اثر بیوچارهای باگاس نیشکر و شوری سدیم کلرید بر قابلیت استفاده و شکل‌های کادمیم در یک خاک درشت‌بافت آهکی

سابقه و هدف: یکی از روش‌های مؤثر در جهت کاهش اثرهای زیان‌آور فلزهای سنگین در خاک‌های آلوده، استفاده از بیوچار است که به‌عنوان یک ماده اصلاحگر آلی ممکن است برخی ویژگی‌های شیمیایی ‌خاک را تغییر داده و شرایط مناسب را جهت بی‌تحرکی فلزهای سنگین در خاک فراهم کند. بیوچار ماده جامد کربنی است که از گرماکافت...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: الناز میرزاخانی, حمیدرضا متقیان, علیرضا حسین پور
Format: Article
Language:fas
Published: Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources 2021-11-01
Series:مدیریت خاک و تولید پایدار
Subjects:
Online Access:https://ejsms.gau.ac.ir/article_5728_b9eda9c29e24f9a8d29fdb8033e1a76a.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850060440999034880
author الناز میرزاخانی
حمیدرضا متقیان
علیرضا حسین پور
author_facet الناز میرزاخانی
حمیدرضا متقیان
علیرضا حسین پور
author_sort الناز میرزاخانی
collection DOAJ
description سابقه و هدف: یکی از روش‌های مؤثر در جهت کاهش اثرهای زیان‌آور فلزهای سنگین در خاک‌های آلوده، استفاده از بیوچار است که به‌عنوان یک ماده اصلاحگر آلی ممکن است برخی ویژگی‌های شیمیایی ‌خاک را تغییر داده و شرایط مناسب را جهت بی‌تحرکی فلزهای سنگین در خاک فراهم کند. بیوچار ماده جامد کربنی است که از گرماکافت بقایای آلی در شرایطی با اکسیژن محدود تهیه می-شود. این ماده با داشتن سطح‌ویژه، ساختار متخلخل، گروه‌های عامل می‌تواند خطر آلودگی فلزهای سنگین در خاک و ورود آن‌ها به زنجیره ‌غذایی را کاهش دهد. هدف از انجام این پژوهش بررسی کاربرد بیوچارهای باگاس نیشکر تهیه‌شده از آن در دماهای 400 و 600 درجه سلسیوس بر قابلیت استفاده و شکل‌های کادمیم در یک خاک شور و آلوده به کادمیم بود.مواد و روش‌ها: ابتدا ۱۵ میلی‌گرم بر کیلو‌گرم کادمیم از منبع کادمیم کلرید به‌صورت محلول به نمونه خاک (۲0۰ گرم) اضافه و با کل خاک مخلوط شد. نمونه‌‌ها به‌مدت 3 هفته در دمای 2±۲۵ درجه سلسیوس در رطوبت 80 درصد ظرفیت مزرعه‌ای خوابانده شدند. سپس، شوری 1170 و 2340 میلی‌گرم بر کیلوگرم از نمک سدیم کلرید (معادل 65/3 و 30/7 دسی‌زیمنس بر متر) به نمونه‌های خاک اضافه شد. در ادامه، 1 درصد (وزنی- وزنی) باگاس نیشکر و بیوچار دمای 400 درجه ‌سلسیوس و بیوچار دمای 600 درجه -سلسیوس در ۳ تکرار به نمونه خاک‌ اضافه و به‌‌مدت ۳ ماه در دمای 2±۲۵ درجه سلسیوس در رطوبت 80 درصد ظرفیت زراعی در انکوباتور نگه‌داری شدند. پس از پایان دوره خوابانیدن، از هر یک از تیمارها مقداری خاک برداشته و مقدار کادمیم قابل ‌استخراج به‌روش DTPA و شکل‌های کادمیم با استفاده از روش عصاره‌گیری تسیر و همکاران (1979) استخراج شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که بیوچار کادمیم عصاره‌گیری‌شده با DTPA را کاهش داد (05/0>p). همچنین بیوچار بر pH خاک اثر معناداری نداشت (05/0<p) و باعث افزایش قابلیت هدایت الکتریکی خاک شد (05/0>p). شوری کادمیم عصاره‌گیری شده با DTPA را افزایش داد (05/0>p). همچنین شوری اثر معناداری بر pH خاک نداشت (05/0<p). کاربرد بیوچار موجب کاهش (05/0>p) کادمیم تبادلی (7/13%) و پیوندشده با کربنات‌ها (1/24%) و افزایش (05/0>p) کادمیم پیوندشده با اکسیدهای آهن و منگنز (2/37%) و باقیمانده (6/30%) نسبت به خاک شاهد گردید. کادمیم پیوندشده با کربنات‌ها و اکسیدهای آهن و منگنز در تیمار شوری 2340 میلی‌گرم بر کیلوگرم به‌ترتیب 5/31 و 8/25 درصد نسبت به تیمار شوری 1170 میلی‌گرم بر کیلوگرم افزایش یافتند. کادمیم پیوندشده با ماده‌آلی در تیمار 1170 و 2340 میلی‌گرم بر کیلوگرم نمک سدیم کلرید به‌ترتیب 8/38 و 2/22 درصد نسبت به شاهد کاهش یافتند. همچنین کادمیم باقیمانده در تیمار شوری 1170 و 2340 میلی‌گرم بر کیلوگرم 9/24 درصد نسبت به تیمار شوری 1170 میلی‌گرم بر کیلوگرم کاهش یافت. نتیجه‌گیری: کاربرد بیوچار باگاس نیشکر در خاک آهکی آلوده به کادمیم، منجر به تغییر شکل کادمیم از شکل‌های ناپایدار (تبادلی و کربناتی) به شکل‌های پایدارتر (پیوندشده با اکسیدهای آهن و منگنز و باقیمانده) و در نتیجه کاهش تحرک و قابلیت استفاده کادمیم در خاک می‌شود.
format Article
id doaj-art-c02ebecf4cae474eb2ff979c96c359bb
institution DOAJ
issn 2322-1267
2322-1275
language fas
publishDate 2021-11-01
publisher Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources
record_format Article
series مدیریت خاک و تولید پایدار
spelling doaj-art-c02ebecf4cae474eb2ff979c96c359bb2025-08-20T02:50:33ZfasGorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resourcesمدیریت خاک و تولید پایدار2322-12672322-12752021-11-011139911710.22069/ejsms.2021.18515.19855728اثر بیوچارهای باگاس نیشکر و شوری سدیم کلرید بر قابلیت استفاده و شکل‌های کادمیم در یک خاک درشت‌بافت آهکیالناز میرزاخانی0حمیدرضا متقیان1علیرضا حسین پور2دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد ،گروه علوم خاک، دانشگاه شهرکرددانشیار ، گروه علوم خاک، دانشگاه شهرکرد،استاد، گروه علوم خاک، دانشگاه شهرکردسابقه و هدف: یکی از روش‌های مؤثر در جهت کاهش اثرهای زیان‌آور فلزهای سنگین در خاک‌های آلوده، استفاده از بیوچار است که به‌عنوان یک ماده اصلاحگر آلی ممکن است برخی ویژگی‌های شیمیایی ‌خاک را تغییر داده و شرایط مناسب را جهت بی‌تحرکی فلزهای سنگین در خاک فراهم کند. بیوچار ماده جامد کربنی است که از گرماکافت بقایای آلی در شرایطی با اکسیژن محدود تهیه می-شود. این ماده با داشتن سطح‌ویژه، ساختار متخلخل، گروه‌های عامل می‌تواند خطر آلودگی فلزهای سنگین در خاک و ورود آن‌ها به زنجیره ‌غذایی را کاهش دهد. هدف از انجام این پژوهش بررسی کاربرد بیوچارهای باگاس نیشکر تهیه‌شده از آن در دماهای 400 و 600 درجه سلسیوس بر قابلیت استفاده و شکل‌های کادمیم در یک خاک شور و آلوده به کادمیم بود.مواد و روش‌ها: ابتدا ۱۵ میلی‌گرم بر کیلو‌گرم کادمیم از منبع کادمیم کلرید به‌صورت محلول به نمونه خاک (۲0۰ گرم) اضافه و با کل خاک مخلوط شد. نمونه‌‌ها به‌مدت 3 هفته در دمای 2±۲۵ درجه سلسیوس در رطوبت 80 درصد ظرفیت مزرعه‌ای خوابانده شدند. سپس، شوری 1170 و 2340 میلی‌گرم بر کیلوگرم از نمک سدیم کلرید (معادل 65/3 و 30/7 دسی‌زیمنس بر متر) به نمونه‌های خاک اضافه شد. در ادامه، 1 درصد (وزنی- وزنی) باگاس نیشکر و بیوچار دمای 400 درجه ‌سلسیوس و بیوچار دمای 600 درجه -سلسیوس در ۳ تکرار به نمونه خاک‌ اضافه و به‌‌مدت ۳ ماه در دمای 2±۲۵ درجه سلسیوس در رطوبت 80 درصد ظرفیت زراعی در انکوباتور نگه‌داری شدند. پس از پایان دوره خوابانیدن، از هر یک از تیمارها مقداری خاک برداشته و مقدار کادمیم قابل ‌استخراج به‌روش DTPA و شکل‌های کادمیم با استفاده از روش عصاره‌گیری تسیر و همکاران (1979) استخراج شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که بیوچار کادمیم عصاره‌گیری‌شده با DTPA را کاهش داد (05/0>p). همچنین بیوچار بر pH خاک اثر معناداری نداشت (05/0<p) و باعث افزایش قابلیت هدایت الکتریکی خاک شد (05/0>p). شوری کادمیم عصاره‌گیری شده با DTPA را افزایش داد (05/0>p). همچنین شوری اثر معناداری بر pH خاک نداشت (05/0<p). کاربرد بیوچار موجب کاهش (05/0>p) کادمیم تبادلی (7/13%) و پیوندشده با کربنات‌ها (1/24%) و افزایش (05/0>p) کادمیم پیوندشده با اکسیدهای آهن و منگنز (2/37%) و باقیمانده (6/30%) نسبت به خاک شاهد گردید. کادمیم پیوندشده با کربنات‌ها و اکسیدهای آهن و منگنز در تیمار شوری 2340 میلی‌گرم بر کیلوگرم به‌ترتیب 5/31 و 8/25 درصد نسبت به تیمار شوری 1170 میلی‌گرم بر کیلوگرم افزایش یافتند. کادمیم پیوندشده با ماده‌آلی در تیمار 1170 و 2340 میلی‌گرم بر کیلوگرم نمک سدیم کلرید به‌ترتیب 8/38 و 2/22 درصد نسبت به شاهد کاهش یافتند. همچنین کادمیم باقیمانده در تیمار شوری 1170 و 2340 میلی‌گرم بر کیلوگرم 9/24 درصد نسبت به تیمار شوری 1170 میلی‌گرم بر کیلوگرم کاهش یافت. نتیجه‌گیری: کاربرد بیوچار باگاس نیشکر در خاک آهکی آلوده به کادمیم، منجر به تغییر شکل کادمیم از شکل‌های ناپایدار (تبادلی و کربناتی) به شکل‌های پایدارتر (پیوندشده با اکسیدهای آهن و منگنز و باقیمانده) و در نتیجه کاهش تحرک و قابلیت استفاده کادمیم در خاک می‌شود.https://ejsms.gau.ac.ir/article_5728_b9eda9c29e24f9a8d29fdb8033e1a76a.pdfبیوچارشوریکادمیمشکل‌‌بندی
spellingShingle الناز میرزاخانی
حمیدرضا متقیان
علیرضا حسین پور
اثر بیوچارهای باگاس نیشکر و شوری سدیم کلرید بر قابلیت استفاده و شکل‌های کادمیم در یک خاک درشت‌بافت آهکی
مدیریت خاک و تولید پایدار
بیوچار
شوری
کادمیم
شکل‌‌بندی
title اثر بیوچارهای باگاس نیشکر و شوری سدیم کلرید بر قابلیت استفاده و شکل‌های کادمیم در یک خاک درشت‌بافت آهکی
title_full اثر بیوچارهای باگاس نیشکر و شوری سدیم کلرید بر قابلیت استفاده و شکل‌های کادمیم در یک خاک درشت‌بافت آهکی
title_fullStr اثر بیوچارهای باگاس نیشکر و شوری سدیم کلرید بر قابلیت استفاده و شکل‌های کادمیم در یک خاک درشت‌بافت آهکی
title_full_unstemmed اثر بیوچارهای باگاس نیشکر و شوری سدیم کلرید بر قابلیت استفاده و شکل‌های کادمیم در یک خاک درشت‌بافت آهکی
title_short اثر بیوچارهای باگاس نیشکر و شوری سدیم کلرید بر قابلیت استفاده و شکل‌های کادمیم در یک خاک درشت‌بافت آهکی
title_sort اثر بیوچارهای باگاس نیشکر و شوری سدیم کلرید بر قابلیت استفاده و شکل‌های کادمیم در یک خاک درشت‌بافت آهکی
topic بیوچار
شوری
کادمیم
شکل‌‌بندی
url https://ejsms.gau.ac.ir/article_5728_b9eda9c29e24f9a8d29fdb8033e1a76a.pdf
work_keys_str_mv AT ạlnạzmyrzạkẖạny ạtẖrbywcẖạrhạybạgạsnysẖḵrwsẖwrysdymḵlrydbrqạblytạstfạdhwsẖḵlhạyḵạdmymdryḵkẖạḵdrsẖtbạftậhḵy
AT ḥmydrḍạmtqyạn ạtẖrbywcẖạrhạybạgạsnysẖḵrwsẖwrysdymḵlrydbrqạblytạstfạdhwsẖḵlhạyḵạdmymdryḵkẖạḵdrsẖtbạftậhḵy
AT ʿlyrḍạḥsynpwr ạtẖrbywcẖạrhạybạgạsnysẖḵrwsẖwrysdymḵlrydbrqạblytạstfạdhwsẖḵlhạyḵạdmymdryḵkẖạḵdrsẖtbạftậhḵy