Türk Anayasa Hukukunda Bakanların Ve Cumhurbaşkanı Yardımcılarının Ceza Sorumluluğu
Editör Notu: Makalenin erken görünüm tarihi, yayın dosyasında da yer aldığı üzere 30.10.2023’tür. Sehven yapılmış bir hata sebebiyle silinip yeniden yüklenmesi gerekmiştir.Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görev suçlarının denetim aracı olan Meclis soruşturması, 1876 tarihli Kanun-ı Esasi’den...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Sakarya University
2023-12-01
|
| Series: | Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi/Sakarya Hukuk Dergisi |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3238603 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1850194968989138944 |
|---|---|
| author | Aslan Delice |
| author_facet | Aslan Delice |
| author_sort | Aslan Delice |
| collection | DOAJ |
| description | Editör Notu: Makalenin erken görünüm tarihi, yayın dosyasında da yer aldığı üzere 30.10.2023’tür. Sehven yapılmış bir hata sebebiyle silinip yeniden yüklenmesi gerekmiştir.Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görev suçlarının denetim aracı olan Meclis soruşturması, 1876 tarihli Kanun-ı Esasi’den Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemini benimseyen 1982 Anayasasına kadar tüm anayasalarda yer alan ve belli oranda işlevini ifa eden bir usuldür. Çalışma bir yandan parlamenter hükümet sistemini içine alan bir asırlık dönemi inceleyerek diğer yandan başkanlık hükümet sisteminin getirdiği sorunlara odaklanarak bu usulün nasıl daha etkin hale getirilebileceğinin imkanlarını araştırmaya yönelir. Ulaşılan sonuçlardan iki tanesinin altı çizilmelidir; ilki, Meclis soruşturmasının etkinliğinin karar alma nisabından ziyade parti disiplini veya sadakatine bağlı olduğunun ortaya çıkmasıdır. İkinci nokta Meclis soruşturmasıyla Yüce Divan'a sevk edilen siyasilerin görevden azledilmiş sayılmalarına dair anayasa değişiklik teklifinin Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemiyle bağdaşmaz olmadığının gösterilmesidir. Kimi yazarlarca Meclis soruşturmasıyla itham etme usulü arasında kurulan benzerlikler makalenin ABD Anayasası ve Yüksek Mahkeme kararlarına değinmesini zorunlu kılmış bilhassa Yüce Divan’a sevkin görevden azli de içermesi gerektiğine dair teklifte bu örneklerden istifade edilmiştir. Yasama ve yürütme arasındaki hassas denge ince bir buz tabakası üzerinde yürümeye benzediğinden en küçük hatalar bile ya hükümet etkinliğinin yitirilmesiyle ya da örneklerine tarihte sıkça rastladığımız yetki istismarlarının yaptırımsız kalmasıyla sonuçlandığından anayasa hukukçularının konuyu bu bilinçle değerlendirme zorunluluğu vardır. |
| format | Article |
| id | doaj-art-d6cc3e6b3f4b476788adb42f2765f270 |
| institution | OA Journals |
| issn | 2147-768X |
| language | English |
| publishDate | 2023-12-01 |
| publisher | Sakarya University |
| record_format | Article |
| series | Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi/Sakarya Hukuk Dergisi |
| spelling | doaj-art-d6cc3e6b3f4b476788adb42f2765f2702025-08-20T02:13:52ZengSakarya UniversitySakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi/Sakarya Hukuk Dergisi2147-768X2023-12-0111276879510.56701/shd.132146228Türk Anayasa Hukukunda Bakanların Ve Cumhurbaşkanı Yardımcılarının Ceza SorumluluğuAslan Delice0https://orcid.org/0000-0002-3596-8420FATİH SULTAN MEHMET VAKIF ÜNİVERSİTESİEditör Notu: Makalenin erken görünüm tarihi, yayın dosyasında da yer aldığı üzere 30.10.2023’tür. Sehven yapılmış bir hata sebebiyle silinip yeniden yüklenmesi gerekmiştir.Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görev suçlarının denetim aracı olan Meclis soruşturması, 1876 tarihli Kanun-ı Esasi’den Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemini benimseyen 1982 Anayasasına kadar tüm anayasalarda yer alan ve belli oranda işlevini ifa eden bir usuldür. Çalışma bir yandan parlamenter hükümet sistemini içine alan bir asırlık dönemi inceleyerek diğer yandan başkanlık hükümet sisteminin getirdiği sorunlara odaklanarak bu usulün nasıl daha etkin hale getirilebileceğinin imkanlarını araştırmaya yönelir. Ulaşılan sonuçlardan iki tanesinin altı çizilmelidir; ilki, Meclis soruşturmasının etkinliğinin karar alma nisabından ziyade parti disiplini veya sadakatine bağlı olduğunun ortaya çıkmasıdır. İkinci nokta Meclis soruşturmasıyla Yüce Divan'a sevk edilen siyasilerin görevden azledilmiş sayılmalarına dair anayasa değişiklik teklifinin Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemiyle bağdaşmaz olmadığının gösterilmesidir. Kimi yazarlarca Meclis soruşturmasıyla itham etme usulü arasında kurulan benzerlikler makalenin ABD Anayasası ve Yüksek Mahkeme kararlarına değinmesini zorunlu kılmış bilhassa Yüce Divan’a sevkin görevden azli de içermesi gerektiğine dair teklifte bu örneklerden istifade edilmiştir. Yasama ve yürütme arasındaki hassas denge ince bir buz tabakası üzerinde yürümeye benzediğinden en küçük hatalar bile ya hükümet etkinliğinin yitirilmesiyle ya da örneklerine tarihte sıkça rastladığımız yetki istismarlarının yaptırımsız kalmasıyla sonuçlandığından anayasa hukukçularının konuyu bu bilinçle değerlendirme zorunluluğu vardır.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3238603meclis soruşturmasıcumhurbaşkanı yardımcısıbakanlarceza sorumluluğubaşkanlıkimpeachmentparliamentary investigationvice presidentministerscriminal liabilitypresidencyimpeachment |
| spellingShingle | Aslan Delice Türk Anayasa Hukukunda Bakanların Ve Cumhurbaşkanı Yardımcılarının Ceza Sorumluluğu Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi/Sakarya Hukuk Dergisi meclis soruşturması cumhurbaşkanı yardımcısı bakanlar ceza sorumluluğu başkanlık impeachment parliamentary investigation vice president ministers criminal liability presidency impeachment |
| title | Türk Anayasa Hukukunda Bakanların Ve Cumhurbaşkanı Yardımcılarının Ceza Sorumluluğu |
| title_full | Türk Anayasa Hukukunda Bakanların Ve Cumhurbaşkanı Yardımcılarının Ceza Sorumluluğu |
| title_fullStr | Türk Anayasa Hukukunda Bakanların Ve Cumhurbaşkanı Yardımcılarının Ceza Sorumluluğu |
| title_full_unstemmed | Türk Anayasa Hukukunda Bakanların Ve Cumhurbaşkanı Yardımcılarının Ceza Sorumluluğu |
| title_short | Türk Anayasa Hukukunda Bakanların Ve Cumhurbaşkanı Yardımcılarının Ceza Sorumluluğu |
| title_sort | turk anayasa hukukunda bakanlarin ve cumhurbaskani yardimcilarinin ceza sorumlulugu |
| topic | meclis soruşturması cumhurbaşkanı yardımcısı bakanlar ceza sorumluluğu başkanlık impeachment parliamentary investigation vice president ministers criminal liability presidency impeachment |
| url | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3238603 |
| work_keys_str_mv | AT aslandelice turkanayasahukukundabakanlarınvecumhurbaskanıyardımcılarınıncezasorumlulugu |