Matematik Duyuşsal Özellik Faktörlerinin Cinsiyete Göre Ölçme Değişmezliğinin İncelenmesi: TIMSS 2019 Türkiye Örneği

Uluslararası geniş ölçekli değerlendirmelerin temel hedeflerinden biri göre farklı ülkeler veya altgruplar arasında karşılaştırmalar yaparak eğitim politikaları veya eğitim sistemleri hakkında çıkarımlarda bulunmaktır. Farklı gruplar arasında karşılaştırma yapmanın temel kriterlerinden biri de ölçme...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Mahmut Sami Yiğiter
Format: Article
Language:English
Published: Anadolu University, Eskisehir 2023-10-01
Series:Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi dergisi
Subjects:
Online Access:https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2745617
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850173104831070208
author Mahmut Sami Yiğiter
author_facet Mahmut Sami Yiğiter
author_sort Mahmut Sami Yiğiter
collection DOAJ
description Uluslararası geniş ölçekli değerlendirmelerin temel hedeflerinden biri göre farklı ülkeler veya altgruplar arasında karşılaştırmalar yaparak eğitim politikaları veya eğitim sistemleri hakkında çıkarımlarda bulunmaktır. Farklı gruplar arasında karşılaştırma yapmanın temel kriterlerinden biri de ölçme değişmezliğinin sağlanmasıdır. Ölçme değişmezliği, ölçülen yapının gruplar arasında psikometrik olarak eşdeğer olduğunu göstermektedir. Ölçme değişmezliği kanıtı sunulmadan yapılan karşılaştırmalardaki farklılıklara dair iddialar güvenilmez olabilir. Bu çalışmanın amacı matematik duyuşsal özellikleri ile oluşturulan modelin cinsiyete göre ölçme değişmezliğinin sınanmasıdır. Bu amaçla TIMSS 2019 döngüsünde yer alan matematik öğrenmeyi sevme (MOS), matematik öğretiminin netliği (MON), matematik dersinde disiplinsiz davranış (MDDD), matematikte kendine güven (MKG) ve matematiğe değer verme (MDV) ölçekleri ile Matematik Duyuşsal Özellikleri Modeli oluşturulmuştur. Çalışmanın örneklemini TIMSS 2019 döngüsüne 8. Sınıf düzeyinde Türkiyeden katılan 3658 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın ilk bölümünde matematik duyuşsal özellikler modelinin faktör yapısını incelemek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. DFA modeli sonuçları model veri uyumunun sağlandığını göstermektedir (RMSEA=0.046, SRMR=0.051, CFI=0.973 ve TLI=0.975). Ölçme değişmezliği analizinde Çok Gruplu DFA (ÇG-DFA) analizi ile aşamalar arasında hiyerarşik olarak test edilmiştir. Bulgular, matematik duyuşsal özellikler modelinin sırasıyla yapısal, metrik, ölçek ve katı değişmezlik aşamalarını karşıladığını göstermektedir. Dolayısıyla matematik duyuşsal özellikler modelinin cinsiyete göre faktör yükleri, varyansları, hata varyansları ve kovaryansları eşdeğer olup gruplar arasında anlamlı karşılaştırmalar yapılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Ölçme değişmezliğinin incelenmesinin ardından modelde yer alan değişkenlerin cinsiyete göre anlamlı farklılıklarını incelemek için t testi analizleri gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, MON ölçeğinde erkekler lehine, MKG ve MDDD ölçeklerinde kızlar lehine anlamlı farklılık olduğuna işaret ederken, MDV ve MOS değişkenlerinde cinsiyete göre anlamlı farklılık bulunmamaktadır.
format Article
id doaj-art-d149aaf453d942dc8f9e0941e58e17da
institution OA Journals
issn 2602-2249
language English
publishDate 2023-10-01
publisher Anadolu University, Eskisehir
record_format Article
series Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi dergisi
spelling doaj-art-d149aaf453d942dc8f9e0941e58e17da2025-08-20T02:19:55ZengAnadolu University, EskisehirAnadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi dergisi2602-22492023-10-017485988210.34056/aujef.119813426Matematik Duyuşsal Özellik Faktörlerinin Cinsiyete Göre Ölçme Değişmezliğinin İncelenmesi: TIMSS 2019 Türkiye ÖrneğiMahmut Sami Yiğiter0https://orcid.org/0000-0002-2896-0201ANKARA SOSYAL BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ, UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİUluslararası geniş ölçekli değerlendirmelerin temel hedeflerinden biri göre farklı ülkeler veya altgruplar arasında karşılaştırmalar yaparak eğitim politikaları veya eğitim sistemleri hakkında çıkarımlarda bulunmaktır. Farklı gruplar arasında karşılaştırma yapmanın temel kriterlerinden biri de ölçme değişmezliğinin sağlanmasıdır. Ölçme değişmezliği, ölçülen yapının gruplar arasında psikometrik olarak eşdeğer olduğunu göstermektedir. Ölçme değişmezliği kanıtı sunulmadan yapılan karşılaştırmalardaki farklılıklara dair iddialar güvenilmez olabilir. Bu çalışmanın amacı matematik duyuşsal özellikleri ile oluşturulan modelin cinsiyete göre ölçme değişmezliğinin sınanmasıdır. Bu amaçla TIMSS 2019 döngüsünde yer alan matematik öğrenmeyi sevme (MOS), matematik öğretiminin netliği (MON), matematik dersinde disiplinsiz davranış (MDDD), matematikte kendine güven (MKG) ve matematiğe değer verme (MDV) ölçekleri ile Matematik Duyuşsal Özellikleri Modeli oluşturulmuştur. Çalışmanın örneklemini TIMSS 2019 döngüsüne 8. Sınıf düzeyinde Türkiyeden katılan 3658 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın ilk bölümünde matematik duyuşsal özellikler modelinin faktör yapısını incelemek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. DFA modeli sonuçları model veri uyumunun sağlandığını göstermektedir (RMSEA=0.046, SRMR=0.051, CFI=0.973 ve TLI=0.975). Ölçme değişmezliği analizinde Çok Gruplu DFA (ÇG-DFA) analizi ile aşamalar arasında hiyerarşik olarak test edilmiştir. Bulgular, matematik duyuşsal özellikler modelinin sırasıyla yapısal, metrik, ölçek ve katı değişmezlik aşamalarını karşıladığını göstermektedir. Dolayısıyla matematik duyuşsal özellikler modelinin cinsiyete göre faktör yükleri, varyansları, hata varyansları ve kovaryansları eşdeğer olup gruplar arasında anlamlı karşılaştırmalar yapılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Ölçme değişmezliğinin incelenmesinin ardından modelde yer alan değişkenlerin cinsiyete göre anlamlı farklılıklarını incelemek için t testi analizleri gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, MON ölçeğinde erkekler lehine, MKG ve MDDD ölçeklerinde kızlar lehine anlamlı farklılık olduğuna işaret ederken, MDV ve MOS değişkenlerinde cinsiyete göre anlamlı farklılık bulunmamaktadır.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2745617duyuşsal özelliklermatematikmotivasyonölçme değişmezliğideğişmezlikaffective characteristicsmathmotivationmeasurement invarianceinvariance
spellingShingle Mahmut Sami Yiğiter
Matematik Duyuşsal Özellik Faktörlerinin Cinsiyete Göre Ölçme Değişmezliğinin İncelenmesi: TIMSS 2019 Türkiye Örneği
Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi dergisi
duyuşsal özellikler
matematik
motivasyon
ölçme değişmezliği
değişmezlik
affective characteristics
math
motivation
measurement invariance
invariance
title Matematik Duyuşsal Özellik Faktörlerinin Cinsiyete Göre Ölçme Değişmezliğinin İncelenmesi: TIMSS 2019 Türkiye Örneği
title_full Matematik Duyuşsal Özellik Faktörlerinin Cinsiyete Göre Ölçme Değişmezliğinin İncelenmesi: TIMSS 2019 Türkiye Örneği
title_fullStr Matematik Duyuşsal Özellik Faktörlerinin Cinsiyete Göre Ölçme Değişmezliğinin İncelenmesi: TIMSS 2019 Türkiye Örneği
title_full_unstemmed Matematik Duyuşsal Özellik Faktörlerinin Cinsiyete Göre Ölçme Değişmezliğinin İncelenmesi: TIMSS 2019 Türkiye Örneği
title_short Matematik Duyuşsal Özellik Faktörlerinin Cinsiyete Göre Ölçme Değişmezliğinin İncelenmesi: TIMSS 2019 Türkiye Örneği
title_sort matematik duyussal ozellik faktorlerinin cinsiyete gore olcme degismezliginin incelenmesi timss 2019 turkiye ornegi
topic duyuşsal özellikler
matematik
motivasyon
ölçme değişmezliği
değişmezlik
affective characteristics
math
motivation
measurement invariance
invariance
url https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2745617
work_keys_str_mv AT mahmutsamiyigiter matematikduyussalozellikfaktorlerinincinsiyetegoreolcmedegismezligininincelenmesitimss2019turkiyeornegi