TRT Yayınlarının Hukukî Denetimi: Geçmişten Günümüze Bir İnceleme

Radyo ve televizyon kuruluşları özgür olmalı ancak bu özgürlüklerini kötüye kullanmamaları için katı olmayan bir hukukî denetime tâbi olmalıdırlar. Bu durum, özellikle liberal öğretinin bir uzantısı olan Toplumsal Sorumluluk Teorisi’nin bir ilkesidir. Bu çalışmada, betimleyici araştırma tekniği uygu...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Kemal Cem Baykal
Format: Article
Language:English
Published: Ankara Haci Bayram Veli University 2021-12-01
Series:İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi
Subjects:
Online Access:https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1947028
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850176168965177344
author Kemal Cem Baykal
author_facet Kemal Cem Baykal
author_sort Kemal Cem Baykal
collection DOAJ
description Radyo ve televizyon kuruluşları özgür olmalı ancak bu özgürlüklerini kötüye kullanmamaları için katı olmayan bir hukukî denetime tâbi olmalıdırlar. Bu durum, özellikle liberal öğretinin bir uzantısı olan Toplumsal Sorumluluk Teorisi’nin bir ilkesidir. Bu çalışmada, betimleyici araştırma tekniği uygulanarak, kuruluşundan günümüze Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu (TRT) üzerindeki hukukî denetim yapısı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Elde edilen bulgular neticesinde, TRT’de hukukî denetim türlerinden ‘idarî denetim’e başvurulduğu görülmüştür. Merkezî yayın denetimi, iç hiyerarşik denetim şeklinde 1966 yılında başlamıştır. 1983 yılında 2954 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesiyle iç hiyerarşik denetime yeni bir katman eklenmiş ve TRT’ye ilk kez bir dış idarî denetleyici kurum tayin edilmiştir. Ancak, bu kurumun yetkilerinin sınırlı olması nedeniyle bu dönemde de TRT yayınlarının denetiminde önceki döneme nazaran büyük bir kırılma yaşanmamıştır. Asıl ciddi kırılma, özel yayıncılığın başlaması ile 1994 yılında RTÜK’ün kurulması ile gerçekleşmiştir. TRT, kendi iç hiyerarşik denetimine ek olarak, bağımsız bir idarî otorite konumunda bulunan RTÜK denetimine tâbi tutulmuştur. 2002 yılında bu uygulamadan vazgeçilmiş olsa da 2011 yılında TRT yayınları yeniden RTÜK tarafından denetlenmeye başlamıştır. Bu durumun yol açtığı en önemli sorun, 1994 yılından itibaren özel yayıncılar ile TRT’ye farklı yaptırımlar öngörülmesi ve yayıncılık alanının farklı aktörleri arasında eşitsizliğin ortaya çıkmasıdır.
format Article
id doaj-art-dad4a90d93f64fb09fc4995238088d7d
institution OA Journals
issn 2147-4524
language English
publishDate 2021-12-01
publisher Ankara Haci Bayram Veli University
record_format Article
series İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi
spelling doaj-art-dad4a90d93f64fb09fc4995238088d7d2025-08-20T02:19:18ZengAnkara Haci Bayram Veli Universityİletişim Kuram ve Araştırma Dergisi2147-45242021-12-0120215610312010.47998/ikad.9883821643TRT Yayınlarının Hukukî Denetimi: Geçmişten Günümüze Bir İncelemeKemal Cem Baykal0https://orcid.org/0000-0002-6879-4391Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İletişim FakültesiRadyo ve televizyon kuruluşları özgür olmalı ancak bu özgürlüklerini kötüye kullanmamaları için katı olmayan bir hukukî denetime tâbi olmalıdırlar. Bu durum, özellikle liberal öğretinin bir uzantısı olan Toplumsal Sorumluluk Teorisi’nin bir ilkesidir. Bu çalışmada, betimleyici araştırma tekniği uygulanarak, kuruluşundan günümüze Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu (TRT) üzerindeki hukukî denetim yapısı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Elde edilen bulgular neticesinde, TRT’de hukukî denetim türlerinden ‘idarî denetim’e başvurulduğu görülmüştür. Merkezî yayın denetimi, iç hiyerarşik denetim şeklinde 1966 yılında başlamıştır. 1983 yılında 2954 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesiyle iç hiyerarşik denetime yeni bir katman eklenmiş ve TRT’ye ilk kez bir dış idarî denetleyici kurum tayin edilmiştir. Ancak, bu kurumun yetkilerinin sınırlı olması nedeniyle bu dönemde de TRT yayınlarının denetiminde önceki döneme nazaran büyük bir kırılma yaşanmamıştır. Asıl ciddi kırılma, özel yayıncılığın başlaması ile 1994 yılında RTÜK’ün kurulması ile gerçekleşmiştir. TRT, kendi iç hiyerarşik denetimine ek olarak, bağımsız bir idarî otorite konumunda bulunan RTÜK denetimine tâbi tutulmuştur. 2002 yılında bu uygulamadan vazgeçilmiş olsa da 2011 yılında TRT yayınları yeniden RTÜK tarafından denetlenmeye başlamıştır. Bu durumun yol açtığı en önemli sorun, 1994 yılından itibaren özel yayıncılar ile TRT’ye farklı yaptırımlar öngörülmesi ve yayıncılık alanının farklı aktörleri arasında eşitsizliğin ortaya çıkmasıdır.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1947028trtrtükdenetimi̇darî denetimyayıncılıktrtrtukcontroladministrative controlbroadcasting
spellingShingle Kemal Cem Baykal
TRT Yayınlarının Hukukî Denetimi: Geçmişten Günümüze Bir İnceleme
İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi
trt
rtük
denetim
i̇darî denetim
yayıncılık
trt
rtuk
control
administrative control
broadcasting
title TRT Yayınlarının Hukukî Denetimi: Geçmişten Günümüze Bir İnceleme
title_full TRT Yayınlarının Hukukî Denetimi: Geçmişten Günümüze Bir İnceleme
title_fullStr TRT Yayınlarının Hukukî Denetimi: Geçmişten Günümüze Bir İnceleme
title_full_unstemmed TRT Yayınlarının Hukukî Denetimi: Geçmişten Günümüze Bir İnceleme
title_short TRT Yayınlarının Hukukî Denetimi: Geçmişten Günümüze Bir İnceleme
title_sort trt yayinlarinin hukuki denetimi gecmisten gunumuze bir inceleme
topic trt
rtük
denetim
i̇darî denetim
yayıncılık
trt
rtuk
control
administrative control
broadcasting
url https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1947028
work_keys_str_mv AT kemalcembaykal trtyayınlarınınhukukidenetimigecmistengunumuzebirinceleme