-شهری)
Subjects:
Online Access:https://jrd.ut.ac.ir/article_102786_39c87cc0bed242060d37627b4b2cfd56.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1849233287614038016
author رسول صادقی
هدی میلانی
author_facet رسول صادقی
هدی میلانی
author_sort رسول صادقی
collection DOAJ
description مهاجرت از شهرهای کوچک به کلان‌شهرها، که نشان‌دهندۀ عدم تعادل و توسعۀ نابرابر در نظام سکونتگاهی است، یکی از مسائل اجتماعی فراروی کشور است. هدف این مقاله شناخت میزان تمایل به مهاجرت بین‌شهری در ایران و بررسی تأثیر عوامل مختلف جمعیتی-اجتماعی بر آن است.از تحلیل ثانویۀ داده‌های پیمایش ملی وضعیت اجتماعی، فرهنگی و اخلاقی جامعۀ ایران در سال 1395 استفاده شد. نمونۀ مورد بررسی شامل 78,900 نفر افراد 18 سال به بالای ساکن در 426 شهر (مراکز شهرستان‌های کشور) است.نتایج مطالعه نشان داد حدود 35 درصد پاسخگویان تمایل به مهاجرت بین‌شهری دارند و به‌عنوان مهاجران بالقوۀ شهری محسوب می‌شوند. همچنین نتایج مشخص کرد افرادی که تمایل به مهاجرت بین‌شهری دارند، اغلب زن، مجرد، جوان، با تحصیلات دانشگاهی، شاغل و از اقلیت‌های قومی هستند. علاوه‌براین، نتایج آزمون رگرسیون لجستیک نشان داد عوامل جمعیتی (شامل جنس، سن، وضعیت تأهل، تحصیلات، وضعیت فعالیت، و قومیت) و عوامل اجتماعی (شامل وضعیت اقتصادی-اجتماعی خانوار، احساس محرومیت نسبی، رضایت اجتماعی و احساس امنیت) به‌طور معناداری بر تمایل به مهاجرت بین‌شهری تأثیر می‌گذارند.از این‌رو، شناخت دلایل و انگیزه‌های مهاجرت‌های بین‌شهری در مدیریت و سیاست‌گذاری مهاجرت داخلی و توسعۀ پایدار شهری کلیدی و کمک‌کننده است.
format Article
id doaj-art-e11aa2c4e2ad4bf9a218059119b83750
institution Kabale University
issn 2783-0748
language fas
publishDate 2025-06-01
publisher University of Tehran Press
record_format Article
series توسعه محلی (روستایی-شهری)
spelling doaj-art-e11aa2c4e2ad4bf9a218059119b837502025-08-20T09:08:53ZfasUniversity of Tehran Pressتوسعه محلی (روستایی-شهری)2783-07482025-06-0117118320210.22059/jrd.2025.376068.668858102786توسعه نابرابر و مهاجرت بین شهری در ایرانرسول صادقی0هدی میلانی1گروه جمعیت‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، محقق موسسه تحقیقات جمعیت کشور و مرکز پژوهش‌های سلامت مبتنی بر مشارکت جامعه، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایرانگروه جمعیت‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، تهران، ایرانمهاجرت از شهرهای کوچک به کلان‌شهرها، که نشان‌دهندۀ عدم تعادل و توسعۀ نابرابر در نظام سکونتگاهی است، یکی از مسائل اجتماعی فراروی کشور است. هدف این مقاله شناخت میزان تمایل به مهاجرت بین‌شهری در ایران و بررسی تأثیر عوامل مختلف جمعیتی-اجتماعی بر آن است.از تحلیل ثانویۀ داده‌های پیمایش ملی وضعیت اجتماعی، فرهنگی و اخلاقی جامعۀ ایران در سال 1395 استفاده شد. نمونۀ مورد بررسی شامل 78,900 نفر افراد 18 سال به بالای ساکن در 426 شهر (مراکز شهرستان‌های کشور) است.نتایج مطالعه نشان داد حدود 35 درصد پاسخگویان تمایل به مهاجرت بین‌شهری دارند و به‌عنوان مهاجران بالقوۀ شهری محسوب می‌شوند. همچنین نتایج مشخص کرد افرادی که تمایل به مهاجرت بین‌شهری دارند، اغلب زن، مجرد، جوان، با تحصیلات دانشگاهی، شاغل و از اقلیت‌های قومی هستند. علاوه‌براین، نتایج آزمون رگرسیون لجستیک نشان داد عوامل جمعیتی (شامل جنس، سن، وضعیت تأهل، تحصیلات، وضعیت فعالیت، و قومیت) و عوامل اجتماعی (شامل وضعیت اقتصادی-اجتماعی خانوار، احساس محرومیت نسبی، رضایت اجتماعی و احساس امنیت) به‌طور معناداری بر تمایل به مهاجرت بین‌شهری تأثیر می‌گذارند.از این‌رو، شناخت دلایل و انگیزه‌های مهاجرت‌های بین‌شهری در مدیریت و سیاست‌گذاری مهاجرت داخلی و توسعۀ پایدار شهری کلیدی و کمک‌کننده است.https://jrd.ut.ac.ir/article_102786_39c87cc0bed242060d37627b4b2cfd56.pdfاحساس محرومیتامنیت اجتماعیتمایل به مهاجرترضایت اجتماعیمهاجرت بین‌شهری
spellingShingle رسول صادقی
هدی میلانی
توسعه نابرابر و مهاجرت بین شهری در ایران
توسعه محلی (روستایی-شهری)
احساس محرومیت
امنیت اجتماعی
تمایل به مهاجرت
رضایت اجتماعی
مهاجرت بین‌شهری
title توسعه نابرابر و مهاجرت بین شهری در ایران
title_full توسعه نابرابر و مهاجرت بین شهری در ایران
title_fullStr توسعه نابرابر و مهاجرت بین شهری در ایران
title_full_unstemmed توسعه نابرابر و مهاجرت بین شهری در ایران
title_short توسعه نابرابر و مهاجرت بین شهری در ایران
title_sort توسعه نابرابر و مهاجرت بین شهری در ایران
topic احساس محرومیت
امنیت اجتماعی
تمایل به مهاجرت
رضایت اجتماعی
مهاجرت بین‌شهری
url https://jrd.ut.ac.ir/article_102786_39c87cc0bed242060d37627b4b2cfd56.pdf
work_keys_str_mv AT rswlṣạdqy twsʿhnạbrạbrwmhạjrtbynsẖhrydrạyrạn
AT hdymylạny twsʿhnạbrạbrwmhạjrtbynsẖhrydrạyrạn