آرمانشهر علمی فرانسیس بیکن و داستان‌های علمی- تخیلی استنلی گرامن واینبام

استنلی گرامن واینبام، نویسندة علمی-تخیلی دهه‌های 1920 و 1930 در آمریکا، واقعیت مجازی را در ابتدای شکل‌گیری این گونة ادبی در داستان‌هایش پیش‌بینی کرد. در آثار واینبام، ماشین در تولید فضا و زمان‌های مجازی نقش بسزایی دارد. اختراعات داستانی واینبام زمینه را برای فرار ذهن فراهم می‌کند، اما این سفر نیازی...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: سیدمحمد مرندی, زهرا جان نثاری لادانی
Format: Article
Language:fas
Published: University of Tehran 2011-03-01
Series:پژوهش ادبیات معاصر جهان
Subjects:
Online Access:https://jor.ut.ac.ir/article_23155_d6a1855b6f6648d5944e09dc9c073d6e.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850192380552019968
author سیدمحمد مرندی
زهرا جان نثاری لادانی
author_facet سیدمحمد مرندی
زهرا جان نثاری لادانی
author_sort سیدمحمد مرندی
collection DOAJ
description استنلی گرامن واینبام، نویسندة علمی-تخیلی دهه‌های 1920 و 1930 در آمریکا، واقعیت مجازی را در ابتدای شکل‌گیری این گونة ادبی در داستان‌هایش پیش‌بینی کرد. در آثار واینبام، ماشین در تولید فضا و زمان‌های مجازی نقش بسزایی دارد. اختراعات داستانی واینبام زمینه را برای فرار ذهن فراهم می‌کند، اما این سفر نیازی به حضور فیزیکی مسافر ندارد. همچنین، فضا و زمان‌های مجازی در آثار واینبام آرمانی نیستند، هرچند به آرمانشهر بسیار شبیه‌اند. این فضا و زمان‌های مجازی گاهی از ویژگی ضدآرمانشهری نیز برخوردارند، و آرمان‌ها و رؤیاهای شخصیت اصلی داستان را در هم می‌کوبند. واینبام رابطه‌ای روایی میان ذهن و ماشین برقرار می‌کند. به نظر می‌رسد واینبام در خلق آثارش از آتلانتیس نو و اندیشه‌های فرانسیس بیکن بسیار الهام گرفته است. اما این بدان معنا نیست که او آرمان‌های بیکن دربارة فناوری را به یکباره پذیراست. پژوهش حاضر با مرور چند داستان علمی-تخیلی واینبام، به بررسی چگونگی تأثیر آرمانشهر علمی بیکن بر تعبیر واینبام از مفاهیم ذهن و ماشین در فرایند تولید فناوری خواهد پرداخت. پژوهشگران با بهره‌گیری از رویکردی تطبیقی، شباهت‌ها و تفاوت‌های داستان‌های علمی-تخیلی واینبام و آرمانشهر داستانی بیکن را باز خواهند جست، و با مستندات لازم نشان خواهند داد که فلسفة علمی بیکن در ابتدای قرن هفدهم، زمینه‌ساز ایجاد و رواج داستان‌های علمی-تخیلی در ابتدای قرن بیستم بوده است.
format Article
id doaj-art-bbfd49c8b6754b15b874bde71d844e53
institution OA Journals
issn 2588-4131
2588-7092
language fas
publishDate 2011-03-01
publisher University of Tehran
record_format Article
series پژوهش ادبیات معاصر جهان
spelling doaj-art-bbfd49c8b6754b15b874bde71d844e532025-08-20T02:14:35ZfasUniversity of Tehranپژوهش ادبیات معاصر جهان2588-41312588-70922011-03-011661779423155آرمانشهر علمی فرانسیس بیکن و داستان‌های علمی- تخیلی استنلی گرامن واینبامسیدمحمد مرندی0زهرا جان نثاری لادانی1دانشگاه تهران، دکترادانشگاه تهران، دانشجوی دکتریاستنلی گرامن واینبام، نویسندة علمی-تخیلی دهه‌های 1920 و 1930 در آمریکا، واقعیت مجازی را در ابتدای شکل‌گیری این گونة ادبی در داستان‌هایش پیش‌بینی کرد. در آثار واینبام، ماشین در تولید فضا و زمان‌های مجازی نقش بسزایی دارد. اختراعات داستانی واینبام زمینه را برای فرار ذهن فراهم می‌کند، اما این سفر نیازی به حضور فیزیکی مسافر ندارد. همچنین، فضا و زمان‌های مجازی در آثار واینبام آرمانی نیستند، هرچند به آرمانشهر بسیار شبیه‌اند. این فضا و زمان‌های مجازی گاهی از ویژگی ضدآرمانشهری نیز برخوردارند، و آرمان‌ها و رؤیاهای شخصیت اصلی داستان را در هم می‌کوبند. واینبام رابطه‌ای روایی میان ذهن و ماشین برقرار می‌کند. به نظر می‌رسد واینبام در خلق آثارش از آتلانتیس نو و اندیشه‌های فرانسیس بیکن بسیار الهام گرفته است. اما این بدان معنا نیست که او آرمان‌های بیکن دربارة فناوری را به یکباره پذیراست. پژوهش حاضر با مرور چند داستان علمی-تخیلی واینبام، به بررسی چگونگی تأثیر آرمانشهر علمی بیکن بر تعبیر واینبام از مفاهیم ذهن و ماشین در فرایند تولید فناوری خواهد پرداخت. پژوهشگران با بهره‌گیری از رویکردی تطبیقی، شباهت‌ها و تفاوت‌های داستان‌های علمی-تخیلی واینبام و آرمانشهر داستانی بیکن را باز خواهند جست، و با مستندات لازم نشان خواهند داد که فلسفة علمی بیکن در ابتدای قرن هفدهم، زمینه‌ساز ایجاد و رواج داستان‌های علمی-تخیلی در ابتدای قرن بیستم بوده است.https://jor.ut.ac.ir/article_23155_d6a1855b6f6648d5944e09dc9c073d6e.pdfآرمانشهراستنلی گرامن واینبامذهنعلم و فناوریفرانسیس بیکنماشینواقعیت مجازی
spellingShingle سیدمحمد مرندی
زهرا جان نثاری لادانی
آرمانشهر علمی فرانسیس بیکن و داستان‌های علمی- تخیلی استنلی گرامن واینبام
پژوهش ادبیات معاصر جهان
آرمانشهر
استنلی گرامن واینبام
ذهن
علم و فناوری
فرانسیس بیکن
ماشین
واقعیت مجازی
title آرمانشهر علمی فرانسیس بیکن و داستان‌های علمی- تخیلی استنلی گرامن واینبام
title_full آرمانشهر علمی فرانسیس بیکن و داستان‌های علمی- تخیلی استنلی گرامن واینبام
title_fullStr آرمانشهر علمی فرانسیس بیکن و داستان‌های علمی- تخیلی استنلی گرامن واینبام
title_full_unstemmed آرمانشهر علمی فرانسیس بیکن و داستان‌های علمی- تخیلی استنلی گرامن واینبام
title_short آرمانشهر علمی فرانسیس بیکن و داستان‌های علمی- تخیلی استنلی گرامن واینبام
title_sort آرمانشهر علمی فرانسیس بیکن و داستان‌های علمی تخیلی استنلی گرامن واینبام
topic آرمانشهر
استنلی گرامن واینبام
ذهن
علم و فناوری
فرانسیس بیکن
ماشین
واقعیت مجازی
url https://jor.ut.ac.ir/article_23155_d6a1855b6f6648d5944e09dc9c073d6e.pdf
work_keys_str_mv AT sydmḥmdmrndy ậrmạnsẖhrʿlmyfrạnsysbyḵnwdạstạnhạyʿlmytkẖylyạstnlygrạmnwạynbạm
AT zhrạjạnntẖạrylạdạny ậrmạnsẖhrʿlmyfrạnsysbyḵnwdạstạnhạyʿlmytkẖylyạstnlygrạmnwạynbạm