Otizm Spektrum Bozukluğu ve Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerin Ebeveynlerinin Yaşam Doyumu ve Aile Yılmazlık Düzeylerinin İncelenmesi

Giriş: Bu araştırmada otizm spektrum bozukluğu (OSB), zihinsel yetersizliği (ZY) olan çocukların ebeveynlerinin yaşam doyumu ve aile yılmazlık düzeyleri incelenmiştir. Yöntem: Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını İzmir ve Bursa illerinden 309 ebeveyn oluşt...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: Özlem Gümüşkaya, Mehmet Yavuz
Format: Article
Language:English
Published: Ankara University 2021-12-01
Series:Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi
Subjects:
Online Access:https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1068401
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1849721666347728896
author Özlem Gümüşkaya
Mehmet Yavuz
author_facet Özlem Gümüşkaya
Mehmet Yavuz
author_sort Özlem Gümüşkaya
collection DOAJ
description Giriş: Bu araştırmada otizm spektrum bozukluğu (OSB), zihinsel yetersizliği (ZY) olan çocukların ebeveynlerinin yaşam doyumu ve aile yılmazlık düzeyleri incelenmiştir. Yöntem: Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını İzmir ve Bursa illerinden 309 ebeveyn oluşturmaktadır. Veriler Aile Yılmazlık Ölçeği ve Yaşam Doyumu Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde t-testi, ANOVA, Tukey HSD Testi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Ebeveynlerin yaşam doyumları ile ilgili değişkenlerle ilgili bulgular, annelerin, genç ebeveynlerin, geliri yüksek olanların, eğitim düzeyi yüksek olanların, çocukları ZY olan ebeveynlerin yaşam doyum düzeyleri karşılaştırıldıkları gruplara göre daha yüksek olduğunu göstermiştir. Aile yılmazlık düzeyleri, cinsiyette genel ölçek puanında, mücadelecilik, yaşama bağlılık ve kendini kontrol alt boyutlarında annelerin, öz-yetkinlik alt boyutunda genç ebeveynlerin, öz-yetkinlik alt boyutunda gelir düzeyi yüksek olanların, mücadelecilik alt boyutunda eğitim düzeyi yüksek olanların, çocuklarının yetersizlik türü değişkeninde genel ölçek puanında, mücadelecilik, öz-yetkinlik ve yaşama bağlılık alt boyutlarında ZY olan çocukların ebeveynlerinin lehine anlamlı farklılıklar gözlenmiştir. Yaşam doyumu ile aile yılmazlığı ve tüm alt boyutları arasında pozitif ilişki bulunmaktadır.Tartışma: Çalışmanın bulguları alanyazın çerçevesinde tartışılmıştır. Araştırma sonucuna göre yaşam doyumu yüksek olan bireylerin aile yılmazlık düzeylerinin de yüksek olduğu gözlenmiştir. Yaşam doyum düzeyi yüksek olan bireyler hayata daha olumlu yönleriyle bakmakta, daha az stres yaşamakta ve karşılaştıkları sorunları daha kolay aşabilmektedirler.
format Article
id doaj-art-e0d29cc9508b4aea90ea12365e294f33
institution DOAJ
issn 1304-7639
language English
publishDate 2021-12-01
publisher Ankara University
record_format Article
series Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi
spelling doaj-art-e0d29cc9508b4aea90ea12365e294f332025-08-20T03:11:36ZengAnkara UniversityAnkara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi1304-76392021-12-0122479982510.21565/ozelegitimdergisi.72603045Otizm Spektrum Bozukluğu ve Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerin Ebeveynlerinin Yaşam Doyumu ve Aile Yılmazlık Düzeylerinin İncelenmesiÖzlem Gümüşkaya0https://orcid.org/0000-0002-1626-7637Mehmet Yavuz1https://orcid.org/0000-0003-0762-1611SAKARYA ÜNİVERSİTESİTRAKYA ÜNİVERSİTESİGiriş: Bu araştırmada otizm spektrum bozukluğu (OSB), zihinsel yetersizliği (ZY) olan çocukların ebeveynlerinin yaşam doyumu ve aile yılmazlık düzeyleri incelenmiştir. Yöntem: Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını İzmir ve Bursa illerinden 309 ebeveyn oluşturmaktadır. Veriler Aile Yılmazlık Ölçeği ve Yaşam Doyumu Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde t-testi, ANOVA, Tukey HSD Testi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Ebeveynlerin yaşam doyumları ile ilgili değişkenlerle ilgili bulgular, annelerin, genç ebeveynlerin, geliri yüksek olanların, eğitim düzeyi yüksek olanların, çocukları ZY olan ebeveynlerin yaşam doyum düzeyleri karşılaştırıldıkları gruplara göre daha yüksek olduğunu göstermiştir. Aile yılmazlık düzeyleri, cinsiyette genel ölçek puanında, mücadelecilik, yaşama bağlılık ve kendini kontrol alt boyutlarında annelerin, öz-yetkinlik alt boyutunda genç ebeveynlerin, öz-yetkinlik alt boyutunda gelir düzeyi yüksek olanların, mücadelecilik alt boyutunda eğitim düzeyi yüksek olanların, çocuklarının yetersizlik türü değişkeninde genel ölçek puanında, mücadelecilik, öz-yetkinlik ve yaşama bağlılık alt boyutlarında ZY olan çocukların ebeveynlerinin lehine anlamlı farklılıklar gözlenmiştir. Yaşam doyumu ile aile yılmazlığı ve tüm alt boyutları arasında pozitif ilişki bulunmaktadır.Tartışma: Çalışmanın bulguları alanyazın çerçevesinde tartışılmıştır. Araştırma sonucuna göre yaşam doyumu yüksek olan bireylerin aile yılmazlık düzeylerinin de yüksek olduğu gözlenmiştir. Yaşam doyum düzeyi yüksek olan bireyler hayata daha olumlu yönleriyle bakmakta, daha az stres yaşamakta ve karşılaştıkları sorunları daha kolay aşabilmektedirler.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1068401aileyaşam doyumuaile yılmazlığıotizm spektrum bozukluğuzihinsel yetersizlikfamilylife satisfactionfamily resilienceautism spectrum disorderintellectual disability
spellingShingle Özlem Gümüşkaya
Mehmet Yavuz
Otizm Spektrum Bozukluğu ve Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerin Ebeveynlerinin Yaşam Doyumu ve Aile Yılmazlık Düzeylerinin İncelenmesi
Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi
aile
yaşam doyumu
aile yılmazlığı
otizm spektrum bozukluğu
zihinsel yetersizlik
family
life satisfaction
family resilience
autism spectrum disorder
intellectual disability
title Otizm Spektrum Bozukluğu ve Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerin Ebeveynlerinin Yaşam Doyumu ve Aile Yılmazlık Düzeylerinin İncelenmesi
title_full Otizm Spektrum Bozukluğu ve Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerin Ebeveynlerinin Yaşam Doyumu ve Aile Yılmazlık Düzeylerinin İncelenmesi
title_fullStr Otizm Spektrum Bozukluğu ve Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerin Ebeveynlerinin Yaşam Doyumu ve Aile Yılmazlık Düzeylerinin İncelenmesi
title_full_unstemmed Otizm Spektrum Bozukluğu ve Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerin Ebeveynlerinin Yaşam Doyumu ve Aile Yılmazlık Düzeylerinin İncelenmesi
title_short Otizm Spektrum Bozukluğu ve Zihinsel Yetersizliği Olan Bireylerin Ebeveynlerinin Yaşam Doyumu ve Aile Yılmazlık Düzeylerinin İncelenmesi
title_sort otizm spektrum bozuklugu ve zihinsel yetersizligi olan bireylerin ebeveynlerinin yasam doyumu ve aile yilmazlik duzeylerinin incelenmesi
topic aile
yaşam doyumu
aile yılmazlığı
otizm spektrum bozukluğu
zihinsel yetersizlik
family
life satisfaction
family resilience
autism spectrum disorder
intellectual disability
url https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1068401
work_keys_str_mv AT ozlemgumuskaya otizmspektrumbozukluguvezihinselyetersizligiolanbireylerinebeveynlerininyasamdoyumuveaileyılmazlıkduzeylerininincelenmesi
AT mehmetyavuz otizmspektrumbozukluguvezihinselyetersizligiolanbireylerinebeveynlerininyasamdoyumuveaileyılmazlıkduzeylerininincelenmesi