پیشرانهای کلیدی تأثیرگذار بر تحققپذیری احکام جایگزین حبس در حفاظت از جنگلهای استان گلستان
مقدمه: مسئلۀ تعیین و اجرای احکام جایگزین حبس در مدیریت عرصههای منابع طبیعی ایران نسبتاً نوظهور بوده و با چالشهای مختلفی همراه است. آرای صادرۀ جایگزین در حوزۀ منابع طبیعی ضمن اثراگذاری مثبت، در صورت استفادۀ شتابزده پیامدهای منفی در حفاظت از جنگلها خواهد داشت. تحقیق حاضر با هدف تحلیل عوامل کلیدی ت...
Saved in:
| Main Authors: | , , |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | fas |
| Published: |
Iranian Society of Forestry
2024-11-01
|
| Series: | مجله جنگل ایران |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://www.ijf-isaforestry.ir/article_210123_92c77bed82b62d1f6f6c6888338121d2.pdf |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| Summary: | مقدمه: مسئلۀ تعیین و اجرای احکام جایگزین حبس در مدیریت عرصههای منابع طبیعی ایران نسبتاً نوظهور بوده و با چالشهای مختلفی همراه است. آرای صادرۀ جایگزین در حوزۀ منابع طبیعی ضمن اثراگذاری مثبت، در صورت استفادۀ شتابزده پیامدهای منفی در حفاظت از جنگلها خواهد داشت. تحقیق حاضر با هدف تحلیل عوامل کلیدی تأثیرگذار بر تحققپذیری موفق احکام جایگزین حبس در حفاظت از جنگلهای استان گلستان انجام گرفت.مواد و روشها: این پژوهش از نوع تحلیلی و اکتشافی است. جامعۀ آماری، قضات و کارشناسان حقوقی، کارشناسان و نیروهای حفاظت از جنگل در استان گلستان بودند که 60 نفر از آنها بهعنوان نمونه به شیوۀ هدفمند انتخاب شدند. ابزار سنجش تحقیق پرسشنامهای بود که توسط پژوهشگران طراحی شد. عوامل ابتدا با بهرهگیری از تکنیک دلفی و مصاحبه با 15 نفر از کارشناسان تخصصی منابع طبیعی و حقوقی شناسایی و براساس جلسهای به روش گروه متمرکز 20 عامل نهایی در قالب ماتریس N*N ارائه شد. در این ماتریس تأثیر عوامل سطر بر هر یک از عوامل ستون در یک طیف چهارگزینهای بدون تأثیر (با ارزش عددی صفر)، تأثیر ضعیف (با ارزش عددی 1)، تأثیر متوسط (با ارزش عددی 2) و تأثیر زیاد (با ارزش عددی 3) نمرهدهی شد. پس از جمعآوری و دستهبندی دادهها، از روش آمار توصیفی در محیط نرمافزار SPSS25 و برای تعیین عوامل تأثیرگذار بر اجرای موفق احکام جایگزین حبس در حفاظت از جنگلهای استان گلستان، از نرمافزار MicMac استفاده شد.نتایج: بر اساس نتایج تحقیق، عوامل «تنوعبخشی در نوع احکام جایگزین»، «تبدیل ریالی حکم جایگزین صادره محکومین حبس بهویژه افراد دارای پتانسیل سرمایهگذاری»، «زمینهسازی آموزش مرتکبان جرم و قضات تخصصی در راستای سیاستهای سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور» و «فرهنگسازی عمومی از طریق تبلیغات محیطی و رسانهای در جهت پذیرش احکام جایگزین حبس» با بیشترین مقدار عددی بهدستآمده، مهمترین عوامل دارای اثرگذاری مستقیم در اجرای موفق احکام جایگزین حبس در حوزۀ مدیریت عرصههای جنگلی بهدست آمد.بحث: صدور احکام جایگزین حبس میتواند اثرات مثبت و منفی در مدیریت عرصههای جنگلی داشته باشد. در هنگام تعیین و اجرای این نوع از احکام، نظام قضایی و مدیریت منابع طبیعی ایران با چالشهای مختلفی مواجه است. بهدلیل انتظارات عمومی در برخورد قاطع با متخلفان عرصههای جنگلی و فقدان جنبههای سزاگرایانه در کیفرهای جایگزین بهویژه خدمات عمومی رایگان، اجرای این مجازاتها در حمایت و حفاظت از جنگلها بیشتر از سایر برنامههای عدالت کیفری در معرض اتهام ناکارآمدی بودهاند. بنابراین با طراحی و برنامهریزی منسجم و نظارت مستمر کمی و کیفی بر نحوۀ اجرای آرای صادره جایگزین در حوزۀ مدیریت جنگل، ارزیابی و پایش مداوم کارکرد اعمال مجازات جایگزین حبس بر تکرار ارتکاب جرم، میتواند بخش زیادی از مشکلات موجود را رفع کرد.نتیجهگیری: با توجه به نتایج بهدستآمده، متناسبسازی احکام جایگزین صادره با سیاستگذاری حفاظتی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور و تبدیل آن به فرصتهای سرمایهگذاری، جذب جریانهای نقدی جهت تأمین اعتبارات اجرایی طرحها و پروژههای احیایی، اصلاحی و حفاظتی، از مهمترین پیشنهادهای تحقیق حاضر مبتنی بر صدور احکام جایگزین حبس در مدیریت حفاظتی آینده جنگلهاست. |
|---|---|
| ISSN: | 2008-6113 2423-4435 |