مقایسه نتایج بذرکاری و نهالکاری گونه‌های Amygdalus communis L.، Amygdalus lycioides Spach.و Amygdalus scoparia Spach. در منطقۀ دستجرد قم

مقدمه: برای توسعۀ پوشش گیاهی و احیای اکوسیستم‌های طبیعی مناطق خشک، برخی از گونه‌های گیاهی از جمله بادام (Amygdalus spp.) کاشته می‌شوند. این پژوهش به‌منظور مقایسۀ نتایج بذرکاری مستقیم و نهالکاری برخی گونه‌های بادام در منطقۀ دستجرد در جنوب غربی استان قم به‌مدت سه سال (1400-1398) اجرا شد.مواد و روش‌ها:...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: حسین توکلی نکو, حسین باقری, مرتضی داودی, عباس پورمیدانی
Format: Article
Language:fas
Published: Iranian Society of Forestry 2025-02-01
Series:مجله جنگل ایران
Subjects:
Online Access:https://www.ijf-isaforestry.ir/article_205718_d4de81532ffba2536e8ed696830e4027.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1849687700360134656
author حسین توکلی نکو
حسین باقری
مرتضی داودی
عباس پورمیدانی
author_facet حسین توکلی نکو
حسین باقری
مرتضی داودی
عباس پورمیدانی
author_sort حسین توکلی نکو
collection DOAJ
description مقدمه: برای توسعۀ پوشش گیاهی و احیای اکوسیستم‌های طبیعی مناطق خشک، برخی از گونه‌های گیاهی از جمله بادام (Amygdalus spp.) کاشته می‌شوند. این پژوهش به‌منظور مقایسۀ نتایج بذرکاری مستقیم و نهالکاری برخی گونه‌های بادام در منطقۀ دستجرد در جنوب غربی استان قم به‌مدت سه سال (1400-1398) اجرا شد.مواد و روش‌ها: به‌منظور مقایسۀ نتایج بذرکاری یا نهالکاری برخی گونه‌های بادام، آزمایشی به‌صورت کرت‌های خردشده در زمان (split plot on time) در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. عامل اصلی شامل سه گونۀ بادام تلخ (L. Amygdalus communis)، تنگرس (Amygdalus lycioides Spach.) و بادام کوهی (Amygdalus scoparia Spach.) و عامل فرعی روش کاشت شامل بذرکاری و نهالکاری بود. پس از پایان فصل‌های رویش در سال‌های اول، دوم و سوم اجرای طرح، صفات زنده‌مانی و رشد ارتفاعی اندازه‌گیری و ارزیابی شد.یافته‌ها: براساس نتایج تجزیۀ واریانس داده‌ها، بین گونه‌های مختلف، روش‌های کاشت (بذرکاری و نهالکاری) و سال‌های مختلف اختلاف معنی‌داری وجود داشت که نشان‌دهندۀ تأثیر هر یک از عوامل بر بروز صفات زنده‌مانی و رشد ارتفاعی بود. مقایسۀ میانگین تأثیر دو روش کاشت به روش آزمون چند‌دامنه‌ای دانکن نشان داد که بیشترین درصد زنده‌مانی در روش بذرکاری و بیشترین رشد ارتفاعی در روش نهالکاری بود. همچنین در روش بذرکاری بیشترین درصد زنده‌مانی در گونۀ بادام کوهی و به میزان 78 درصد و در روش کاشت نهال بیشترین درصد زنده‌مانی در گونۀ تنگرس با میانگین 76 درصد بود. از نظر میانگین رشد ارتفاعی، بادام تلخ در هر دو روش بذرکاری و نهالکاری به‌ترتیب با 9/13 و 9/14 سانتی‌متر برتر از گونه‌های دیگر بود. از نظر رشد سالانه، بادام تلخ در سال سوم با 7/19 سانتی‌متر بیشترین و تنگرس در سال دوم با 2/7 سانتی‌متر کمترین رشد ارتفاعی را داشتند.نتیجه‌گیری: براساس نتایج حاصل از مقایسۀ میانگین صفات، در توسعۀ کشت دو گونۀ بادام کوهی و تنگرس، بهتر است از روش بذرکاری استفاده شود. هرچند استقرار و زنده‌مانی نهال‌های بادام تلخ کمتر از دو گونۀ دیگر بود، اما پایه‌های مستقرشده در سال‌های بعدی از دو گونۀ دیگر رشد بهتری داشتند.
format Article
id doaj-art-debfd5307df444d5bb7bb43cfb8157b8
institution DOAJ
issn 2008-6113
2423-4435
language fas
publishDate 2025-02-01
publisher Iranian Society of Forestry
record_format Article
series مجله جنگل ایران
spelling doaj-art-debfd5307df444d5bb7bb43cfb8157b82025-08-20T03:22:15ZfasIranian Society of Forestryمجله جنگل ایران2008-61132423-44352025-02-0116450351210.22034/ijf.2024.424807.1954205718مقایسه نتایج بذرکاری و نهالکاری گونه‌های Amygdalus communis L.، Amygdalus lycioides Spach.و Amygdalus scoparia Spach. در منطقۀ دستجرد قمحسین توکلی نکو0حسین باقری1مرتضی داودی2عباس پورمیدانی3استادیار، بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قم، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، قم، ایران.استادیار، بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قم، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، قم، ایران.ادارۀ جنگلکاری و پارک‌ها، ادارۀ کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان قم، سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، قم، ایران.استادیار، بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قم، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، قم، ایران.مقدمه: برای توسعۀ پوشش گیاهی و احیای اکوسیستم‌های طبیعی مناطق خشک، برخی از گونه‌های گیاهی از جمله بادام (Amygdalus spp.) کاشته می‌شوند. این پژوهش به‌منظور مقایسۀ نتایج بذرکاری مستقیم و نهالکاری برخی گونه‌های بادام در منطقۀ دستجرد در جنوب غربی استان قم به‌مدت سه سال (1400-1398) اجرا شد.مواد و روش‌ها: به‌منظور مقایسۀ نتایج بذرکاری یا نهالکاری برخی گونه‌های بادام، آزمایشی به‌صورت کرت‌های خردشده در زمان (split plot on time) در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. عامل اصلی شامل سه گونۀ بادام تلخ (L. Amygdalus communis)، تنگرس (Amygdalus lycioides Spach.) و بادام کوهی (Amygdalus scoparia Spach.) و عامل فرعی روش کاشت شامل بذرکاری و نهالکاری بود. پس از پایان فصل‌های رویش در سال‌های اول، دوم و سوم اجرای طرح، صفات زنده‌مانی و رشد ارتفاعی اندازه‌گیری و ارزیابی شد.یافته‌ها: براساس نتایج تجزیۀ واریانس داده‌ها، بین گونه‌های مختلف، روش‌های کاشت (بذرکاری و نهالکاری) و سال‌های مختلف اختلاف معنی‌داری وجود داشت که نشان‌دهندۀ تأثیر هر یک از عوامل بر بروز صفات زنده‌مانی و رشد ارتفاعی بود. مقایسۀ میانگین تأثیر دو روش کاشت به روش آزمون چند‌دامنه‌ای دانکن نشان داد که بیشترین درصد زنده‌مانی در روش بذرکاری و بیشترین رشد ارتفاعی در روش نهالکاری بود. همچنین در روش بذرکاری بیشترین درصد زنده‌مانی در گونۀ بادام کوهی و به میزان 78 درصد و در روش کاشت نهال بیشترین درصد زنده‌مانی در گونۀ تنگرس با میانگین 76 درصد بود. از نظر میانگین رشد ارتفاعی، بادام تلخ در هر دو روش بذرکاری و نهالکاری به‌ترتیب با 9/13 و 9/14 سانتی‌متر برتر از گونه‌های دیگر بود. از نظر رشد سالانه، بادام تلخ در سال سوم با 7/19 سانتی‌متر بیشترین و تنگرس در سال دوم با 2/7 سانتی‌متر کمترین رشد ارتفاعی را داشتند.نتیجه‌گیری: براساس نتایج حاصل از مقایسۀ میانگین صفات، در توسعۀ کشت دو گونۀ بادام کوهی و تنگرس، بهتر است از روش بذرکاری استفاده شود. هرچند استقرار و زنده‌مانی نهال‌های بادام تلخ کمتر از دو گونۀ دیگر بود، اما پایه‌های مستقرشده در سال‌های بعدی از دو گونۀ دیگر رشد بهتری داشتند.https://www.ijf-isaforestry.ir/article_205718_d4de81532ffba2536e8ed696830e4027.pdfبذرکاریجنگلکاریگونه‌های بادامنهالکاری
spellingShingle حسین توکلی نکو
حسین باقری
مرتضی داودی
عباس پورمیدانی
مقایسه نتایج بذرکاری و نهالکاری گونه‌های Amygdalus communis L.، Amygdalus lycioides Spach.و Amygdalus scoparia Spach. در منطقۀ دستجرد قم
مجله جنگل ایران
بذرکاری
جنگلکاری
گونه‌های بادام
نهالکاری
title مقایسه نتایج بذرکاری و نهالکاری گونه‌های Amygdalus communis L.، Amygdalus lycioides Spach.و Amygdalus scoparia Spach. در منطقۀ دستجرد قم
title_full مقایسه نتایج بذرکاری و نهالکاری گونه‌های Amygdalus communis L.، Amygdalus lycioides Spach.و Amygdalus scoparia Spach. در منطقۀ دستجرد قم
title_fullStr مقایسه نتایج بذرکاری و نهالکاری گونه‌های Amygdalus communis L.، Amygdalus lycioides Spach.و Amygdalus scoparia Spach. در منطقۀ دستجرد قم
title_full_unstemmed مقایسه نتایج بذرکاری و نهالکاری گونه‌های Amygdalus communis L.، Amygdalus lycioides Spach.و Amygdalus scoparia Spach. در منطقۀ دستجرد قم
title_short مقایسه نتایج بذرکاری و نهالکاری گونه‌های Amygdalus communis L.، Amygdalus lycioides Spach.و Amygdalus scoparia Spach. در منطقۀ دستجرد قم
title_sort مقایسه نتایج بذرکاری و نهالکاری گونه‌های amygdalus communis l ، amygdalus lycioides spach و amygdalus scoparia spach در منطقۀ دستجرد قم
topic بذرکاری
جنگلکاری
گونه‌های بادام
نهالکاری
url https://www.ijf-isaforestry.ir/article_205718_d4de81532ffba2536e8ed696830e4027.pdf
work_keys_str_mv AT ḥsyntwḵlynḵw mqạyshntạyjbdẖrḵạrywnhạlḵạrygwnhhạyamygdaluscommunislamygdaluslycioidesspachwamygdalusscopariaspachdrmnṭqەdstjrdqm
AT ḥsynbạqry mqạyshntạyjbdẖrḵạrywnhạlḵạrygwnhhạyamygdaluscommunislamygdaluslycioidesspachwamygdalusscopariaspachdrmnṭqەdstjrdqm
AT mrtḍydạwdy mqạyshntạyjbdẖrḵạrywnhạlḵạrygwnhhạyamygdaluscommunislamygdaluslycioidesspachwamygdalusscopariaspachdrmnṭqەdstjrdqm
AT ʿbạspwrmydạny mqạyshntạyjbdẖrḵạrywnhạlḵạrygwnhhạyamygdaluscommunislamygdaluslycioidesspachwamygdalusscopariaspachdrmnṭqەdstjrdqm