تأثیر سطوح مختلف ساپونین بر گوارش‌پذیری، فراسنجه‌های شکمبه‌ای و خونی در گوسفندان نر بلوچی

سابقه و هدف: با توجه به روند خشکسالی‌های اخیر و افزایش قیمت نهاده‌ها، بهره‌وری از هر ماده خوراکی را که در تغذیه دام‌ها قابل استفاده باشد را اجتناب‌ناپذیر کرده است. استفاده از بقایای کشاورزی ضمن برآورد بخشی از نیازهای دام با هزینه کم، غالبا با مشکلاتی همچون وجود ترکیبات ضد‌تغذیه‌ای مثل تانن و ساپونین...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: عبدالمنصور طهماسبی, سید علیرضا وکیلی, محسن دانش مسگران, مهرداد موحدنسب, محسن خواجه محمودی
Format: Article
Language:fas
Published: Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources 2022-11-01
Series:پژوهش در نشخوارکنندگان
Subjects:
Online Access:https://ejrr.gau.ac.ir/article_6116_4038f1de76593e942f1c0f3dc96b9936.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850219635779043328
author عبدالمنصور طهماسبی
سید علیرضا وکیلی
محسن دانش مسگران
مهرداد موحدنسب
محسن خواجه محمودی
author_facet عبدالمنصور طهماسبی
سید علیرضا وکیلی
محسن دانش مسگران
مهرداد موحدنسب
محسن خواجه محمودی
author_sort عبدالمنصور طهماسبی
collection DOAJ
description سابقه و هدف: با توجه به روند خشکسالی‌های اخیر و افزایش قیمت نهاده‌ها، بهره‌وری از هر ماده خوراکی را که در تغذیه دام‌ها قابل استفاده باشد را اجتناب‌ناپذیر کرده است. استفاده از بقایای کشاورزی ضمن برآورد بخشی از نیازهای دام با هزینه کم، غالبا با مشکلاتی همچون وجود ترکیبات ضد‌تغذیه‌ای مثل تانن و ساپونین روبروست. این آزمایش به‌منظور بررسی اثر ساپونین بر فعالیت‌های تخمیری، عملکردی و فراسنجه‌های متابولیکی گوسفندان بلوچی طراحی و اجرا گردید. مواد و روش‌ها: این آزمایش که با استفاده 3 راس گوسفند نر بلوچی با میانگین وزن زنده 2±40 کیلوگرم که حدودا 9 ماه سن داشتند، در قالب طرح چرخشی در سه دوره 21 روزه شامل 14 روز دوره عادت‌پذیری و 7 روز دوره نمونه‌گیری صورت گرفت. تیمارهای آزمایشی شامل: مقادیر متفاوتی از ساپونین خالص به نسبت‌های 0، 60 و 120 میلی‌گرم بر کیلوگرم ماده خشک، به خوراک افزوده شد. جیره مورد استفاده بر اساس احتیاجات غذایی گوسفندان نر بلوچی و با استفاده از نرم افزار SRNS ورژن 2007 تنظیم شد که شامل مخلوط علوفه و کنسانتره با نسبت‌های 50:50 بود. جیره‌ها به صورت کاملاً مخلوط و در دو وعده صبح (08:00) و بعدازظهر (20:00) در اختیار دام‌ها قرار می‌گرفت. حیوانات در طول دوره آزمایش دسترسی آزاد و خوراک داشتند. داده های آماری به دست آمده، در قالب طرح چرخشی با رویه Mixed، نرم افزار SAS 9.1 مورد سنجش ارزیابی قرار گرفتند.برای اندازه گیری متابولیت های خونی، نمونه خون از ورید وداج گردن برداشت شد. نمونه‌های خون به لوله‌های آزمایش منتقل و پس از 15 دقیقه در دمای اتاق، سانتریفیوژ (به مدت 15 دقیقه در xg 1509) گردید، پلاسما آن جمع آوری شد و سپس به میکروتیوب‌های استریل منتقل شد. پلاسما تا آنالیز بعدی در دمای 20- درجه سانتیگراد نگهداری شدیافته‌ها: نتایج نشان داد که اضافه کردن ساپونین تأثیری بر قابلیت هضم ظاهری ماده خشک، ماده آلی، پروتئین خام، الیاف نامحلول در شوینده‌خنثی و الیاف نامحلول در شوینده‌اسیدی نداشته است. تیمارهای آزمایشی نتوانستند بر میزان سطح اوره، تری‌گلیسیرید و گلوکز خون تأثیر معنی‌داری داشته باشند. با این حال سطح کلسترول خون تحت تأثیر غلظت‌های مختلف ساپونین قرار گرفت بطوری که در تیمار های 60 و 120 میلی‌گرم ساپونین به طور معنی‌داری کمتر از تیمار شاهد بود )05/0< .(P نیتروژن آمونیاکی شکمبه در زمان‌های، قبل از خوراک، 2 و 4 ساعت بعد از خوراک تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت، این در حالی است که میانگین غلظت نیتروژن آمونیاکی تحت تاثیر تیمارهای آزمایشی قرار گرفت )05/0< .(P به‌طوری که با افزایش مقادیر ساپونین، میزان نیتروژن آمونیاکی شکمبه نیز کاهش یافت. حضور ساپونین در شکمبه موجب بروز تفاوت معنی‌داری در pH شکمبه گوسفندان بلوچی نشد.نتیجه گیری: نتایج آزمایش حاضر نشان داد که افزایش میزان ساپونین در جیره، باعث کاهش سطح نیتروژن اوره‌ای شکمبه و برخی از پارامترها خونی شده، که این امر می‌تواند اثرات مخربی در رشد حیوان داشته باشد. افزایش ساپونین در سطح بالاتر از 60 میلی گرم در کیلو گرم ماده خشک مصرفی در جیره، منجر به کاهش معنی دار کلسترول خون شده است. باتوجه به داده های این آزمایش و نتایج گزارش شده در آزمایشات گوناگون توصیه می‌گردد که مصرف مواد خوراکی ساپونین دار هدفمند صورت پذیرد ودر تغذیه دام محدودتر مورد استفاده قرار گیرد تا عوارض جانبی کمتری در عملکرد و سلامتی حیوان داشته باشد.
format Article
id doaj-art-ca297e3f118b42328f02437813bfa0bb
institution OA Journals
issn 2345-4253
2345-4261
language fas
publishDate 2022-11-01
publisher Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources
record_format Article
series پژوهش در نشخوارکنندگان
spelling doaj-art-ca297e3f118b42328f02437813bfa0bb2025-08-20T02:07:19ZfasGorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resourcesپژوهش در نشخوارکنندگان2345-42532345-42612022-11-01103577010.22069/ejrr.2022.19950.18396116تأثیر سطوح مختلف ساپونین بر گوارش‌پذیری، فراسنجه‌های شکمبه‌ای و خونی در گوسفندان نر بلوچیعبدالمنصور طهماسبی0سید علیرضا وکیلی1محسن دانش مسگران2مهرداد موحدنسب3محسن خواجه محمودی4استاد، گروه تغذیه دام و طیور، دانشکده علوم دامی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران،استاد، گروه تغذیه دام و طیور، دانشکده علوم دامی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران،استاد، گروه تغذیه دام و طیور، دانشکده علوم دامی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران،دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه تغذیه دام و طیور، دانشکده علوم دامی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایراندانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه تغذیه دام و طیور، دانشکده علوم دامی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایرانسابقه و هدف: با توجه به روند خشکسالی‌های اخیر و افزایش قیمت نهاده‌ها، بهره‌وری از هر ماده خوراکی را که در تغذیه دام‌ها قابل استفاده باشد را اجتناب‌ناپذیر کرده است. استفاده از بقایای کشاورزی ضمن برآورد بخشی از نیازهای دام با هزینه کم، غالبا با مشکلاتی همچون وجود ترکیبات ضد‌تغذیه‌ای مثل تانن و ساپونین روبروست. این آزمایش به‌منظور بررسی اثر ساپونین بر فعالیت‌های تخمیری، عملکردی و فراسنجه‌های متابولیکی گوسفندان بلوچی طراحی و اجرا گردید. مواد و روش‌ها: این آزمایش که با استفاده 3 راس گوسفند نر بلوچی با میانگین وزن زنده 2±40 کیلوگرم که حدودا 9 ماه سن داشتند، در قالب طرح چرخشی در سه دوره 21 روزه شامل 14 روز دوره عادت‌پذیری و 7 روز دوره نمونه‌گیری صورت گرفت. تیمارهای آزمایشی شامل: مقادیر متفاوتی از ساپونین خالص به نسبت‌های 0، 60 و 120 میلی‌گرم بر کیلوگرم ماده خشک، به خوراک افزوده شد. جیره مورد استفاده بر اساس احتیاجات غذایی گوسفندان نر بلوچی و با استفاده از نرم افزار SRNS ورژن 2007 تنظیم شد که شامل مخلوط علوفه و کنسانتره با نسبت‌های 50:50 بود. جیره‌ها به صورت کاملاً مخلوط و در دو وعده صبح (08:00) و بعدازظهر (20:00) در اختیار دام‌ها قرار می‌گرفت. حیوانات در طول دوره آزمایش دسترسی آزاد و خوراک داشتند. داده های آماری به دست آمده، در قالب طرح چرخشی با رویه Mixed، نرم افزار SAS 9.1 مورد سنجش ارزیابی قرار گرفتند.برای اندازه گیری متابولیت های خونی، نمونه خون از ورید وداج گردن برداشت شد. نمونه‌های خون به لوله‌های آزمایش منتقل و پس از 15 دقیقه در دمای اتاق، سانتریفیوژ (به مدت 15 دقیقه در xg 1509) گردید، پلاسما آن جمع آوری شد و سپس به میکروتیوب‌های استریل منتقل شد. پلاسما تا آنالیز بعدی در دمای 20- درجه سانتیگراد نگهداری شدیافته‌ها: نتایج نشان داد که اضافه کردن ساپونین تأثیری بر قابلیت هضم ظاهری ماده خشک، ماده آلی، پروتئین خام، الیاف نامحلول در شوینده‌خنثی و الیاف نامحلول در شوینده‌اسیدی نداشته است. تیمارهای آزمایشی نتوانستند بر میزان سطح اوره، تری‌گلیسیرید و گلوکز خون تأثیر معنی‌داری داشته باشند. با این حال سطح کلسترول خون تحت تأثیر غلظت‌های مختلف ساپونین قرار گرفت بطوری که در تیمار های 60 و 120 میلی‌گرم ساپونین به طور معنی‌داری کمتر از تیمار شاهد بود )05/0< .(P نیتروژن آمونیاکی شکمبه در زمان‌های، قبل از خوراک، 2 و 4 ساعت بعد از خوراک تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت، این در حالی است که میانگین غلظت نیتروژن آمونیاکی تحت تاثیر تیمارهای آزمایشی قرار گرفت )05/0< .(P به‌طوری که با افزایش مقادیر ساپونین، میزان نیتروژن آمونیاکی شکمبه نیز کاهش یافت. حضور ساپونین در شکمبه موجب بروز تفاوت معنی‌داری در pH شکمبه گوسفندان بلوچی نشد.نتیجه گیری: نتایج آزمایش حاضر نشان داد که افزایش میزان ساپونین در جیره، باعث کاهش سطح نیتروژن اوره‌ای شکمبه و برخی از پارامترها خونی شده، که این امر می‌تواند اثرات مخربی در رشد حیوان داشته باشد. افزایش ساپونین در سطح بالاتر از 60 میلی گرم در کیلو گرم ماده خشک مصرفی در جیره، منجر به کاهش معنی دار کلسترول خون شده است. باتوجه به داده های این آزمایش و نتایج گزارش شده در آزمایشات گوناگون توصیه می‌گردد که مصرف مواد خوراکی ساپونین دار هدفمند صورت پذیرد ودر تغذیه دام محدودتر مورد استفاده قرار گیرد تا عوارض جانبی کمتری در عملکرد و سلامتی حیوان داشته باشد.https://ejrr.gau.ac.ir/article_6116_4038f1de76593e942f1c0f3dc96b9936.pdfساپونینفراسنجه‌های‌های خونیفراسنجه‌های شکمبه‌ایقابلیت هضم مواد مغذیگوسفند نر بلوچی
spellingShingle عبدالمنصور طهماسبی
سید علیرضا وکیلی
محسن دانش مسگران
مهرداد موحدنسب
محسن خواجه محمودی
تأثیر سطوح مختلف ساپونین بر گوارش‌پذیری، فراسنجه‌های شکمبه‌ای و خونی در گوسفندان نر بلوچی
پژوهش در نشخوارکنندگان
ساپونین
فراسنجه‌های‌های خونی
فراسنجه‌های شکمبه‌ای
قابلیت هضم مواد مغذی
گوسفند نر بلوچی
title تأثیر سطوح مختلف ساپونین بر گوارش‌پذیری، فراسنجه‌های شکمبه‌ای و خونی در گوسفندان نر بلوچی
title_full تأثیر سطوح مختلف ساپونین بر گوارش‌پذیری، فراسنجه‌های شکمبه‌ای و خونی در گوسفندان نر بلوچی
title_fullStr تأثیر سطوح مختلف ساپونین بر گوارش‌پذیری، فراسنجه‌های شکمبه‌ای و خونی در گوسفندان نر بلوچی
title_full_unstemmed تأثیر سطوح مختلف ساپونین بر گوارش‌پذیری، فراسنجه‌های شکمبه‌ای و خونی در گوسفندان نر بلوچی
title_short تأثیر سطوح مختلف ساپونین بر گوارش‌پذیری، فراسنجه‌های شکمبه‌ای و خونی در گوسفندان نر بلوچی
title_sort تأثیر سطوح مختلف ساپونین بر گوارش‌پذیری، فراسنجه‌های شکمبه‌ای و خونی در گوسفندان نر بلوچی
topic ساپونین
فراسنجه‌های‌های خونی
فراسنجه‌های شکمبه‌ای
قابلیت هضم مواد مغذی
گوسفند نر بلوچی
url https://ejrr.gau.ac.ir/article_6116_4038f1de76593e942f1c0f3dc96b9936.pdf
work_keys_str_mv AT ʿbdạlmnṣwrṭhmạsby tạtẖyrsṭwḥmkẖtlfsạpwnynbrgwạrsẖpdẖyryfrạsnjhhạysẖḵmbhạywkẖwnydrgwsfndạnnrblwcẖy
AT sydʿlyrḍạwḵyly tạtẖyrsṭwḥmkẖtlfsạpwnynbrgwạrsẖpdẖyryfrạsnjhhạysẖḵmbhạywkẖwnydrgwsfndạnnrblwcẖy
AT mḥsndạnsẖmsgrạn tạtẖyrsṭwḥmkẖtlfsạpwnynbrgwạrsẖpdẖyryfrạsnjhhạysẖḵmbhạywkẖwnydrgwsfndạnnrblwcẖy
AT mhrdạdmwḥdnsb tạtẖyrsṭwḥmkẖtlfsạpwnynbrgwạrsẖpdẖyryfrạsnjhhạysẖḵmbhạywkẖwnydrgwsfndạnnrblwcẖy
AT mḥsnkẖwạjhmḥmwdy tạtẖyrsṭwḥmkẖtlfsạpwnynbrgwạrsẖpdẖyryfrạsnjhhạysẖḵmbhạywkẖwnydrgwsfndạnnrblwcẖy