تأثیر تنش خشکی بر عملکرد و برخی صفات مورفولوژیک و زراعی کاکتوس (.Opuntia ficus-indica L) در منطقه شاهماران کرمان

این مطالعه با هدف تأثیر تیمارهای مختلف تنش آبی بر عملکرد، بهره‌وری مصرف آب و برخی خصوصیات زراعی گیاه کاکتوس در منطقه شاهماران در جنوب استان کرمان در سال 1398 انجام شد. طرح آزمایشی به‌صورت بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار روی بوته‌های کاکتوس سه‌ساله انجام شد. تیمارهای موردمطالعه شامل سه رژیم آبیاری...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: حمید نجفی نژاد, محمدعلی جواهری, نادر کوهی
Format: Article
Language:fas
Published: University of Birjand 2025-03-01
Series:تنش های محیطی در علوم زراعی
Subjects:
Online Access:https://escs.birjand.ac.ir/article_3098_1d958c7e1d910f824b8b74540ba59780.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850250988085051392
author حمید نجفی نژاد
محمدعلی جواهری
نادر کوهی
author_facet حمید نجفی نژاد
محمدعلی جواهری
نادر کوهی
author_sort حمید نجفی نژاد
collection DOAJ
description این مطالعه با هدف تأثیر تیمارهای مختلف تنش آبی بر عملکرد، بهره‌وری مصرف آب و برخی خصوصیات زراعی گیاه کاکتوس در منطقه شاهماران در جنوب استان کرمان در سال 1398 انجام شد. طرح آزمایشی به‌صورت بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار روی بوته‌های کاکتوس سه‌ساله انجام شد. تیمارهای موردمطالعه شامل سه رژیم آبیاری بر اساس 160، 210 و 260 میلی‌متر تبخیر تجمعی از سطح تشتک تبخیر کلاس A بود. نتایج نشان داد با افزایش سطح تنش آبی طول، عرض و ضخامت پد (ساق برگ) به‌طور معنی‌داری کاهش یافت. بیشترین تعداد پد تولیدشده (27.7 عدد در بوته) متعلق به تیمار آبیاری نرمال و کمترین آن (15 عدد در بوته) در تیمار تنش شدید خشکی (رژیم آبیاری 260 میلی‌متر تبخیر تجمعی از سطح تشتک تبخیر) مشاهده شد. بیشترین ضخامت پد در شرایط آبیاری نرمال (2.4 سانتی‌متر) و کمترین آن (0.9 سانتی‌متر) در شرایط تنش شدید خشکی به دست آمد. تأثیر تنش خشکی بر گسترش طول و عرض پد که شاخصی از سطح فتوسنتز کننده گیاه هستند معنی‌دار بود، به‌طوری‌که کمترین طول و عرض پد (به ترتیب 29.5 و 18 سانتی‌متر) در تیمار تنش شدید خشکی و بیشترین آن (37.7 و 24.7 سانتی‌متر) در تیمار آبیاری نرمال حاصل شد. نتایج نشان داد تنش آبی شدید بیشترین مقدار پتاسیم و کمترین مقدار فیبر را در علوفه خشک ایجاد کرد. رژیم آبیاری 160 میلی‌متر تبخیر تجمعی موجب تولید بالاترین مقدار عملکرد علوفه تر و خشک (به ترتیب با تولید 112 و 8.97 تن در هکتار) گردید. در این تیمار بهره‌وری مصرف آب 3.29 کیلوگرم ماده خشک بر مترمکعب آب به دست آمد. بیشترین پروتئین خام علوفه (7.9 درصد) نیز به رژیم آبیاری 210 میلی‌متر تبخیر تجمعی تعلق داشت. بر اساس نتایج حاصل از این تحقیق، امکان کشت و تولید علوفه از گیاه دائمی کاکتوس با مصرف آب کم در منطقه شاهماران کرمان وجود دارد.
format Article
id doaj-art-d381ae4eefb2467d836114ce1de4b7ea
institution OA Journals
issn 2228-7604
2383-3084
language fas
publishDate 2025-03-01
publisher University of Birjand
record_format Article
series تنش های محیطی در علوم زراعی
spelling doaj-art-d381ae4eefb2467d836114ce1de4b7ea2025-08-20T01:58:00ZfasUniversity of Birjandتنش های محیطی در علوم زراعی2228-76042383-30842025-03-0118112713910.22077/escs.2024.6937.22473098تأثیر تنش خشکی بر عملکرد و برخی صفات مورفولوژیک و زراعی کاکتوس (.Opuntia ficus-indica L) در منطقه شاهماران کرمانحمید نجفی نژاد0محمدعلی جواهری1نادر کوهی2دانشیار بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرماندانشیار بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرماناستادیار بخش تحقیقات فنی مهندسی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرماناین مطالعه با هدف تأثیر تیمارهای مختلف تنش آبی بر عملکرد، بهره‌وری مصرف آب و برخی خصوصیات زراعی گیاه کاکتوس در منطقه شاهماران در جنوب استان کرمان در سال 1398 انجام شد. طرح آزمایشی به‌صورت بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار روی بوته‌های کاکتوس سه‌ساله انجام شد. تیمارهای موردمطالعه شامل سه رژیم آبیاری بر اساس 160، 210 و 260 میلی‌متر تبخیر تجمعی از سطح تشتک تبخیر کلاس A بود. نتایج نشان داد با افزایش سطح تنش آبی طول، عرض و ضخامت پد (ساق برگ) به‌طور معنی‌داری کاهش یافت. بیشترین تعداد پد تولیدشده (27.7 عدد در بوته) متعلق به تیمار آبیاری نرمال و کمترین آن (15 عدد در بوته) در تیمار تنش شدید خشکی (رژیم آبیاری 260 میلی‌متر تبخیر تجمعی از سطح تشتک تبخیر) مشاهده شد. بیشترین ضخامت پد در شرایط آبیاری نرمال (2.4 سانتی‌متر) و کمترین آن (0.9 سانتی‌متر) در شرایط تنش شدید خشکی به دست آمد. تأثیر تنش خشکی بر گسترش طول و عرض پد که شاخصی از سطح فتوسنتز کننده گیاه هستند معنی‌دار بود، به‌طوری‌که کمترین طول و عرض پد (به ترتیب 29.5 و 18 سانتی‌متر) در تیمار تنش شدید خشکی و بیشترین آن (37.7 و 24.7 سانتی‌متر) در تیمار آبیاری نرمال حاصل شد. نتایج نشان داد تنش آبی شدید بیشترین مقدار پتاسیم و کمترین مقدار فیبر را در علوفه خشک ایجاد کرد. رژیم آبیاری 160 میلی‌متر تبخیر تجمعی موجب تولید بالاترین مقدار عملکرد علوفه تر و خشک (به ترتیب با تولید 112 و 8.97 تن در هکتار) گردید. در این تیمار بهره‌وری مصرف آب 3.29 کیلوگرم ماده خشک بر مترمکعب آب به دست آمد. بیشترین پروتئین خام علوفه (7.9 درصد) نیز به رژیم آبیاری 210 میلی‌متر تبخیر تجمعی تعلق داشت. بر اساس نتایج حاصل از این تحقیق، امکان کشت و تولید علوفه از گیاه دائمی کاکتوس با مصرف آب کم در منطقه شاهماران کرمان وجود دارد.https://escs.birjand.ac.ir/article_3098_1d958c7e1d910f824b8b74540ba59780.pdfبهره‌وری مصرف آبپدتنش خشکیکاکتوسعلوفهعملکرد
spellingShingle حمید نجفی نژاد
محمدعلی جواهری
نادر کوهی
تأثیر تنش خشکی بر عملکرد و برخی صفات مورفولوژیک و زراعی کاکتوس (.Opuntia ficus-indica L) در منطقه شاهماران کرمان
تنش های محیطی در علوم زراعی
بهره‌وری مصرف آب
پد
تنش خشکی
کاکتوس
علوفه
عملکرد
title تأثیر تنش خشکی بر عملکرد و برخی صفات مورفولوژیک و زراعی کاکتوس (.Opuntia ficus-indica L) در منطقه شاهماران کرمان
title_full تأثیر تنش خشکی بر عملکرد و برخی صفات مورفولوژیک و زراعی کاکتوس (.Opuntia ficus-indica L) در منطقه شاهماران کرمان
title_fullStr تأثیر تنش خشکی بر عملکرد و برخی صفات مورفولوژیک و زراعی کاکتوس (.Opuntia ficus-indica L) در منطقه شاهماران کرمان
title_full_unstemmed تأثیر تنش خشکی بر عملکرد و برخی صفات مورفولوژیک و زراعی کاکتوس (.Opuntia ficus-indica L) در منطقه شاهماران کرمان
title_short تأثیر تنش خشکی بر عملکرد و برخی صفات مورفولوژیک و زراعی کاکتوس (.Opuntia ficus-indica L) در منطقه شاهماران کرمان
title_sort تأثیر تنش خشکی بر عملکرد و برخی صفات مورفولوژیک و زراعی کاکتوس opuntia ficus indica l در منطقه شاهماران کرمان
topic بهره‌وری مصرف آب
پد
تنش خشکی
کاکتوس
علوفه
عملکرد
url https://escs.birjand.ac.ir/article_3098_1d958c7e1d910f824b8b74540ba59780.pdf
work_keys_str_mv AT ḥmydnjfynzẖạd tạtẖyrtnsẖkẖsẖḵybrʿmlḵrdwbrkẖyṣfạtmwrfwlwzẖyḵwzrạʿyḵạḵtwsopuntiaficusindicaldrmnṭqhsẖạhmạrạnḵrmạn
AT mḥmdʿlyjwạhry tạtẖyrtnsẖkẖsẖḵybrʿmlḵrdwbrkẖyṣfạtmwrfwlwzẖyḵwzrạʿyḵạḵtwsopuntiaficusindicaldrmnṭqhsẖạhmạrạnḵrmạn
AT nạdrḵwhy tạtẖyrtnsẖkẖsẖḵybrʿmlḵrdwbrkẖyṣfạtmwrfwlwzẖyḵwzrạʿyḵạḵtwsopuntiaficusindicaldrmnṭqhsẖạhmạrạnḵrmạn