Kobiecość jako maskarada
Tekst jest pierwszym przekładem na język polski słynnego artykułu Joan Riviere pt. Womanliness as a masquerade, który ukazał się na łamach The International Journal of Psychoanalysis (1929). Tytuł nawiązuje do snu analizantki, której historię Riviere przytacza w artykule. We śnie pojawiały się post...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | deu |
| Published: |
Lodz University Press
2024-12-01
|
| Series: | Acta Universitatis Lodziensis: Folia Philosophica |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://czasopisma.uni.lodz.pl/philosophica/article/view/24245 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1849726485529624576 |
|---|---|
| author | Joan Riviere |
| author_facet | Joan Riviere |
| author_sort | Joan Riviere |
| collection | DOAJ |
| description |
Tekst jest pierwszym przekładem na język polski słynnego artykułu Joan Riviere pt. Womanliness as a masquerade, który ukazał się na łamach The International Journal of Psychoanalysis (1929). Tytuł nawiązuje do snu analizantki, której historię Riviere przytacza w artykule. We śnie pojawiały się postacie, które, aby uniknąć katastrofy i obrażeń, zakładają maski. To właśnie owa tytułowa „kobiecość” zakładana i noszona jest jak maska, zarówno po to, aby ukryć posiadanie męskości, jak i po to, aby zapobiec spodziewanemu odwetowi, gdyby wyszło na jaw, że pacjentka ją posiada. Riviere sugeruje, że kobiety pragnące męskości mogą przywdziewać „maskę kobiecości”, aby uniknąć lęku i potencjalnej kary ze strony mężczyzn. Tekst ma szczególne znaczenie, ponieważ rozmywa granicę między tym, co mogłoby nazywać się autentyczną kobiecością a maskaradą. Argumentuje dalej, że zarówno maskarada, jak i kobiecość pełnią funkcję mechanizmu obronnego, chroniącego przed lękiem. Nie powinny być zatem postrzegane jako pierwotne formy seksualnej przyjemności. Tekst odbije się szerokim echem w kręgach psychoanalitycznych i filozoficznych. Będzie stanowił inspirację dla Jacquesa Lacana – zarówno w okresie wczesnego jak i późnego nauczania – piszącego o kobiecości, jej związku kastracją i fallusem. Sześćdziesiąt lat po wydaniu, będzie również kluczową inspiracją dla trzeciej fali feminizmu, między innymi dla Judith Butler i jej postrstrukturalistycznego ujęcia performatywności płci. Również dziś, nie tylko w ramach teorii feministycznych, queer, czy gender studies, tekst ten jest ważnym punktem odniesienia, nawet jeśli podlega krytyce. Również autorzy łączący wątki filozoficzne i psychoanalityczne jak Alenka Zupančič, pisząc filozoficznie o seksie, będą przytaczać analizy Riviere.
Tekst przełożył Bartosz Pokorski
Tłumaczenie przejrzała i poprawki naniosła Aleksandra Charędziak
|
| format | Article |
| id | doaj-art-b531c7fd651d4c96b3fcccef0f7b45d6 |
| institution | DOAJ |
| issn | 0208-6107 2353-9631 |
| language | deu |
| publishDate | 2024-12-01 |
| publisher | Lodz University Press |
| record_format | Article |
| series | Acta Universitatis Lodziensis: Folia Philosophica |
| spelling | doaj-art-b531c7fd651d4c96b3fcccef0f7b45d62025-08-20T03:10:09ZdeuLodz University PressActa Universitatis Lodziensis: Folia Philosophica0208-61072353-96312024-12-014410.18778/0208-6107.2024.01Kobiecość jako maskaradaJoan Riviere Tekst jest pierwszym przekładem na język polski słynnego artykułu Joan Riviere pt. Womanliness as a masquerade, który ukazał się na łamach The International Journal of Psychoanalysis (1929). Tytuł nawiązuje do snu analizantki, której historię Riviere przytacza w artykule. We śnie pojawiały się postacie, które, aby uniknąć katastrofy i obrażeń, zakładają maski. To właśnie owa tytułowa „kobiecość” zakładana i noszona jest jak maska, zarówno po to, aby ukryć posiadanie męskości, jak i po to, aby zapobiec spodziewanemu odwetowi, gdyby wyszło na jaw, że pacjentka ją posiada. Riviere sugeruje, że kobiety pragnące męskości mogą przywdziewać „maskę kobiecości”, aby uniknąć lęku i potencjalnej kary ze strony mężczyzn. Tekst ma szczególne znaczenie, ponieważ rozmywa granicę między tym, co mogłoby nazywać się autentyczną kobiecością a maskaradą. Argumentuje dalej, że zarówno maskarada, jak i kobiecość pełnią funkcję mechanizmu obronnego, chroniącego przed lękiem. Nie powinny być zatem postrzegane jako pierwotne formy seksualnej przyjemności. Tekst odbije się szerokim echem w kręgach psychoanalitycznych i filozoficznych. Będzie stanowił inspirację dla Jacquesa Lacana – zarówno w okresie wczesnego jak i późnego nauczania – piszącego o kobiecości, jej związku kastracją i fallusem. Sześćdziesiąt lat po wydaniu, będzie również kluczową inspiracją dla trzeciej fali feminizmu, między innymi dla Judith Butler i jej postrstrukturalistycznego ujęcia performatywności płci. Również dziś, nie tylko w ramach teorii feministycznych, queer, czy gender studies, tekst ten jest ważnym punktem odniesienia, nawet jeśli podlega krytyce. Również autorzy łączący wątki filozoficzne i psychoanalityczne jak Alenka Zupančič, pisząc filozoficznie o seksie, będą przytaczać analizy Riviere. Tekst przełożył Bartosz Pokorski Tłumaczenie przejrzała i poprawki naniosła Aleksandra Charędziak https://czasopisma.uni.lodz.pl/philosophica/article/view/24245psychoanalizakobiecośćmaskaradasadyzmkastracjauznanie |
| spellingShingle | Joan Riviere Kobiecość jako maskarada Acta Universitatis Lodziensis: Folia Philosophica psychoanaliza kobiecość maskarada sadyzm kastracja uznanie |
| title | Kobiecość jako maskarada |
| title_full | Kobiecość jako maskarada |
| title_fullStr | Kobiecość jako maskarada |
| title_full_unstemmed | Kobiecość jako maskarada |
| title_short | Kobiecość jako maskarada |
| title_sort | kobiecosc jako maskarada |
| topic | psychoanaliza kobiecość maskarada sadyzm kastracja uznanie |
| url | https://czasopisma.uni.lodz.pl/philosophica/article/view/24245 |
| work_keys_str_mv | AT joanriviere kobiecoscjakomaskarada |