Savaş Tarihine Yön Veren Silah: Türk Kompozit Yayı ve Tamamlayıcı Unsurları
Yaylar, basit ve kompozit olmak üzere ikiye ayrılır. Ancak kendi içerisinde farklı alt tiplere de ayrılabilmekteydiler. Kompozit yayları basit yaylardan ayıran en temel özellik, üretim aşamasında ahşap haricinde farklı malzemelerin de kullanılmış olmasıdır. Makalemizin konusunu oluşturan Türk yayı i...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
Sabit Dokuyan
2022-06-01
|
| Series: | Journal of Universal History Studies |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2451937 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1849470387220381696 |
|---|---|
| author | Samet İkibeş |
| author_facet | Samet İkibeş |
| author_sort | Samet İkibeş |
| collection | DOAJ |
| description | Yaylar, basit ve kompozit olmak üzere ikiye ayrılır. Ancak kendi içerisinde farklı alt tiplere de ayrılabilmekteydiler. Kompozit yayları basit yaylardan ayıran en temel özellik, üretim aşamasında ahşap haricinde farklı malzemelerin de kullanılmış olmasıdır. Makalemizin konusunu oluşturan Türk yayı ise kompozit yapıdadır. Üretim aşamasında kullanılan farklı malzemeler sayesinde yayın dayanıklılığı artmış ve uzun yıllar yapısı bozulmadan ilk günkü gibi kullanım görmüştür. Hatta bu özelliği sayesinde babadan oğula miras kaldığını da söyleyebiliriz. Türk kompozit yayı refleks olarak kurulur. Yani yay sabit yönünün aksine terse doğru kurulmaktaydı. Refleks oluşu yayın gücünü arttırmış, bu sayede oklar uzak mesafelere ulaşmıştır. Yayların mermisi işlevinde olan okların yapımı da oldukça meşakkatliydi. Çünkü düzgün üretilmeyen okun hızı ve yönü istenilen düzeyde olamazdı. Oklar birden fazla bölüme ayrılmakta olup esas vurucu kısımları temren, soya bölümüdür. Temren ve soya kullanıldıkları malzemeye göre ayrılmalarının yanında ek olarak farklı tipolojilerde de üretilmiştir. Yay kullanımı için yardımcı ekipmanlar olan zihgir ve ok sadağı okçulukta bulunmak zorundaydı. Zihgirler, ok kirişinin sağ başparmağa vereceği hasarı önleyen başparmak yüzükleridir. Sadaklar ise daha çok organik malzemeden üretilen yapısıyla okların taşınması görevini üstlenen yardımcı ekipmandır. |
| format | Article |
| id | doaj-art-d341e8f589a748479fd4adcb0171ea71 |
| institution | Kabale University |
| issn | 2667-4432 |
| language | English |
| publishDate | 2022-06-01 |
| publisher | Sabit Dokuyan |
| record_format | Article |
| series | Journal of Universal History Studies |
| spelling | doaj-art-d341e8f589a748479fd4adcb0171ea712025-08-20T03:25:08ZengSabit DokuyanJournal of Universal History Studies2667-44322022-06-0151325010.38000/juhis.11224321669Savaş Tarihine Yön Veren Silah: Türk Kompozit Yayı ve Tamamlayıcı UnsurlarıSamet İkibeşhttps://orcid.org/0000-0002-0116-9049Yaylar, basit ve kompozit olmak üzere ikiye ayrılır. Ancak kendi içerisinde farklı alt tiplere de ayrılabilmekteydiler. Kompozit yayları basit yaylardan ayıran en temel özellik, üretim aşamasında ahşap haricinde farklı malzemelerin de kullanılmış olmasıdır. Makalemizin konusunu oluşturan Türk yayı ise kompozit yapıdadır. Üretim aşamasında kullanılan farklı malzemeler sayesinde yayın dayanıklılığı artmış ve uzun yıllar yapısı bozulmadan ilk günkü gibi kullanım görmüştür. Hatta bu özelliği sayesinde babadan oğula miras kaldığını da söyleyebiliriz. Türk kompozit yayı refleks olarak kurulur. Yani yay sabit yönünün aksine terse doğru kurulmaktaydı. Refleks oluşu yayın gücünü arttırmış, bu sayede oklar uzak mesafelere ulaşmıştır. Yayların mermisi işlevinde olan okların yapımı da oldukça meşakkatliydi. Çünkü düzgün üretilmeyen okun hızı ve yönü istenilen düzeyde olamazdı. Oklar birden fazla bölüme ayrılmakta olup esas vurucu kısımları temren, soya bölümüdür. Temren ve soya kullanıldıkları malzemeye göre ayrılmalarının yanında ek olarak farklı tipolojilerde de üretilmiştir. Yay kullanımı için yardımcı ekipmanlar olan zihgir ve ok sadağı okçulukta bulunmak zorundaydı. Zihgirler, ok kirişinin sağ başparmağa vereceği hasarı önleyen başparmak yüzükleridir. Sadaklar ise daha çok organik malzemeden üretilen yapısıyla okların taşınması görevini üstlenen yardımcı ekipmandır.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2451937okçuluktürk kompozit yayıtemrenzihgirsadakarcheryturkish composite bowarrowheadthumb ringquiver |
| spellingShingle | Samet İkibeş Savaş Tarihine Yön Veren Silah: Türk Kompozit Yayı ve Tamamlayıcı Unsurları Journal of Universal History Studies okçuluk türk kompozit yayı temren zihgir sadak archery turkish composite bow arrowhead thumb ring quiver |
| title | Savaş Tarihine Yön Veren Silah: Türk Kompozit Yayı ve Tamamlayıcı Unsurları |
| title_full | Savaş Tarihine Yön Veren Silah: Türk Kompozit Yayı ve Tamamlayıcı Unsurları |
| title_fullStr | Savaş Tarihine Yön Veren Silah: Türk Kompozit Yayı ve Tamamlayıcı Unsurları |
| title_full_unstemmed | Savaş Tarihine Yön Veren Silah: Türk Kompozit Yayı ve Tamamlayıcı Unsurları |
| title_short | Savaş Tarihine Yön Veren Silah: Türk Kompozit Yayı ve Tamamlayıcı Unsurları |
| title_sort | savas tarihine yon veren silah turk kompozit yayi ve tamamlayici unsurlari |
| topic | okçuluk türk kompozit yayı temren zihgir sadak archery turkish composite bow arrowhead thumb ring quiver |
| url | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2451937 |
| work_keys_str_mv | AT sametikibes savastarihineyonverensilahturkkompozityayıvetamamlayıcıunsurları |