Współczesne wariacje na temat eposu „Ædnan” Linnei Axelsson
Artykuł problematyzuje gatunek eposu na przykładzie jego współczesnej realizacji w poemacie Linnei Axelsson Ædnan (2018) o losach społeczności szwedzkich Saamów. Jego głównym założeniem jest, że wbrew tezie Bachtina epos nie jest gatunkiem spetryfikowanym i zamkniętym, lecz może zostać zredefiniowa...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | deu |
| Published: |
Nicolaus Copernicus University in Toruń
2022-04-01
|
| Series: | Litteraria Copernicana |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://apcz.umk.pl/LC/article/view/37854 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1850200439869407232 |
|---|---|
| author | Magdalena Wasilewska-Chmura |
| author_facet | Magdalena Wasilewska-Chmura |
| author_sort | Magdalena Wasilewska-Chmura |
| collection | DOAJ |
| description |
Artykuł problematyzuje gatunek eposu na przykładzie jego współczesnej realizacji w poemacie Linnei Axelsson Ædnan (2018) o losach społeczności szwedzkich Saamów. Jego głównym założeniem jest, że wbrew tezie Bachtina epos nie jest gatunkiem spetryfikowanym i zamkniętym, lecz może zostać zredefiniowany, by wyrażać problemy współczesności. Analiza rozpoczyna się od wskazania cech gatunkowych eposu, które autorka w swoim dziele podważa. Są to: dykcja liryczna zamiast struktury narracyjnej i pośrednictwa narratora, wprowadzenie czasu historycznego w miejsce nieokreślonej przeszłości mitycznej oraz wyeksponowanie kobiecych bohaterek reprezentujących uciśnioną mniejszość w miejsce herosa o nadnaturalnych przymiotach. Funkcje tych rozwiązań w utworze rozpatrywane są przez pryzmat teorii kulturowych: postkolonialnych, feministycznych i genderowych. Pozwala to uchwycić specyfikę wywrotowego pisania kobiecego podważającego patriarchalne wzorce kulturowe: autorytet narratora, męski podmiot i dominację genderowych norm męskości. Jednocześnie wyraźne są cechy nawiązujące do poetyki eposu: mitologizacja sił natury, wspólnotowy wymiar osobistego doświadczenia oraz rola pamięci w tworzeniu tożsamości. W tym świetle utwór można odczytywać jako subwersywny dialog z tradycją eposu, gdzie dawne dążenie do władzy zastępuje apoteoza kulturowo deprecjonowanej Inności.
|
| format | Article |
| id | doaj-art-c48f4cfe79bd4af8a43799ca3e1080f7 |
| institution | OA Journals |
| issn | 1899-315X 2392-1617 |
| language | deu |
| publishDate | 2022-04-01 |
| publisher | Nicolaus Copernicus University in Toruń |
| record_format | Article |
| series | Litteraria Copernicana |
| spelling | doaj-art-c48f4cfe79bd4af8a43799ca3e1080f72025-08-20T02:12:20ZdeuNicolaus Copernicus University in ToruńLitteraria Copernicana1899-315X2392-16172022-04-0141110.12775/LC.2022.005Współczesne wariacje na temat eposu „Ædnan” Linnei AxelssonMagdalena Wasilewska-Chmura0https://orcid.org/0000-0002-4352-6008Uniwersytet Jagielloński w Krakowie Artykuł problematyzuje gatunek eposu na przykładzie jego współczesnej realizacji w poemacie Linnei Axelsson Ædnan (2018) o losach społeczności szwedzkich Saamów. Jego głównym założeniem jest, że wbrew tezie Bachtina epos nie jest gatunkiem spetryfikowanym i zamkniętym, lecz może zostać zredefiniowany, by wyrażać problemy współczesności. Analiza rozpoczyna się od wskazania cech gatunkowych eposu, które autorka w swoim dziele podważa. Są to: dykcja liryczna zamiast struktury narracyjnej i pośrednictwa narratora, wprowadzenie czasu historycznego w miejsce nieokreślonej przeszłości mitycznej oraz wyeksponowanie kobiecych bohaterek reprezentujących uciśnioną mniejszość w miejsce herosa o nadnaturalnych przymiotach. Funkcje tych rozwiązań w utworze rozpatrywane są przez pryzmat teorii kulturowych: postkolonialnych, feministycznych i genderowych. Pozwala to uchwycić specyfikę wywrotowego pisania kobiecego podważającego patriarchalne wzorce kulturowe: autorytet narratora, męski podmiot i dominację genderowych norm męskości. Jednocześnie wyraźne są cechy nawiązujące do poetyki eposu: mitologizacja sił natury, wspólnotowy wymiar osobistego doświadczenia oraz rola pamięci w tworzeniu tożsamości. W tym świetle utwór można odczytywać jako subwersywny dialog z tradycją eposu, gdzie dawne dążenie do władzy zastępuje apoteoza kulturowo deprecjonowanej Inności. https://apcz.umk.pl/LC/article/view/37854literatura szwedzkaeposLinnea AxelssonÆdnankultura Saamów |
| spellingShingle | Magdalena Wasilewska-Chmura Współczesne wariacje na temat eposu „Ædnan” Linnei Axelsson Litteraria Copernicana literatura szwedzka epos Linnea Axelsson Ædnan kultura Saamów |
| title | Współczesne wariacje na temat eposu „Ædnan” Linnei Axelsson |
| title_full | Współczesne wariacje na temat eposu „Ædnan” Linnei Axelsson |
| title_fullStr | Współczesne wariacje na temat eposu „Ædnan” Linnei Axelsson |
| title_full_unstemmed | Współczesne wariacje na temat eposu „Ædnan” Linnei Axelsson |
| title_short | Współczesne wariacje na temat eposu „Ædnan” Linnei Axelsson |
| title_sort | wspolczesne wariacje na temat eposu aednan linnei axelsson |
| topic | literatura szwedzka epos Linnea Axelsson Ædnan kultura Saamów |
| url | https://apcz.umk.pl/LC/article/view/37854 |
| work_keys_str_mv | AT magdalenawasilewskachmura wspołczesnewariacjenatemateposuædnanlinneiaxelsson |