تدوین مدل تخصیص بهینه منابع آب با استفاده الگوی مشارکتی بهره برداران (مطالعه دشت کهورستان هرمزگان)

مدیریت منابع آب زیرزمینی از دو فرایند کاربردی تخصیص منابع و برنامه‌ریزی منابع تشکیل شده است. تخصیص منابع آب زیرزمینی، مساحت تحت مصرف آب، تنش آبی و کیفیت منابع آب در مدیریت حوزه آبریز تأثیر می‌گذارد. در این مطالعه مطابق با روش‌شناسی انجام شده، تخصیص منابع آب و مشارکت اجتماعی در حوزه کهورستان با استفا...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: هوشنگ مولایی, مجتبی اردستانی, غلامرضا نبی بیدهندی
Format: Article
Language:fas
Published: University of Tehran, College of Aburaihan 2025-02-01
Series:مدیریت آب و آبیاری
Subjects:
Online Access:https://jwim.ut.ac.ir/article_97708_840b89d49484614da6f27249a43ce029.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850043803593867264
author هوشنگ مولایی
مجتبی اردستانی
غلامرضا نبی بیدهندی
author_facet هوشنگ مولایی
مجتبی اردستانی
غلامرضا نبی بیدهندی
author_sort هوشنگ مولایی
collection DOAJ
description مدیریت منابع آب زیرزمینی از دو فرایند کاربردی تخصیص منابع و برنامه‌ریزی منابع تشکیل شده است. تخصیص منابع آب زیرزمینی، مساحت تحت مصرف آب، تنش آبی و کیفیت منابع آب در مدیریت حوزه آبریز تأثیر می‌گذارد. در این مطالعه مطابق با روش‌شناسی انجام شده، تخصیص منابع آب و مشارکت اجتماعی در حوزه کهورستان با استفاده از معیارها و شاخص‌های مختلفی صورت می­گیرد. پس از تعیین اهمیت هرکدام از شاخص‌های مورداستفاده در مدل‌سازی واعمال وزن­ها در شاخص‌های مربوطه، نسبت به تهیه نقشه تخصیص منابع آب  با استفاده از روش AHP اقدام شده است. بررسی منطقه نشان می‌دهد حدود 17 درصد منطقه با درنظرگرفتن عوامل مختلف در این حوزه و عوامل متأثر از فاکتورها و پارامترهای شناسایی‌شده در مدل‌سازی AHP در طبقه بالا قرار داشته که به‌علت قرارگرفتن در انتهای حوزه در معرض خطر آلودگی و کاهش کیفیت منابع آب هستند. در این منطقه 66 درصد از حوزه از تخصیص منابع آب کم‌تر و بسیارکم‌تر برخوردار می‌باشد که نیازمند برنامه‌ریزی جهت تغییر الگوی کشت و بهره‌برداری مناسب منابع آب این حوزه آبریز در جنوب کشور می‌باشد. هم‌چنین نتایج نشان می­دهد طبق الگوی کشت منطقه تنها 12 درصد از این الگوی به منابع بالای تخصیص آب بدون درنظرگرفتن کیفیت منابع آب دسترسی دارند مابقی آن‌ها در منابع تخصیص آب کم و بسیار کم هستند که این اتفاق نیازمند تغییر اساسی در نحوه برداشت، استفاده از منابع آب ونیز مدیریت اجتماعی این منبع بحرانی در حوزه کهورستان می‌باشد.
format Article
id doaj-art-c8c92b5d00cb476a8fed60cc0febdd2a
institution DOAJ
issn 2251-6298
2382-9931
language fas
publishDate 2025-02-01
publisher University of Tehran, College of Aburaihan
record_format Article
series مدیریت آب و آبیاری
spelling doaj-art-c8c92b5d00cb476a8fed60cc0febdd2a2025-08-20T02:55:08ZfasUniversity of Tehran, College of Aburaihanمدیریت آب و آبیاری2251-62982382-99312025-02-0114478980910.22059/jwim.2024.371132.113797708تدوین مدل تخصیص بهینه منابع آب با استفاده الگوی مشارکتی بهره برداران (مطالعه دشت کهورستان هرمزگان)هوشنگ مولایی0مجتبی اردستانی1غلامرضا نبی بیدهندی2دانشکده محیط زیست، پردیس بین‌المللی دانشگاه تهران، کیش، ایران.دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران.دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران.مدیریت منابع آب زیرزمینی از دو فرایند کاربردی تخصیص منابع و برنامه‌ریزی منابع تشکیل شده است. تخصیص منابع آب زیرزمینی، مساحت تحت مصرف آب، تنش آبی و کیفیت منابع آب در مدیریت حوزه آبریز تأثیر می‌گذارد. در این مطالعه مطابق با روش‌شناسی انجام شده، تخصیص منابع آب و مشارکت اجتماعی در حوزه کهورستان با استفاده از معیارها و شاخص‌های مختلفی صورت می­گیرد. پس از تعیین اهمیت هرکدام از شاخص‌های مورداستفاده در مدل‌سازی واعمال وزن­ها در شاخص‌های مربوطه، نسبت به تهیه نقشه تخصیص منابع آب  با استفاده از روش AHP اقدام شده است. بررسی منطقه نشان می‌دهد حدود 17 درصد منطقه با درنظرگرفتن عوامل مختلف در این حوزه و عوامل متأثر از فاکتورها و پارامترهای شناسایی‌شده در مدل‌سازی AHP در طبقه بالا قرار داشته که به‌علت قرارگرفتن در انتهای حوزه در معرض خطر آلودگی و کاهش کیفیت منابع آب هستند. در این منطقه 66 درصد از حوزه از تخصیص منابع آب کم‌تر و بسیارکم‌تر برخوردار می‌باشد که نیازمند برنامه‌ریزی جهت تغییر الگوی کشت و بهره‌برداری مناسب منابع آب این حوزه آبریز در جنوب کشور می‌باشد. هم‌چنین نتایج نشان می­دهد طبق الگوی کشت منطقه تنها 12 درصد از این الگوی به منابع بالای تخصیص آب بدون درنظرگرفتن کیفیت منابع آب دسترسی دارند مابقی آن‌ها در منابع تخصیص آب کم و بسیار کم هستند که این اتفاق نیازمند تغییر اساسی در نحوه برداشت، استفاده از منابع آب ونیز مدیریت اجتماعی این منبع بحرانی در حوزه کهورستان می‌باشد.https://jwim.ut.ac.ir/article_97708_840b89d49484614da6f27249a43ce029.pdfبهره‌وری آبتنش آبیتولید آبمدیریت اجتماعی
spellingShingle هوشنگ مولایی
مجتبی اردستانی
غلامرضا نبی بیدهندی
تدوین مدل تخصیص بهینه منابع آب با استفاده الگوی مشارکتی بهره برداران (مطالعه دشت کهورستان هرمزگان)
مدیریت آب و آبیاری
بهره‌وری آب
تنش آبی
تولید آب
مدیریت اجتماعی
title تدوین مدل تخصیص بهینه منابع آب با استفاده الگوی مشارکتی بهره برداران (مطالعه دشت کهورستان هرمزگان)
title_full تدوین مدل تخصیص بهینه منابع آب با استفاده الگوی مشارکتی بهره برداران (مطالعه دشت کهورستان هرمزگان)
title_fullStr تدوین مدل تخصیص بهینه منابع آب با استفاده الگوی مشارکتی بهره برداران (مطالعه دشت کهورستان هرمزگان)
title_full_unstemmed تدوین مدل تخصیص بهینه منابع آب با استفاده الگوی مشارکتی بهره برداران (مطالعه دشت کهورستان هرمزگان)
title_short تدوین مدل تخصیص بهینه منابع آب با استفاده الگوی مشارکتی بهره برداران (مطالعه دشت کهورستان هرمزگان)
title_sort تدوین مدل تخصیص بهینه منابع آب با استفاده الگوی مشارکتی بهره برداران مطالعه دشت کهورستان هرمزگان
topic بهره‌وری آب
تنش آبی
تولید آب
مدیریت اجتماعی
url https://jwim.ut.ac.ir/article_97708_840b89d49484614da6f27249a43ce029.pdf
work_keys_str_mv AT hwsẖngmwlạyy tdwynmdltkẖṣyṣbhynhmnạbʿậbbạạstfạdhạlgwymsẖạrḵtybhrhbrdạrạnmṭạlʿhdsẖtḵhwrstạnhrmzgạn
AT mjtbyạrdstạny tdwynmdltkẖṣyṣbhynhmnạbʿậbbạạstfạdhạlgwymsẖạrḵtybhrhbrdạrạnmṭạlʿhdsẖtḵhwrstạnhrmzgạn
AT gẖlạmrḍạnbybydhndy tdwynmdltkẖṣyṣbhynhmnạbʿậbbạạstfạdhạlgwymsẖạrḵtybhrhbrdạrạnmṭạlʿhdsẖtḵhwrstạnhrmzgạn