عرفان شرق در پس عشق زمینی غرب

مقالة حاضر به بررسی و معرفی سنت فکری و نظام معرفتی دو شاعر و پژوهشگر از دو جغرافیای فرهنگی متفاوت یعنی مولانا، شاعری از سنت فکری شرق، و ژاک سالومه، محققی از سنت فکری و نظام معرفتی غرب، می‌پردازد. آنچه منجر به این مقایسه شده، اقتباس ادبی سالومه از قصة «طوطی و بازرگان» مولانا در «قصة مرد عاشق»( (Le co...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: هدیه حسینی, محمدتقی غیاثی
Format: Article
Language:fas
Published: University of Tehran 2011-01-01
Series:پژوهش ادبیات معاصر جهان
Subjects:
Online Access:https://jor.ut.ac.ir/article_21849_3aa157cdce2bf094ae8e99880cbdcda0.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850191898352812032
author هدیه حسینی
محمدتقی غیاثی
author_facet هدیه حسینی
محمدتقی غیاثی
author_sort هدیه حسینی
collection DOAJ
description مقالة حاضر به بررسی و معرفی سنت فکری و نظام معرفتی دو شاعر و پژوهشگر از دو جغرافیای فرهنگی متفاوت یعنی مولانا، شاعری از سنت فکری شرق، و ژاک سالومه، محققی از سنت فکری و نظام معرفتی غرب، می‌پردازد. آنچه منجر به این مقایسه شده، اقتباس ادبی سالومه از قصة «طوطی و بازرگان» مولانا در «قصة مرد عاشق»( (Le conte de l'homme très amoureuxاست. او از این قصه همانی را درک می‌کند که سنت فکری او به شکل آموزه در ذهنش گماشته است. سالومه به قصة «طوطی و بازرگان» نگاهی مغرب‌زمینی دارد. به این معنا که در سنت‌های فکری مغرب زمین چندان به مباحث ماورایی، آن‌گونه که ما در عرفان و فلسفة شرق (نه صرفاً ایران) به آن معتقدیم، نگریسته نمی‌شود. بلکه تأثیر فلاسفة انگلیسی به ویژه کسانی چون هابز، لاک و هیوم بر جریانات پس از خود، در فلسفه فرانسه محصولی به بار آورد که بیش از هر چیز نگاهی تجربه‌گرا و پوزیتیویستی را به همراه داشت. به این معنا که محسوسات و مشاهدات پایة اساسی اظهار نظرها و تحلیل‌های فکری قرار گیرد. در این مقاله، با استناد بر سابقة ادبیات عرفانی در غرب و بکارگیری تحقیقی جامع از نظرات این دو نویسنده و باتأکید برفصل مشترک عقاید تعلیمی آنان، به تحلیل تأثیر یکی ازارکان اساسی ادب عرفانی - «چگونه سخن گفتن»- توجه می‌گردد. این امر در شناسایی اقتدار فرهنگ و ادبیات غنی ایران در جوامع غربی سهم بسزایی دارد و بر این مدعا صحه می‌گذارد که ادبیات صوفیانه و تعلیمی ایران همواره مورد بهره‌برداری فرهنگی قرار گرفته است.
format Article
id doaj-art-bb5fb47ffa6a464095db69a9e43b8d6f
institution OA Journals
issn 2588-4131
2588-7092
language fas
publishDate 2011-01-01
publisher University of Tehran
record_format Article
series پژوهش ادبیات معاصر جهان
spelling doaj-art-bb5fb47ffa6a464095db69a9e43b8d6f2025-08-20T02:14:44ZfasUniversity of Tehranپژوهش ادبیات معاصر جهان2588-41312588-70922011-01-0115588310121849عرفان شرق در پس عشق زمینی غربهدیه حسینی0محمدتقی غیاثی1دانشگاه آزاد، دانشجوی دکترادانشگاه آزاد، دکترامقالة حاضر به بررسی و معرفی سنت فکری و نظام معرفتی دو شاعر و پژوهشگر از دو جغرافیای فرهنگی متفاوت یعنی مولانا، شاعری از سنت فکری شرق، و ژاک سالومه، محققی از سنت فکری و نظام معرفتی غرب، می‌پردازد. آنچه منجر به این مقایسه شده، اقتباس ادبی سالومه از قصة «طوطی و بازرگان» مولانا در «قصة مرد عاشق»( (Le conte de l'homme très amoureuxاست. او از این قصه همانی را درک می‌کند که سنت فکری او به شکل آموزه در ذهنش گماشته است. سالومه به قصة «طوطی و بازرگان» نگاهی مغرب‌زمینی دارد. به این معنا که در سنت‌های فکری مغرب زمین چندان به مباحث ماورایی، آن‌گونه که ما در عرفان و فلسفة شرق (نه صرفاً ایران) به آن معتقدیم، نگریسته نمی‌شود. بلکه تأثیر فلاسفة انگلیسی به ویژه کسانی چون هابز، لاک و هیوم بر جریانات پس از خود، در فلسفه فرانسه محصولی به بار آورد که بیش از هر چیز نگاهی تجربه‌گرا و پوزیتیویستی را به همراه داشت. به این معنا که محسوسات و مشاهدات پایة اساسی اظهار نظرها و تحلیل‌های فکری قرار گیرد. در این مقاله، با استناد بر سابقة ادبیات عرفانی در غرب و بکارگیری تحقیقی جامع از نظرات این دو نویسنده و باتأکید برفصل مشترک عقاید تعلیمی آنان، به تحلیل تأثیر یکی ازارکان اساسی ادب عرفانی - «چگونه سخن گفتن»- توجه می‌گردد. این امر در شناسایی اقتدار فرهنگ و ادبیات غنی ایران در جوامع غربی سهم بسزایی دارد و بر این مدعا صحه می‌گذارد که ادبیات صوفیانه و تعلیمی ایران همواره مورد بهره‌برداری فرهنگی قرار گرفته است.https://jor.ut.ac.ir/article_21849_3aa157cdce2bf094ae8e99880cbdcda0.pdfجسمروحسالومهسنت فکریطوطی و بازرگانمولانانظام معرفتی
spellingShingle هدیه حسینی
محمدتقی غیاثی
عرفان شرق در پس عشق زمینی غرب
پژوهش ادبیات معاصر جهان
جسم
روح
سالومه
سنت فکری
طوطی و بازرگان
مولانا
نظام معرفتی
title عرفان شرق در پس عشق زمینی غرب
title_full عرفان شرق در پس عشق زمینی غرب
title_fullStr عرفان شرق در پس عشق زمینی غرب
title_full_unstemmed عرفان شرق در پس عشق زمینی غرب
title_short عرفان شرق در پس عشق زمینی غرب
title_sort عرفان شرق در پس عشق زمینی غرب
topic جسم
روح
سالومه
سنت فکری
طوطی و بازرگان
مولانا
نظام معرفتی
url https://jor.ut.ac.ir/article_21849_3aa157cdce2bf094ae8e99880cbdcda0.pdf
work_keys_str_mv AT hdyhḥsyny ʿrfạnsẖrqdrpsʿsẖqzmynygẖrb
AT mḥmdtqygẖyạtẖy ʿrfạnsẖrqdrpsʿsẖqzmynygẖrb