Jak radio pamięta powstanie w getcie warszawskim? O rocznicach wybuchu buntu zbrojnego na materiale radiowej publicystyki z lat 1945-1989.
W artykule autorka podejmuje się deskrypcji audycji publicystycznych realizowanych w Polskim Radiu na przestrzeni lat. Są to materiały radiowe traktujące o rocznicach wybuchu powstania w getcie warszawskim w kwietniu 1943 r. Za cezurę czasową przyjęto lata 1945–1989. Autorkę interesuje sposób komun...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | deu |
| Published: |
Stowarzyszenie Centrum Badan nad Zaglada Zydow
2023-12-01
|
| Series: | Zagłada Żydów |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://zagladazydow.pl/index.php/zz/article/view/1005 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1849330500495212544 |
|---|---|
| author | Joanna Bachura Wojtasik |
| author_facet | Joanna Bachura Wojtasik |
| author_sort | Joanna Bachura Wojtasik |
| collection | DOAJ |
| description |
W artykule autorka podejmuje się deskrypcji audycji publicystycznych realizowanych w Polskim Radiu na przestrzeni lat. Są to materiały radiowe traktujące o rocznicach wybuchu powstania w getcie warszawskim w kwietniu 1943 r. Za cezurę czasową przyjęto lata 1945–1989. Autorkę interesuje sposób komunikowania o rocznicach w poszczególnych latach, narracja audycji oraz podejmowane w nich zagadnienia. W badaniu posłużyła się metodą analizy ilościowo-jakościowej zawartości przekazów radiowych. Udało się w ten sposób uchwycić dynamikę realizowania audycji rocznicowych, podejmowania tematu bądź jego przemilczania; wyodrębnić gatunki radiowe, w których temat się pojawił, oraz przyjrzeć się sposobom ujęcia zagadnienia i kształtowania obowiązującego w danym czasie polskiego dyskursu zagładowego. Badania wpisują się w nurt memory studies. Tuż po wojnie, a także w latach pięćdziesiątych kształtowany był apologetyczny wizerunek Polaków, który eksplodował ze zdwojoną siłą w propagandowej narracji lat sześćdziesiątych z przesadnym podkreślaniem polskiej pomocy żydowskim braciom, jako powszechnej postawy w czasie niemieckiej okupacji. Walczący Polacy stali się synonimem walki ogólnonarodowej, a w eksponowaniu wątku ich rzekomej pomocy walczącemu gettu można dostrzec elementy polonizacji. W latach osiemdziesiątych dziennikarze i twórcy radiowi wracają do kwestii Zagłady i powstania w getcie, ale ogólnie rzecz ujmując zbiorowy wizerunek Polaków pozostaje nienaruszony. Dopiero początek przemian ustrojowych w Polsce zwiastuje otwarcie na kwestie relacji polsko-żydowskich, w tym przepracowanie trudnej historii. Czy to się udało? – pozostaje kwestią dyskusyjną po dzisiaj. Trudno nie odnieść wrażenia, że narracja publicystyki radiowej z lat 1945–1989 miała charakter wręcz atakujący wszystko, co odbiegało od zaprojektowanego konstruktu myślenia o sobie i narodzie. Można postawić pytanie: czy żeby bronić „polskiej wrażliwości”, trzeba było atakować?
|
| format | Article |
| id | doaj-art-cd747870cb77419d8f18692d769bb8aa |
| institution | Kabale University |
| issn | 1895-247X 2657-3571 |
| language | deu |
| publishDate | 2023-12-01 |
| publisher | Stowarzyszenie Centrum Badan nad Zaglada Zydow |
| record_format | Article |
| series | Zagłada Żydów |
| spelling | doaj-art-cd747870cb77419d8f18692d769bb8aa2025-08-20T03:46:54ZdeuStowarzyszenie Centrum Badan nad Zaglada ZydowZagłada Żydów1895-247X2657-35712023-12-011910.32927/zzsim.1005Jak radio pamięta powstanie w getcie warszawskim? O rocznicach wybuchu buntu zbrojnego na materiale radiowej publicystyki z lat 1945-1989.Joanna Bachura Wojtasik0https://orcid.org/0000-0003-3247-7420Uniwersytet Łódzki W artykule autorka podejmuje się deskrypcji audycji publicystycznych realizowanych w Polskim Radiu na przestrzeni lat. Są to materiały radiowe traktujące o rocznicach wybuchu powstania w getcie warszawskim w kwietniu 1943 r. Za cezurę czasową przyjęto lata 1945–1989. Autorkę interesuje sposób komunikowania o rocznicach w poszczególnych latach, narracja audycji oraz podejmowane w nich zagadnienia. W badaniu posłużyła się metodą analizy ilościowo-jakościowej zawartości przekazów radiowych. Udało się w ten sposób uchwycić dynamikę realizowania audycji rocznicowych, podejmowania tematu bądź jego przemilczania; wyodrębnić gatunki radiowe, w których temat się pojawił, oraz przyjrzeć się sposobom ujęcia zagadnienia i kształtowania obowiązującego w danym czasie polskiego dyskursu zagładowego. Badania wpisują się w nurt memory studies. Tuż po wojnie, a także w latach pięćdziesiątych kształtowany był apologetyczny wizerunek Polaków, który eksplodował ze zdwojoną siłą w propagandowej narracji lat sześćdziesiątych z przesadnym podkreślaniem polskiej pomocy żydowskim braciom, jako powszechnej postawy w czasie niemieckiej okupacji. Walczący Polacy stali się synonimem walki ogólnonarodowej, a w eksponowaniu wątku ich rzekomej pomocy walczącemu gettu można dostrzec elementy polonizacji. W latach osiemdziesiątych dziennikarze i twórcy radiowi wracają do kwestii Zagłady i powstania w getcie, ale ogólnie rzecz ujmując zbiorowy wizerunek Polaków pozostaje nienaruszony. Dopiero początek przemian ustrojowych w Polsce zwiastuje otwarcie na kwestie relacji polsko-żydowskich, w tym przepracowanie trudnej historii. Czy to się udało? – pozostaje kwestią dyskusyjną po dzisiaj. Trudno nie odnieść wrażenia, że narracja publicystyki radiowej z lat 1945–1989 miała charakter wręcz atakujący wszystko, co odbiegało od zaprojektowanego konstruktu myślenia o sobie i narodzie. Można postawić pytanie: czy żeby bronić „polskiej wrażliwości”, trzeba było atakować? https://zagladazydow.pl/index.php/zz/article/view/1005powstanie w getcie warszawskimpublicystyka w radiuaudycje dokumentalne w radiustudia nad pamięcią |
| spellingShingle | Joanna Bachura Wojtasik Jak radio pamięta powstanie w getcie warszawskim? O rocznicach wybuchu buntu zbrojnego na materiale radiowej publicystyki z lat 1945-1989. Zagłada Żydów powstanie w getcie warszawskim publicystyka w radiu audycje dokumentalne w radiu studia nad pamięcią |
| title | Jak radio pamięta powstanie w getcie warszawskim? O rocznicach wybuchu buntu zbrojnego na materiale radiowej publicystyki z lat 1945-1989. |
| title_full | Jak radio pamięta powstanie w getcie warszawskim? O rocznicach wybuchu buntu zbrojnego na materiale radiowej publicystyki z lat 1945-1989. |
| title_fullStr | Jak radio pamięta powstanie w getcie warszawskim? O rocznicach wybuchu buntu zbrojnego na materiale radiowej publicystyki z lat 1945-1989. |
| title_full_unstemmed | Jak radio pamięta powstanie w getcie warszawskim? O rocznicach wybuchu buntu zbrojnego na materiale radiowej publicystyki z lat 1945-1989. |
| title_short | Jak radio pamięta powstanie w getcie warszawskim? O rocznicach wybuchu buntu zbrojnego na materiale radiowej publicystyki z lat 1945-1989. |
| title_sort | jak radio pamieta powstanie w getcie warszawskim o rocznicach wybuchu buntu zbrojnego na materiale radiowej publicystyki z lat 1945 1989 |
| topic | powstanie w getcie warszawskim publicystyka w radiu audycje dokumentalne w radiu studia nad pamięcią |
| url | https://zagladazydow.pl/index.php/zz/article/view/1005 |
| work_keys_str_mv | AT joannabachurawojtasik jakradiopamietapowstaniewgetciewarszawskimorocznicachwybuchubuntuzbrojnegonamaterialeradiowejpublicystykizlat19451989 |