جهاد سازندگی در کشاکش با قفس آهنین بوروکراسی مدرن در ایران

جهاد سازندگی، پس از انقلاب اسلامی برای رفع محرومیت در روستاها و رونق کشاورزی شکل گرفت، اما غفلت از توجه به نظم اجتماعی و مبانی فلسفیِ حاکم بر آن، باعث شد تا در مدت کوتاهی تبدیل به وزارت‌خانه شود. هدف این مقاله، نشان‌دادن تمایز منطق سازمانی جهاد سازندگی از سازمان بوروکراتیک مدرن در سطح تحلیل نظم اجتم...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: محمدرضا قائمی نیک
Format: Article
Language:fas
Published: Imam Hussein University 2024-07-01
Series:مدیریت اسلامی
Subjects:
Online Access:https://im.ihu.ac.ir/article_209167_caae87ff9746f27800c33da554e26a12.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1849721234330222592
author محمدرضا قائمی نیک
author_facet محمدرضا قائمی نیک
author_sort محمدرضا قائمی نیک
collection DOAJ
description جهاد سازندگی، پس از انقلاب اسلامی برای رفع محرومیت در روستاها و رونق کشاورزی شکل گرفت، اما غفلت از توجه به نظم اجتماعی و مبانی فلسفیِ حاکم بر آن، باعث شد تا در مدت کوتاهی تبدیل به وزارت‌خانه شود. هدف این مقاله، نشان‌دادن تمایز منطق سازمانی جهاد سازندگی از سازمان بوروکراتیک مدرن در سطح تحلیل نظم اجتماعی و مبانی فلسفی آن است. به‌این منظور در این مقاله با توجه به نظریۀ اجتماعی ماکس وبر و کارل مارکس، نشان داده شده که بوروکراسی مدرنِ غربی چه نسبتی با توسعۀ سرمایه‌داری غربی دارد. پس از آن، با نظر به مدرنیزاسیون یا تجدد اجباری رضاخان و برنامه‌های توسعۀ سرمایه‌داری پهلوی دوم، تاثیرات آن در توسعۀ بوروکراسی غربی در ایران بررسی شده است. در مرحلۀ بعد، با تعدیل نظریۀ داده‌بنیاد تحت تاثیر نظریۀ اجتماعی انقلاب اسلامی با روایت شهید مرتضی مطهری (ره)، مولفه‌های جهاد سازندگی از طریق کدگذاری باز، محوری و انتخابیِ کدهای 30 مصاحبه، احصاء شده و با مولفه‌های بوروکراسی رایج در دورۀ پهلوی مقایسه شده است. یافته‌های حاصل از تحقیق نشان می‌دهد که غفلت از تحلیل جهاد سازندگی در سطح نظریۀ اجتماعی و مبانی فلسفی انقلاب اسلامی، باعث شد تا جهاد سازندگی در وزارت جهاد کشاورزی استحاله شود.
format Article
id doaj-art-dcaa32f6f0694a9fb3fbaaf49189c53c
institution DOAJ
issn 2251-6980
2645-5234
language fas
publishDate 2024-07-01
publisher Imam Hussein University
record_format Article
series مدیریت اسلامی
spelling doaj-art-dcaa32f6f0694a9fb3fbaaf49189c53c2025-08-20T03:11:43ZfasImam Hussein Universityمدیریت اسلامی2251-69802645-52342024-07-013211142209167جهاد سازندگی در کشاکش با قفس آهنین بوروکراسی مدرن در ایرانمحمدرضا قائمی نیک0استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه علوم اسلامی رضویجهاد سازندگی، پس از انقلاب اسلامی برای رفع محرومیت در روستاها و رونق کشاورزی شکل گرفت، اما غفلت از توجه به نظم اجتماعی و مبانی فلسفیِ حاکم بر آن، باعث شد تا در مدت کوتاهی تبدیل به وزارت‌خانه شود. هدف این مقاله، نشان‌دادن تمایز منطق سازمانی جهاد سازندگی از سازمان بوروکراتیک مدرن در سطح تحلیل نظم اجتماعی و مبانی فلسفی آن است. به‌این منظور در این مقاله با توجه به نظریۀ اجتماعی ماکس وبر و کارل مارکس، نشان داده شده که بوروکراسی مدرنِ غربی چه نسبتی با توسعۀ سرمایه‌داری غربی دارد. پس از آن، با نظر به مدرنیزاسیون یا تجدد اجباری رضاخان و برنامه‌های توسعۀ سرمایه‌داری پهلوی دوم، تاثیرات آن در توسعۀ بوروکراسی غربی در ایران بررسی شده است. در مرحلۀ بعد، با تعدیل نظریۀ داده‌بنیاد تحت تاثیر نظریۀ اجتماعی انقلاب اسلامی با روایت شهید مرتضی مطهری (ره)، مولفه‌های جهاد سازندگی از طریق کدگذاری باز، محوری و انتخابیِ کدهای 30 مصاحبه، احصاء شده و با مولفه‌های بوروکراسی رایج در دورۀ پهلوی مقایسه شده است. یافته‌های حاصل از تحقیق نشان می‌دهد که غفلت از تحلیل جهاد سازندگی در سطح نظریۀ اجتماعی و مبانی فلسفی انقلاب اسلامی، باعث شد تا جهاد سازندگی در وزارت جهاد کشاورزی استحاله شود.https://im.ihu.ac.ir/article_209167_caae87ff9746f27800c33da554e26a12.pdfجهاد سازندگیبوروکراسیتوسعۀ سرمایه‌دارینظریۀ اجتماعی
spellingShingle محمدرضا قائمی نیک
جهاد سازندگی در کشاکش با قفس آهنین بوروکراسی مدرن در ایران
مدیریت اسلامی
جهاد سازندگی
بوروکراسی
توسعۀ سرمایه‌داری
نظریۀ اجتماعی
title جهاد سازندگی در کشاکش با قفس آهنین بوروکراسی مدرن در ایران
title_full جهاد سازندگی در کشاکش با قفس آهنین بوروکراسی مدرن در ایران
title_fullStr جهاد سازندگی در کشاکش با قفس آهنین بوروکراسی مدرن در ایران
title_full_unstemmed جهاد سازندگی در کشاکش با قفس آهنین بوروکراسی مدرن در ایران
title_short جهاد سازندگی در کشاکش با قفس آهنین بوروکراسی مدرن در ایران
title_sort جهاد سازندگی در کشاکش با قفس آهنین بوروکراسی مدرن در ایران
topic جهاد سازندگی
بوروکراسی
توسعۀ سرمایه‌داری
نظریۀ اجتماعی
url https://im.ihu.ac.ir/article_209167_caae87ff9746f27800c33da554e26a12.pdf
work_keys_str_mv AT mḥmdrḍạqạỷmynyḵ jhạdsạzndgydrḵsẖạḵsẖbạqfsậhnynbwrwḵrạsymdrndrạyrạn