Düşük Doz Gama (60Co) Işını Uygulamalarının Kısıtlı Sulama Koşullarında Taze Fasulyenin Erken Fide Gelişimine Etkilerinin Belirlenmesi
Kuraklık stresi, pek çok kültür bitkisinde olduğu gibi taze fasulye üretimini de sınırlayan başlıca faktörlerden biridir. Son zamanlarda düşük dozda gama ışını uygulamalarının bitki gelişiminin kritik aşamalarında kuraklığın oluşturduğu olumsuz etkinin elemine edilmesinde yardımcı olduğu bazı araştı...
Saved in:
| Main Authors: | , , |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Hasan Eleroğlu
2023-05-01
|
| Series: | Turkish Journal of Agriculture: Food Science and Technology |
| Subjects: | |
| Online Access: | http://www.agrifoodscience.com/index.php/TURJAF/article/view/5550 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1850228652067782656 |
|---|---|
| author | Muhsin Yıldız Çeknas Erdinç Aytekin Ekincialp |
| author_facet | Muhsin Yıldız Çeknas Erdinç Aytekin Ekincialp |
| author_sort | Muhsin Yıldız |
| collection | DOAJ |
| description | Kuraklık stresi, pek çok kültür bitkisinde olduğu gibi taze fasulye üretimini de sınırlayan başlıca faktörlerden biridir. Son zamanlarda düşük dozda gama ışını uygulamalarının bitki gelişiminin kritik aşamalarında kuraklığın oluşturduğu olumsuz etkinin elemine edilmesinde yardımcı olduğu bazı araştırmacılar tarafından bildirilmiştir. Fakat bu konuda yapılan çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu çalışmada farklı gama ışın dozları (0, 25, 50 ve 100 Gy) uygulanan Gina ve Romano taze fasulye çeşitlerinde kısıtlı sulamanın etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Fideler iklim odası koşullarında 23 ± 2°C sıcaklık ve 16:8 ışık:karanlık periyodunda tam sulama [%100 (I1)] ve kısıtlı sulama [%50 (I2)] olacak şekilde iki farklı sulama seviyesinde yetiştirilmişlerdir. Çalışma sonunda gama ışını dozları ile kısıtlı sulamanın sürgün ve kök boyu, yaprak sayısı, sürgün ve kök yaş-kuru ağırlıkları, kök-sürgün oranı gibi fide gelişim parametrelerinin yanı sıra yaprak oransal su içeriği, fotosentetik pigment içeriği, lipid peroksidasyonu ve sürgün besin elementi içeriklerine etkisi araştırılmıştır. Çalışmada düşük doz gama uygulamasının kısıtlı sulama koşullarında çeşitlere göre farklı sonuçlar verdiği görülmüştür. Gama ışın dozları %50 sulamada Gina çeşidinde kök boyunda önemli bir etki yaratırken, Romano çeşidinde 50 ve 100 Gy dozlarının sürgün boyu ile yaş ve kuru ağırlıklarda önemli bir artış sağlamıştır. MDA içeriği her iki çeşitte de su stresinde 50 ve 100 Gy gama ışını ile birlikte önemli miktarda azalmıştır. Düşük doz gama ışını uygulamasının özellikle Romano çeşidinde daha etkili olduğu ve genel olarak 50 ve 100 Gy gama ışın dozlarının kısıtlı sulamada uygulanabilir dozlar olduğu belirlenmiştir. |
| format | Article |
| id | doaj-art-dad7a88db9c34dffa08cd97fc05ceb04 |
| institution | OA Journals |
| issn | 2148-127X |
| language | English |
| publishDate | 2023-05-01 |
| publisher | Hasan Eleroğlu |
| record_format | Article |
| series | Turkish Journal of Agriculture: Food Science and Technology |
| spelling | doaj-art-dad7a88db9c34dffa08cd97fc05ceb042025-08-20T02:04:28ZengHasan EleroğluTurkish Journal of Agriculture: Food Science and Technology2148-127X2023-05-0111597097810.24925/turjaf.v11i5.970-978.55504349Düşük Doz Gama (60Co) Işını Uygulamalarının Kısıtlı Sulama Koşullarında Taze Fasulyenin Erken Fide Gelişimine Etkilerinin BelirlenmesiMuhsin Yıldız0https://orcid.org/0000-0002-0766-5174Çeknas Erdinç1https://orcid.org/0000-0003-1208-032XAytekin Ekincialp2https://orcid.org/0000-0003-1500-3215Gevaş Vocational School, Van Yüzüncü Yıl University, VanDepartment of Agricultural Biotechnology, Faculty of Agriculture, Van Yüzüncü Yıl University, VanBaşkale Vocational School, Van Yüzüncü Yıl University, VanKuraklık stresi, pek çok kültür bitkisinde olduğu gibi taze fasulye üretimini de sınırlayan başlıca faktörlerden biridir. Son zamanlarda düşük dozda gama ışını uygulamalarının bitki gelişiminin kritik aşamalarında kuraklığın oluşturduğu olumsuz etkinin elemine edilmesinde yardımcı olduğu bazı araştırmacılar tarafından bildirilmiştir. Fakat bu konuda yapılan çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu çalışmada farklı gama ışın dozları (0, 25, 50 ve 100 Gy) uygulanan Gina ve Romano taze fasulye çeşitlerinde kısıtlı sulamanın etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Fideler iklim odası koşullarında 23 ± 2°C sıcaklık ve 16:8 ışık:karanlık periyodunda tam sulama [%100 (I1)] ve kısıtlı sulama [%50 (I2)] olacak şekilde iki farklı sulama seviyesinde yetiştirilmişlerdir. Çalışma sonunda gama ışını dozları ile kısıtlı sulamanın sürgün ve kök boyu, yaprak sayısı, sürgün ve kök yaş-kuru ağırlıkları, kök-sürgün oranı gibi fide gelişim parametrelerinin yanı sıra yaprak oransal su içeriği, fotosentetik pigment içeriği, lipid peroksidasyonu ve sürgün besin elementi içeriklerine etkisi araştırılmıştır. Çalışmada düşük doz gama uygulamasının kısıtlı sulama koşullarında çeşitlere göre farklı sonuçlar verdiği görülmüştür. Gama ışın dozları %50 sulamada Gina çeşidinde kök boyunda önemli bir etki yaratırken, Romano çeşidinde 50 ve 100 Gy dozlarının sürgün boyu ile yaş ve kuru ağırlıklarda önemli bir artış sağlamıştır. MDA içeriği her iki çeşitte de su stresinde 50 ve 100 Gy gama ışını ile birlikte önemli miktarda azalmıştır. Düşük doz gama ışını uygulamasının özellikle Romano çeşidinde daha etkili olduğu ve genel olarak 50 ve 100 Gy gama ışın dozlarının kısıtlı sulamada uygulanabilir dozlar olduğu belirlenmiştir.http://www.agrifoodscience.com/index.php/TURJAF/article/view/5550beanearly seedling growthgama rayphaseolus vulgariswater deficit |
| spellingShingle | Muhsin Yıldız Çeknas Erdinç Aytekin Ekincialp Düşük Doz Gama (60Co) Işını Uygulamalarının Kısıtlı Sulama Koşullarında Taze Fasulyenin Erken Fide Gelişimine Etkilerinin Belirlenmesi Turkish Journal of Agriculture: Food Science and Technology bean early seedling growth gama ray phaseolus vulgaris water deficit |
| title | Düşük Doz Gama (60Co) Işını Uygulamalarının Kısıtlı Sulama Koşullarında Taze Fasulyenin Erken Fide Gelişimine Etkilerinin Belirlenmesi |
| title_full | Düşük Doz Gama (60Co) Işını Uygulamalarının Kısıtlı Sulama Koşullarında Taze Fasulyenin Erken Fide Gelişimine Etkilerinin Belirlenmesi |
| title_fullStr | Düşük Doz Gama (60Co) Işını Uygulamalarının Kısıtlı Sulama Koşullarında Taze Fasulyenin Erken Fide Gelişimine Etkilerinin Belirlenmesi |
| title_full_unstemmed | Düşük Doz Gama (60Co) Işını Uygulamalarının Kısıtlı Sulama Koşullarında Taze Fasulyenin Erken Fide Gelişimine Etkilerinin Belirlenmesi |
| title_short | Düşük Doz Gama (60Co) Işını Uygulamalarının Kısıtlı Sulama Koşullarında Taze Fasulyenin Erken Fide Gelişimine Etkilerinin Belirlenmesi |
| title_sort | dusuk doz gama 60co isini uygulamalarinin kisitli sulama kosullarinda taze fasulyenin erken fide gelisimine etkilerinin belirlenmesi |
| topic | bean early seedling growth gama ray phaseolus vulgaris water deficit |
| url | http://www.agrifoodscience.com/index.php/TURJAF/article/view/5550 |
| work_keys_str_mv | AT muhsinyıldız dusukdozgama60coisınıuygulamalarınınkısıtlısulamakosullarındatazefasulyeninerkenfidegelisimineetkilerininbelirlenmesi AT ceknaserdinc dusukdozgama60coisınıuygulamalarınınkısıtlısulamakosullarındatazefasulyeninerkenfidegelisimineetkilerininbelirlenmesi AT aytekinekincialp dusukdozgama60coisınıuygulamalarınınkısıtlısulamakosullarındatazefasulyeninerkenfidegelisimineetkilerininbelirlenmesi |