Poronienie bądź martwe urodzenie dziecka a uprawnienia rodziców w polskim systemie prawnym. Stan "de lege lata" i postulaty "de lege ferenda"
Celem artykułu jest zaprezentowanie stanu de lege lata oraz postulatów de lege ferenda dotyczących uprawnień rodziców w sytuacji martwego urodzenia dziecka bądź poronienia. Wskazano, że przepisy odnoszące się do tych zagadnień, a poddane tu analizie, nie harmonizują ze sobą. Przedmiotem rozważań uc...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
The John Paul II Catholic University of Lublin
2025-06-01
|
| Series: | Studia Prawnicze KUL |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://czasopisma.kul.pl/index.php/sp/article/view/17689 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1849708172749570048 |
|---|---|
| author | Katarzyna Pluta |
| author_facet | Katarzyna Pluta |
| author_sort | Katarzyna Pluta |
| collection | DOAJ |
| description |
Celem artykułu jest zaprezentowanie stanu de lege lata oraz postulatów de lege ferenda dotyczących uprawnień rodziców w sytuacji martwego urodzenia dziecka bądź poronienia. Wskazano, że przepisy odnoszące się do tych zagadnień, a poddane tu analizie, nie harmonizują ze sobą. Przedmiotem rozważań uczyniono kwestie administracyjne, takie jak rejestracja dziecka w urzędzie stanu cywilnego czy sprawy pracownicze – w szczególności prawo do skorzystania z urlopów. Naświetlono elementy z zakresu zabezpieczenia społecznego, w tym prawo do skorzystania z zasiłków przysługujących po przedwczesnym zakończeniu ciąży. Ponadto omówiono prawo do pochówku dziecka martwo urodzonego lub poronionego. Aktualnie brakuje rozstrzygnięć, czy na potrzeby prawa pracy (w zakresie prawa do urlopu macierzyńskiego) pracodawca winien posiłkować się przepisami o dokumentacji medycznej, czy przepisami prawa o aktach stanu cywilnego. Największy problem stanowi konieczność ustalenia płci dziecka, która determinuje dalsze postępowanie rodziców, a określenie płci dziecka (płodu) nie zawsze jest możliwe. Wskazano, że płeć dziecka nie wpływa jedynie na prawo do zorganizowania jego pochówku. Zaś w przypadku, gdy rodzice podejmą się organizacji pogrzebu, istnieje dowolność odnośnie do jego formy – wyznaniowej (religijnej), czy też bezwyznaniowej.
Metody badawcze wykorzystane w niniejszym opracowaniu to przede wszystkim analiza dogmatyczno-prawna z wykorzystaniem wykładni systemowej, logicznej oraz językowej. Prezentowane wyniki wsparte są odesłaniami do bieżącego orzecznictwa. Pomimo dość licznych przypadków utraty ciąży ustawodawca obecnie pozostaje stosunkowo bierny wobec tego zjawiska. Taka sytuacja stoi w sprzeczności z polityką prorodzinną państwa i naraża organy władzy na niebezpieczeństwo naruszenia zasady ochrony rodziny i jej dobra określonej w art. 18 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Charakterystyka obecnego stanu prawnego prowadzi do wniosku, że brak jest spójnej i kompleksowej regulacji prawnej w tej materii, co stwarza dodatkowe problemy interpretacyjne, a nierzadko prowadzi do błędnej praktyki. Poczynione ustalenia skłaniają do zgłoszenia postulatu wprowadzenia koniecznych zmian w systemie prawa polskiego, których efektem będzie uproszczenie procedur związanych z przedwczesnym zakończeniem ciąży. Obecna dychotomia terminologiczna nie sprzyja klarownej wykładni przepisów prawa.
|
| format | Article |
| id | doaj-art-bd90af4961794dada83f1aa97bb7c4de |
| institution | DOAJ |
| issn | 1897-7146 2719-4264 |
| language | English |
| publishDate | 2025-06-01 |
| publisher | The John Paul II Catholic University of Lublin |
| record_format | Article |
| series | Studia Prawnicze KUL |
| spelling | doaj-art-bd90af4961794dada83f1aa97bb7c4de2025-08-20T03:15:43ZengThe John Paul II Catholic University of LublinStudia Prawnicze KUL1897-71462719-42642025-06-01210.31743/sp.17689Poronienie bądź martwe urodzenie dziecka a uprawnienia rodziców w polskim systemie prawnym. Stan "de lege lata" i postulaty "de lege ferenda"Katarzyna Pluta0Uniwersytet Opolski Celem artykułu jest zaprezentowanie stanu de lege lata oraz postulatów de lege ferenda dotyczących uprawnień rodziców w sytuacji martwego urodzenia dziecka bądź poronienia. Wskazano, że przepisy odnoszące się do tych zagadnień, a poddane tu analizie, nie harmonizują ze sobą. Przedmiotem rozważań uczyniono kwestie administracyjne, takie jak rejestracja dziecka w urzędzie stanu cywilnego czy sprawy pracownicze – w szczególności prawo do skorzystania z urlopów. Naświetlono elementy z zakresu zabezpieczenia społecznego, w tym prawo do skorzystania z zasiłków przysługujących po przedwczesnym zakończeniu ciąży. Ponadto omówiono prawo do pochówku dziecka martwo urodzonego lub poronionego. Aktualnie brakuje rozstrzygnięć, czy na potrzeby prawa pracy (w zakresie prawa do urlopu macierzyńskiego) pracodawca winien posiłkować się przepisami o dokumentacji medycznej, czy przepisami prawa o aktach stanu cywilnego. Największy problem stanowi konieczność ustalenia płci dziecka, która determinuje dalsze postępowanie rodziców, a określenie płci dziecka (płodu) nie zawsze jest możliwe. Wskazano, że płeć dziecka nie wpływa jedynie na prawo do zorganizowania jego pochówku. Zaś w przypadku, gdy rodzice podejmą się organizacji pogrzebu, istnieje dowolność odnośnie do jego formy – wyznaniowej (religijnej), czy też bezwyznaniowej. Metody badawcze wykorzystane w niniejszym opracowaniu to przede wszystkim analiza dogmatyczno-prawna z wykorzystaniem wykładni systemowej, logicznej oraz językowej. Prezentowane wyniki wsparte są odesłaniami do bieżącego orzecznictwa. Pomimo dość licznych przypadków utraty ciąży ustawodawca obecnie pozostaje stosunkowo bierny wobec tego zjawiska. Taka sytuacja stoi w sprzeczności z polityką prorodzinną państwa i naraża organy władzy na niebezpieczeństwo naruszenia zasady ochrony rodziny i jej dobra określonej w art. 18 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Charakterystyka obecnego stanu prawnego prowadzi do wniosku, że brak jest spójnej i kompleksowej regulacji prawnej w tej materii, co stwarza dodatkowe problemy interpretacyjne, a nierzadko prowadzi do błędnej praktyki. Poczynione ustalenia skłaniają do zgłoszenia postulatu wprowadzenia koniecznych zmian w systemie prawa polskiego, których efektem będzie uproszczenie procedur związanych z przedwczesnym zakończeniem ciąży. Obecna dychotomia terminologiczna nie sprzyja klarownej wykładni przepisów prawa. https://czasopisma.kul.pl/index.php/sp/article/view/17689poronieniemartwe urodzenieuprawnienia rodziców |
| spellingShingle | Katarzyna Pluta Poronienie bądź martwe urodzenie dziecka a uprawnienia rodziców w polskim systemie prawnym. Stan "de lege lata" i postulaty "de lege ferenda" Studia Prawnicze KUL poronienie martwe urodzenie uprawnienia rodziców |
| title | Poronienie bądź martwe urodzenie dziecka a uprawnienia rodziców w polskim systemie prawnym. Stan "de lege lata" i postulaty "de lege ferenda" |
| title_full | Poronienie bądź martwe urodzenie dziecka a uprawnienia rodziców w polskim systemie prawnym. Stan "de lege lata" i postulaty "de lege ferenda" |
| title_fullStr | Poronienie bądź martwe urodzenie dziecka a uprawnienia rodziców w polskim systemie prawnym. Stan "de lege lata" i postulaty "de lege ferenda" |
| title_full_unstemmed | Poronienie bądź martwe urodzenie dziecka a uprawnienia rodziców w polskim systemie prawnym. Stan "de lege lata" i postulaty "de lege ferenda" |
| title_short | Poronienie bądź martwe urodzenie dziecka a uprawnienia rodziców w polskim systemie prawnym. Stan "de lege lata" i postulaty "de lege ferenda" |
| title_sort | poronienie badz martwe urodzenie dziecka a uprawnienia rodzicow w polskim systemie prawnym stan de lege lata i postulaty de lege ferenda |
| topic | poronienie martwe urodzenie uprawnienia rodziców |
| url | https://czasopisma.kul.pl/index.php/sp/article/view/17689 |
| work_keys_str_mv | AT katarzynapluta poronieniebadzmartweurodzeniedzieckaauprawnieniarodzicowwpolskimsystemieprawnymstandelegelataipostulatydelegeferenda |