Ars sarmatica, czyli Sarmacja a sztuka. Zarys problemu
Autor artykułu rozważa perspektywy badania nowożytnej sztuki polskiej pod kątem jej stosunku do zjawiska zwanego „sarmatyzmem”. Wskazuje na brak jasnej definicji tego pojęcia i jego nikłą użyteczność badawczą, podobnie jak sformułowania „sztuka sarmacka”, dla której wyodrębnienia brak właściwych kr...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | deu |
| Published: |
Nicolaus Copernicus University in Toruń
2023-05-01
|
| Series: | Litteraria Copernicana |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://apcz.umk.pl/LC/article/view/43281 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1850156333078151168 |
|---|---|
| author | Jacek Kowalski |
| author_facet | Jacek Kowalski |
| author_sort | Jacek Kowalski |
| collection | DOAJ |
| description |
Autor artykułu rozważa perspektywy badania nowożytnej sztuki polskiej pod kątem jej stosunku do zjawiska zwanego „sarmatyzmem”. Wskazuje na brak jasnej definicji tego pojęcia i jego nikłą użyteczność badawczą, podobnie jak sformułowania „sztuka sarmacka”, dla której wyodrębnienia brak właściwych kryteriów. Istnieją jednak w obszarze polskiej sztuki nowożytnej dzieła i zjawiska artystyczne szczególnie związane z kulturową odrębnością dawnej Rzeczypospolitej. W przekonaniu autora to właśnie jest właściwa ars sarmatica – „sztuka sarmacka”. Następuje krótkie wskazanie kilku przykładowych dzieł sztuki, które do tego zbioru można zakwalifikować. Są to m.in: nekropolia rodu Czarnkowskich w czarnkowskiej farze, program ikonograficzny dziedzińca zamku Krzyżtopór w Ujeździe, malowidło tzw. „Hołdu carów moskiewskich” z połowy XVII wieku (pochodzące z nieznanej magnackiej rezydencji na południowo-wschodnich kresach Rzeczypospolitej), powstały w tym samym czasie polski wariant ikonografcznego typu rex armatus, wyobrażenie elekcji króla Stanisława Augusta pędzla Bernarda Bellotta (z Zamku Królewskiego w Warszawie), na koniec rysunki Jana Piotra Norblina ukazujące polskie sejmiki.
|
| format | Article |
| id | doaj-art-b2e16420a46542569064ddf5d6a0d26d |
| institution | OA Journals |
| issn | 1899-315X 2392-1617 |
| language | deu |
| publishDate | 2023-05-01 |
| publisher | Nicolaus Copernicus University in Toruń |
| record_format | Article |
| series | Litteraria Copernicana |
| spelling | doaj-art-b2e16420a46542569064ddf5d6a0d26d2025-08-20T02:24:34ZdeuNicolaus Copernicus University in ToruńLitteraria Copernicana1899-315X2392-16172023-05-0145110.12775/LC.2023.003Ars sarmatica, czyli Sarmacja a sztuka. Zarys problemu Jacek Kowalski0https://orcid.org/0000-0002-3050-8767Instytut Historii Sztuki, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Autor artykułu rozważa perspektywy badania nowożytnej sztuki polskiej pod kątem jej stosunku do zjawiska zwanego „sarmatyzmem”. Wskazuje na brak jasnej definicji tego pojęcia i jego nikłą użyteczność badawczą, podobnie jak sformułowania „sztuka sarmacka”, dla której wyodrębnienia brak właściwych kryteriów. Istnieją jednak w obszarze polskiej sztuki nowożytnej dzieła i zjawiska artystyczne szczególnie związane z kulturową odrębnością dawnej Rzeczypospolitej. W przekonaniu autora to właśnie jest właściwa ars sarmatica – „sztuka sarmacka”. Następuje krótkie wskazanie kilku przykładowych dzieł sztuki, które do tego zbioru można zakwalifikować. Są to m.in: nekropolia rodu Czarnkowskich w czarnkowskiej farze, program ikonograficzny dziedzińca zamku Krzyżtopór w Ujeździe, malowidło tzw. „Hołdu carów moskiewskich” z połowy XVII wieku (pochodzące z nieznanej magnackiej rezydencji na południowo-wschodnich kresach Rzeczypospolitej), powstały w tym samym czasie polski wariant ikonografcznego typu rex armatus, wyobrażenie elekcji króla Stanisława Augusta pędzla Bernarda Bellotta (z Zamku Królewskiego w Warszawie), na koniec rysunki Jana Piotra Norblina ukazujące polskie sejmiki. https://apcz.umk.pl/LC/article/view/43281Sarmatyzmpolska sztuka nowożytnasztuka sarmackawolna elekcjanekropolia rodowa |
| spellingShingle | Jacek Kowalski Ars sarmatica, czyli Sarmacja a sztuka. Zarys problemu Litteraria Copernicana Sarmatyzm polska sztuka nowożytna sztuka sarmacka wolna elekcja nekropolia rodowa |
| title | Ars sarmatica, czyli Sarmacja a sztuka. Zarys problemu |
| title_full | Ars sarmatica, czyli Sarmacja a sztuka. Zarys problemu |
| title_fullStr | Ars sarmatica, czyli Sarmacja a sztuka. Zarys problemu |
| title_full_unstemmed | Ars sarmatica, czyli Sarmacja a sztuka. Zarys problemu |
| title_short | Ars sarmatica, czyli Sarmacja a sztuka. Zarys problemu |
| title_sort | ars sarmatica czyli sarmacja a sztuka zarys problemu |
| topic | Sarmatyzm polska sztuka nowożytna sztuka sarmacka wolna elekcja nekropolia rodowa |
| url | https://apcz.umk.pl/LC/article/view/43281 |
| work_keys_str_mv | AT jacekkowalski arssarmaticaczylisarmacjaasztukazarysproblemu |