Miejsce odnowy wsi w systemie polityk rozwojowych i programów wsparcia obszarów wiejskich w Polsce
W 2022 r. minęło 25 lat od uruchomienia w województwie opolskim programu odnowy wsi, a tym samym zainicjowania w Polsce tego animowanego przez lokalną społeczność procesu rozwoju obszarów wiejskich. Inspiracją dla opolskiego programu odnowy wsi z 1997 r. stały się pozytywne doświadczenia odnowy wsi...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk
2023-10-01
|
| Series: | Wieś i Rolnictwo |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://kwartalnik.irwirpan.waw.pl/wir/article/view/899 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1849764847266299904 |
|---|---|
| author | Łukasz Sykała |
| author_facet | Łukasz Sykała |
| author_sort | Łukasz Sykała |
| collection | DOAJ |
| description | W 2022 r. minęło 25 lat od uruchomienia w województwie opolskim programu odnowy wsi, a tym samym zainicjowania w Polsce tego animowanego przez lokalną społeczność procesu rozwoju obszarów wiejskich. Inspiracją dla opolskiego programu odnowy wsi z 1997 r. stały się pozytywne doświadczenia odnowy wsi w Niemczech i Austrii. W swej początkowej fazie odnowa wsi w Polsce była procesem całkowicie oddolnym i o ograniczonym zasięgu terytorialnym. Jej szerokie upowszechnienie w skali całego kraju nastąpiło wraz z wejściem Polski do Unii Europejskiej (2004) oraz związaną z nim dostępnością funduszy unijnych na rozwój obszarów wiejskich. W kontekście ćwierćwiecza funkcjonowania i rozwoju tej idei w Polsce w artykule podjęto refleksję nad obecnym miejscem odnowy wsi w krajowych i regionalnych politykach rozwojowych i programach wsparcia obszarów wiejskich. Zagadnienie to rozpatrywano przez pryzmat zakorzenienia odnowy wsi w modelach wsparcia obszarów wiejskich, rozwoju wojewódzkich programów odnowy wsi, a także jej umocowania w strategiach krajowych i regionalnych oraz relacji z działaniami programów finansowanych z funduszy europejskich. Wnioskowanie oparto na kwerendzie i analizie treści krajowej literatury przedmiotu dotyczącej odnowy wsi oraz dokumentów strategicznych szczebla centralnego i regionalnego. W odniesieniu do uzyskanych wyników odnowa wsi w Polsce – mimo zaangażowania środowisk wiejskich i zainteresowania naukowców oraz nowoczesnej podbudowy teoretycznej – ciągle zajmuje niedostateczne miejsce w systemie polityk rozwoju. Jest słabo umocowana w aktualnych strategiach krajowych i regionalnych oraz w znacznym stopniu została przyćmiona działaniami dotowanymi ze środków unijnych, co nie pozostało bez wpływu na obecny zasięg wojewódzkich programów odnowy wsi. Pozycja tej idei w politykach rozwojowych odzwierciedla szerszy problem – niedostatecznego uwzględnienia w nich priorytetów wiejskich i postrzegania obszarów wiejskich głównie przez pryzmat peryferyjności i marginalizacji. |
| format | Article |
| id | doaj-art-dccdb5cb0f8c4a95adb0bfb18131002d |
| institution | DOAJ |
| issn | 0137-1673 2657-5213 |
| language | English |
| publishDate | 2023-10-01 |
| publisher | Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk |
| record_format | Article |
| series | Wieś i Rolnictwo |
| spelling | doaj-art-dccdb5cb0f8c4a95adb0bfb18131002d2025-08-20T03:05:02ZengInstytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii NaukWieś i Rolnictwo0137-16732657-52132023-10-013 (200)739710.53098/wir032023/02823Miejsce odnowy wsi w systemie polityk rozwojowych i programów wsparcia obszarów wiejskich w PolsceŁukasz Sykała0https://orcid.org/0000-0002-0901-3639Mgr Łukasz Sykała, Instytut Rozwoju Miast i Regionów, Ośrodek Badań Strategicznych, ul. Cieszyńska 2, 30-015 KrakówW 2022 r. minęło 25 lat od uruchomienia w województwie opolskim programu odnowy wsi, a tym samym zainicjowania w Polsce tego animowanego przez lokalną społeczność procesu rozwoju obszarów wiejskich. Inspiracją dla opolskiego programu odnowy wsi z 1997 r. stały się pozytywne doświadczenia odnowy wsi w Niemczech i Austrii. W swej początkowej fazie odnowa wsi w Polsce była procesem całkowicie oddolnym i o ograniczonym zasięgu terytorialnym. Jej szerokie upowszechnienie w skali całego kraju nastąpiło wraz z wejściem Polski do Unii Europejskiej (2004) oraz związaną z nim dostępnością funduszy unijnych na rozwój obszarów wiejskich. W kontekście ćwierćwiecza funkcjonowania i rozwoju tej idei w Polsce w artykule podjęto refleksję nad obecnym miejscem odnowy wsi w krajowych i regionalnych politykach rozwojowych i programach wsparcia obszarów wiejskich. Zagadnienie to rozpatrywano przez pryzmat zakorzenienia odnowy wsi w modelach wsparcia obszarów wiejskich, rozwoju wojewódzkich programów odnowy wsi, a także jej umocowania w strategiach krajowych i regionalnych oraz relacji z działaniami programów finansowanych z funduszy europejskich. Wnioskowanie oparto na kwerendzie i analizie treści krajowej literatury przedmiotu dotyczącej odnowy wsi oraz dokumentów strategicznych szczebla centralnego i regionalnego. W odniesieniu do uzyskanych wyników odnowa wsi w Polsce – mimo zaangażowania środowisk wiejskich i zainteresowania naukowców oraz nowoczesnej podbudowy teoretycznej – ciągle zajmuje niedostateczne miejsce w systemie polityk rozwoju. Jest słabo umocowana w aktualnych strategiach krajowych i regionalnych oraz w znacznym stopniu została przyćmiona działaniami dotowanymi ze środków unijnych, co nie pozostało bez wpływu na obecny zasięg wojewódzkich programów odnowy wsi. Pozycja tej idei w politykach rozwojowych odzwierciedla szerszy problem – niedostatecznego uwzględnienia w nich priorytetów wiejskich i postrzegania obszarów wiejskich głównie przez pryzmat peryferyjności i marginalizacji.https://kwartalnik.irwirpan.waw.pl/wir/article/view/899rozwój obszarów wiejskichodnowa wsirewitalizacja wsipolityki rozwojowefundusze europejskie |
| spellingShingle | Łukasz Sykała Miejsce odnowy wsi w systemie polityk rozwojowych i programów wsparcia obszarów wiejskich w Polsce Wieś i Rolnictwo rozwój obszarów wiejskich odnowa wsi rewitalizacja wsi polityki rozwojowe fundusze europejskie |
| title | Miejsce odnowy wsi w systemie polityk rozwojowych i programów wsparcia obszarów wiejskich w Polsce |
| title_full | Miejsce odnowy wsi w systemie polityk rozwojowych i programów wsparcia obszarów wiejskich w Polsce |
| title_fullStr | Miejsce odnowy wsi w systemie polityk rozwojowych i programów wsparcia obszarów wiejskich w Polsce |
| title_full_unstemmed | Miejsce odnowy wsi w systemie polityk rozwojowych i programów wsparcia obszarów wiejskich w Polsce |
| title_short | Miejsce odnowy wsi w systemie polityk rozwojowych i programów wsparcia obszarów wiejskich w Polsce |
| title_sort | miejsce odnowy wsi w systemie polityk rozwojowych i programow wsparcia obszarow wiejskich w polsce |
| topic | rozwój obszarów wiejskich odnowa wsi rewitalizacja wsi polityki rozwojowe fundusze europejskie |
| url | https://kwartalnik.irwirpan.waw.pl/wir/article/view/899 |
| work_keys_str_mv | AT łukaszsykała miejsceodnowywsiwsystemiepolitykrozwojowychiprogramowwsparciaobszarowwiejskichwpolsce |