PRZYCZYNEK DO KRYTYKI RACJONALNOŚCI INSTRUMENTALNEJ — PROBLEM CELU I ŚRODKA PROWADZĄCEGO DO CELU ORAZ ICH WARTOŚCIOWANIA

Przedmiotem rozważań jest obecnie powszechnie aprobowana jako standardowa i niebudząca wątpliwości (np. w eseju Instrumental Rationality w pretendującej do opiniotwórczej Stanford Encyclopedia of Philosophy) koncepcja racjonalności instrumentalnej oparta na opisowo-normatywnej definicji: „wybiera si...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Małgorzata Czarnocka
Format: Article
Language:Polish
Published: Polish Academy of Sciences 2025-03-01
Series:Filozofia i Nauka
Subjects:
Online Access:https://filozofiainauka.studiafilozoficzne.edu.pl/wp-content/uploads/2025/03/Czarnocka_179.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
Description
Summary:Przedmiotem rozważań jest obecnie powszechnie aprobowana jako standardowa i niebudząca wątpliwości (np. w eseju Instrumental Rationality w pretendującej do opiniotwórczej Stanford Encyclopedia of Philosophy) koncepcja racjonalności instrumentalnej oparta na opisowo-normatywnej definicji: „wybiera się/należy wybierać te środki, które są efektywne dla danego celu.” Analizuję, jakie kłopoty wiążą się z postulowaniem w tej koncepcji racjonalności celu działania jako znanego ex ante, tj. w fazie planowania działania, i o niewyznaczonych wartościach, oraz postulowania środków, na które nie są nałożone żadne wartości poza efektywnością działania. Wskazuję ponadto różnice pomiędzy obecnie paradygmatyczną koncepcją racjonalności instrumentalnej a bardziej wnikliwą koncepcją Maxa Webera co do kwestii charakteru celu, środków i ich wartości.
ISSN:2300-4711
2545-1936