Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi Kapsamında Türkiye’de Çevre Kalitesinin Değerlendirilmesi
Küresel iklim değişikliğinin hız kazanması ve etkilerinin her geçen gün daha fazla hissedilmesi, araştırmacıların beşerî faaliyetlerin çevre üzerindeki etkilerine odaklanmasına yol açmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’nin çevresel kalitesini değerlendirmek amacıyla ekonomik büyüme, enerji kullanımı ve...
Saved in:
| Main Authors: | , |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
İlmi Etüdler Derneği (İLEM)
2022-03-01
|
| Series: | İnsan & Toplum |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://www.insanvetoplum.org/content/6-sayilar/31-12-1/m0647/h_onal.pdf |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1849472059349925888 |
|---|---|
| author | Hüseyin Ünal Muhammet Aktuğ |
| author_facet | Hüseyin Ünal Muhammet Aktuğ |
| author_sort | Hüseyin Ünal |
| collection | DOAJ |
| description | Küresel iklim değişikliğinin hız kazanması ve etkilerinin her geçen gün daha fazla hissedilmesi, araştırmacıların beşerî faaliyetlerin çevre üzerindeki etkilerine odaklanmasına yol açmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’nin çevresel kalitesini değerlendirmek amacıyla ekonomik büyüme, enerji kullanımı ve doğurganlık oranının ekolojik ayak izi ve biyolojik kapasite üzerindeki etkisi ARDL modeli ile incelenmiştir. 1970-2016 döneminin ele alındığı çalışmada, ekonomik büyüme ve çevresel kalite arasındaki ilişkinin ortaya çıkarılması için Çevresel Kuznets Eğrisi (Environmental Kuznets Curve) hipotezi test edilmiş ve hipotezin Türkiye için geçerli olduğu sonucuna varılmıştır. ARDL modeli ile seriler arasında eşbütünleşme ilişkisi tespit edildikten sonra uzun dönem katsayıları tahmin edilmiştir. Uzun dönem katsayı sonuçlarına göre enerji kullanımının ekolojik ayak izini pozitif, biyolojik kapasiteyi negatif etkilediği saptanmıştır. Bu durum, enerji kullanımının çevresel bozulmalara sebep olduğunu göstermektedir. Doğurganlık oranının ise ekolojik ayak izi ve biyolojik kapasite üzerinde pozitif bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Uzun dönem katsayıların tahmininin ardından hata düzeltme modelleri tahmin edilmiş ve bu modellerin sonuçlarına göre seriler arasında kısa dönemde ortaya çıkan dengeden sapmaların uzun dönemde denge noktasına yakınsadığı görülmüştür. |
| format | Article |
| id | doaj-art-dfa731470e974166bcd2088c8ecb28a7 |
| institution | Kabale University |
| issn | 2146-7099 2602-2745 |
| language | English |
| publishDate | 2022-03-01 |
| publisher | İlmi Etüdler Derneği (İLEM) |
| record_format | Article |
| series | İnsan & Toplum |
| spelling | doaj-art-dfa731470e974166bcd2088c8ecb28a72025-08-20T03:24:37Zengİlmi Etüdler Derneği (İLEM)İnsan & Toplum2146-70992602-27452022-03-0112111313610.12658/M0647Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi Kapsamında Türkiye’de Çevre Kalitesinin DeğerlendirilmesiHüseyin Ünal0https://orcid.org/0000-0001-6323-1322Muhammet Aktuğ1https://orcid.org/0000-0001-8106-365XKaradeniz Teknik UniversityKaradeniz Teknik UniversityKüresel iklim değişikliğinin hız kazanması ve etkilerinin her geçen gün daha fazla hissedilmesi, araştırmacıların beşerî faaliyetlerin çevre üzerindeki etkilerine odaklanmasına yol açmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’nin çevresel kalitesini değerlendirmek amacıyla ekonomik büyüme, enerji kullanımı ve doğurganlık oranının ekolojik ayak izi ve biyolojik kapasite üzerindeki etkisi ARDL modeli ile incelenmiştir. 1970-2016 döneminin ele alındığı çalışmada, ekonomik büyüme ve çevresel kalite arasındaki ilişkinin ortaya çıkarılması için Çevresel Kuznets Eğrisi (Environmental Kuznets Curve) hipotezi test edilmiş ve hipotezin Türkiye için geçerli olduğu sonucuna varılmıştır. ARDL modeli ile seriler arasında eşbütünleşme ilişkisi tespit edildikten sonra uzun dönem katsayıları tahmin edilmiştir. Uzun dönem katsayı sonuçlarına göre enerji kullanımının ekolojik ayak izini pozitif, biyolojik kapasiteyi negatif etkilediği saptanmıştır. Bu durum, enerji kullanımının çevresel bozulmalara sebep olduğunu göstermektedir. Doğurganlık oranının ise ekolojik ayak izi ve biyolojik kapasite üzerinde pozitif bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Uzun dönem katsayıların tahmininin ardından hata düzeltme modelleri tahmin edilmiş ve bu modellerin sonuçlarına göre seriler arasında kısa dönemde ortaya çıkan dengeden sapmaların uzun dönemde denge noktasına yakınsadığı görülmüştür.https://www.insanvetoplum.org/content/6-sayilar/31-12-1/m0647/h_onal.pdfekonomik büyümeçevresel kuznets eğrisi hipoteziekolojik ayak izibiyolojik kapasiteardl modeli |
| spellingShingle | Hüseyin Ünal Muhammet Aktuğ Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi Kapsamında Türkiye’de Çevre Kalitesinin Değerlendirilmesi İnsan & Toplum ekonomik büyüme çevresel kuznets eğrisi hipotezi ekolojik ayak izi biyolojik kapasite ardl modeli |
| title | Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi Kapsamında Türkiye’de Çevre Kalitesinin Değerlendirilmesi |
| title_full | Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi Kapsamında Türkiye’de Çevre Kalitesinin Değerlendirilmesi |
| title_fullStr | Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi Kapsamında Türkiye’de Çevre Kalitesinin Değerlendirilmesi |
| title_full_unstemmed | Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi Kapsamında Türkiye’de Çevre Kalitesinin Değerlendirilmesi |
| title_short | Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezi Kapsamında Türkiye’de Çevre Kalitesinin Değerlendirilmesi |
| title_sort | cevresel kuznets egrisi hipotezi kapsaminda turkiye de cevre kalitesinin degerlendirilmesi |
| topic | ekonomik büyüme çevresel kuznets eğrisi hipotezi ekolojik ayak izi biyolojik kapasite ardl modeli |
| url | https://www.insanvetoplum.org/content/6-sayilar/31-12-1/m0647/h_onal.pdf |
| work_keys_str_mv | AT huseyinunal cevreselkuznetsegrisihipotezikapsamındaturkiyedecevrekalitesinindegerlendirilmesi AT muhammetaktug cevreselkuznetsegrisihipotezikapsamındaturkiyedecevrekalitesinindegerlendirilmesi |