بررسی ویژگی‌های خشک‌سالی هواشناسی و هیدرولوژیکی و رابطه انتشار آن‌ها تحت تأثیر فعالیت‌های انسانی در دشت اردبیل

وقوع انواع خشک‌سالی که متأثر از تغییر عوامل اقلیمی و گسترش فعالیت‌های انسانی می‌باشد مدیریت منابع محدود آب را با مشکلات جدی‌تری روبه‌رو کرده است. در این پژوهش به‌منظور بررسی ویژگی‌های خشک‌سالی هواشناسی و هیدرولوژیکی و استخراج رابطه انتشار بین آن دو در حوضه مشرف به ایستگاه سامیان در دشت اردبیل از شاخ...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: عرفان فرجی عموقین, امین کانونی, مهسا حسنپور کاشانی
Format: Article
Language:fas
Published: University of Tehran, College of Aburaihan 2024-11-01
Series:مدیریت آب و آبیاری
Subjects:
Online Access:https://jwim.ut.ac.ir/article_97016_9bebc0a39606fdce86553efd1a8dfb98.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850136204605915136
author عرفان فرجی عموقین
امین کانونی
مهسا حسنپور کاشانی
author_facet عرفان فرجی عموقین
امین کانونی
مهسا حسنپور کاشانی
author_sort عرفان فرجی عموقین
collection DOAJ
description وقوع انواع خشک‌سالی که متأثر از تغییر عوامل اقلیمی و گسترش فعالیت‌های انسانی می‌باشد مدیریت منابع محدود آب را با مشکلات جدی‌تری روبه‌رو کرده است. در این پژوهش به‌منظور بررسی ویژگی‌های خشک‌سالی هواشناسی و هیدرولوژیکی و استخراج رابطه انتشار بین آن دو در حوضه مشرف به ایستگاه سامیان در دشت اردبیل از شاخص‌های SPI و SSI در مقیاس‌های مختلف زمانی استفاده شد. برای انجام این پژوهش، ابتدا میانگین بارش ماهانه منطقه موردمطالعه به‌کمک روش IDW استخراج شد. سپس با تشخیص نقطه تغییر، سری زمانی جریان به دو دوره قبل (طبیعی) و بعد (آشفته) از احداث سد مخزنی یامچی تقسیم و شاخص‌های SPI و SSI برای هر دوره محاسبه شدند. در دوره طبیعی، حدود 30 درصد مواقع خشک‌سالی هیدرولوژیکی حاکم بود ولی سهم خشک‌سالی و ترسالی هواشناسی در این دوره یکسان بوده است. با این‌حال در دوره آشفته، فراوانی وقوع خشک‌سالی هواشناسی کم‌تر از 30 درصد ولی فراوانی وقوع خشک‌سالی هیدرولوژیکی حدود 80 درصد بوده است. این موضوع تأثیر احداث و بهره‌برداری از سد یامچی را به‌خوبی نشان می‌دهد، چرا که در سال­های بعد از احداث سد رژیم هیدرولوژیکی رودخانه تحت تأثیر قرار گرفته و خشک‌سالی بیش‌تری را تجربه کرده است. با توجه به همبستگی بین شاخص‌های SPI و SSI در دو دوره طبیعی و آشفته، رابطه انتشار خشک‌سالی هواشناسی به هیدرولوژیکی از درجه سوم بوده است.
format Article
id doaj-art-da9e78ebec1f4f57b7ee82ad359c29a8
institution OA Journals
issn 2251-6298
2382-9931
language fas
publishDate 2024-11-01
publisher University of Tehran, College of Aburaihan
record_format Article
series مدیریت آب و آبیاری
spelling doaj-art-da9e78ebec1f4f57b7ee82ad359c29a82025-08-20T02:31:12ZfasUniversity of Tehran, College of Aburaihanمدیریت آب و آبیاری2251-62982382-99312024-11-0114364966410.22059/jwim.2024.371936.114197016بررسی ویژگی‌های خشک‌سالی هواشناسی و هیدرولوژیکی و رابطه انتشار آن‌ها تحت تأثیر فعالیت‌های انسانی در دشت اردبیلعرفان فرجی عموقین0امین کانونی1مهسا حسنپور کاشانی2گروه مهندسی آب، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.گروه مهندسی آب، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.گروه مهندسی آب، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.وقوع انواع خشک‌سالی که متأثر از تغییر عوامل اقلیمی و گسترش فعالیت‌های انسانی می‌باشد مدیریت منابع محدود آب را با مشکلات جدی‌تری روبه‌رو کرده است. در این پژوهش به‌منظور بررسی ویژگی‌های خشک‌سالی هواشناسی و هیدرولوژیکی و استخراج رابطه انتشار بین آن دو در حوضه مشرف به ایستگاه سامیان در دشت اردبیل از شاخص‌های SPI و SSI در مقیاس‌های مختلف زمانی استفاده شد. برای انجام این پژوهش، ابتدا میانگین بارش ماهانه منطقه موردمطالعه به‌کمک روش IDW استخراج شد. سپس با تشخیص نقطه تغییر، سری زمانی جریان به دو دوره قبل (طبیعی) و بعد (آشفته) از احداث سد مخزنی یامچی تقسیم و شاخص‌های SPI و SSI برای هر دوره محاسبه شدند. در دوره طبیعی، حدود 30 درصد مواقع خشک‌سالی هیدرولوژیکی حاکم بود ولی سهم خشک‌سالی و ترسالی هواشناسی در این دوره یکسان بوده است. با این‌حال در دوره آشفته، فراوانی وقوع خشک‌سالی هواشناسی کم‌تر از 30 درصد ولی فراوانی وقوع خشک‌سالی هیدرولوژیکی حدود 80 درصد بوده است. این موضوع تأثیر احداث و بهره‌برداری از سد یامچی را به‌خوبی نشان می‌دهد، چرا که در سال­های بعد از احداث سد رژیم هیدرولوژیکی رودخانه تحت تأثیر قرار گرفته و خشک‌سالی بیش‌تری را تجربه کرده است. با توجه به همبستگی بین شاخص‌های SPI و SSI در دو دوره طبیعی و آشفته، رابطه انتشار خشک‌سالی هواشناسی به هیدرولوژیکی از درجه سوم بوده است.https://jwim.ut.ac.ir/article_97016_9bebc0a39606fdce86553efd1a8dfb98.pdfانتشار خشک‌سالیخشک‌سالی هواشناسیخشک‌سالی هیدرولوژیکیفعالیت‌های انسانی
spellingShingle عرفان فرجی عموقین
امین کانونی
مهسا حسنپور کاشانی
بررسی ویژگی‌های خشک‌سالی هواشناسی و هیدرولوژیکی و رابطه انتشار آن‌ها تحت تأثیر فعالیت‌های انسانی در دشت اردبیل
مدیریت آب و آبیاری
انتشار خشک‌سالی
خشک‌سالی هواشناسی
خشک‌سالی هیدرولوژیکی
فعالیت‌های انسانی
title بررسی ویژگی‌های خشک‌سالی هواشناسی و هیدرولوژیکی و رابطه انتشار آن‌ها تحت تأثیر فعالیت‌های انسانی در دشت اردبیل
title_full بررسی ویژگی‌های خشک‌سالی هواشناسی و هیدرولوژیکی و رابطه انتشار آن‌ها تحت تأثیر فعالیت‌های انسانی در دشت اردبیل
title_fullStr بررسی ویژگی‌های خشک‌سالی هواشناسی و هیدرولوژیکی و رابطه انتشار آن‌ها تحت تأثیر فعالیت‌های انسانی در دشت اردبیل
title_full_unstemmed بررسی ویژگی‌های خشک‌سالی هواشناسی و هیدرولوژیکی و رابطه انتشار آن‌ها تحت تأثیر فعالیت‌های انسانی در دشت اردبیل
title_short بررسی ویژگی‌های خشک‌سالی هواشناسی و هیدرولوژیکی و رابطه انتشار آن‌ها تحت تأثیر فعالیت‌های انسانی در دشت اردبیل
title_sort بررسی ویژگی‌های خشک‌سالی هواشناسی و هیدرولوژیکی و رابطه انتشار آن‌ها تحت تأثیر فعالیت‌های انسانی در دشت اردبیل
topic انتشار خشک‌سالی
خشک‌سالی هواشناسی
خشک‌سالی هیدرولوژیکی
فعالیت‌های انسانی
url https://jwim.ut.ac.ir/article_97016_9bebc0a39606fdce86553efd1a8dfb98.pdf
work_keys_str_mv AT ʿrfạnfrjyʿmwqyn brrsywyzẖgyhạykẖsẖḵsạlyhwạsẖnạsywhydrwlwzẖyḵywrạbṭhạntsẖạrậnhạtḥttạtẖyrfʿạlythạyạnsạnydrdsẖtạrdbyl
AT ạmynḵạnwny brrsywyzẖgyhạykẖsẖḵsạlyhwạsẖnạsywhydrwlwzẖyḵywrạbṭhạntsẖạrậnhạtḥttạtẖyrfʿạlythạyạnsạnydrdsẖtạrdbyl
AT mhsạḥsnpwrḵạsẖạny brrsywyzẖgyhạykẖsẖḵsạlyhwạsẖnạsywhydrwlwzẖyḵywrạbṭhạntsẖạrậnhạtḥttạtẖyrfʿạlythạyạnsạnydrdsẖtạrdbyl