تحلیل روند ET0و اثر نسبی متغیرهای اقلیمی روی آن (مطالعه موردی: خرمدره، قیدار و آببر)

در این مطالعه، روند تغییرات تبخیر-تعرق پتانسیل گیاه ET0 و اهمیت تأثیر نسبی متغیر­های هواشناسی بر آن در سه ایستگاه­ خرمدره، قیدار و آببر تحلیل شد. روش فائو-پنمن-مانتیث برای تخمین ET0 و روش تجزیه به عامل­ها (FA) برای مطالعه­ اثر متغیرهای اقلیمی بر ET0 استفاده شد. متغیرهای مورداستفاده شامل بارش، بیشینه...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: یعقوب دین پژوه, نازنین حیدری
Format: Article
Language:fas
Published: University of Tehran, College of Aburaihan 2025-05-01
Series:مدیریت آب و آبیاری
Subjects:
Online Access:https://jwim.ut.ac.ir/article_99735_842d418852d818a47094038778e49207.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1849761628406415360
author یعقوب دین پژوه
نازنین حیدری
author_facet یعقوب دین پژوه
نازنین حیدری
author_sort یعقوب دین پژوه
collection DOAJ
description در این مطالعه، روند تغییرات تبخیر-تعرق پتانسیل گیاه ET0 و اهمیت تأثیر نسبی متغیر­های هواشناسی بر آن در سه ایستگاه­ خرمدره، قیدار و آببر تحلیل شد. روش فائو-پنمن-مانتیث برای تخمین ET0 و روش تجزیه به عامل­ها (FA) برای مطالعه­ اثر متغیرهای اقلیمی بر ET0 استفاده شد. متغیرهای مورداستفاده شامل بارش، بیشینه و کمینه دمای هوا، سرعت باد، رطوبت‌نسبی و ساعات آفتابی بود. در هر ایستگاه، روند تغییرات ET0 با روش­های­ اسپیرمن (SP) و مان-کندال (MK) تحلیل شد. نتایج نشان داد که در آببر، روند تغییرات ET0 با هر دو روش در سطح 05/0 نزولی و معنی­دار بود. در قیدار، روند با روش MK در سطح 05/0 نزولی و معنی­دار، اما با روش SP نزولی و غیر­معنی­دار بود. این روند درخرمدره با روش SP صعودی اما غیر­معنی­دار بود. ماتریس همبستگی بین متغیرهای اقلیمی تشکیل شد. معنی‌داری ضرایب همبستگی آزمایش شد. نتایج نشان داد که در خرمدره کلیه ضرایب همبستگی در سطح 05/0 معنی­دار بودند. نتایج FA نشان داد که در همه ایستگاه­ها، دو عامل اول دارای مقدار ویژه­ بیش از یک بودند. در این ایستگاه­ها، دو عامل نخست، در کل بین 49/83 و 14/86 درصد واریانس را در ‌بر داشتند. پس از چرخش وریماکس ضرایب عامل­ها محاسبه شد. نتایج نشان داد که در ایستگاه خرمدره، Tmax و Tminحساس‌ترین متغیرهای مؤثر بر ET0  بودند. در قیدار و آببر تنها Tmax حساس­ترین متغیر مؤثر بر ET0  بود. با توجه به ضرایب عامل دوم، سرعت باد در ایستگاه­های خرمدره و قیدار و بارش در آببر به‌عنوان دومین متغیر حساس و مؤثر بر ET0 بود.
format Article
id doaj-art-b140030801a44a0ca1cea437d0dc8649
institution DOAJ
issn 2251-6298
2382-9931
language fas
publishDate 2025-05-01
publisher University of Tehran, College of Aburaihan
record_format Article
series مدیریت آب و آبیاری
spelling doaj-art-b140030801a44a0ca1cea437d0dc86492025-08-20T03:05:57ZfasUniversity of Tehran, College of Aburaihanمدیریت آب و آبیاری2251-62982382-99312025-05-01151759110.22059/jwim.2024.367513.112699735تحلیل روند ET0و اثر نسبی متغیرهای اقلیمی روی آن (مطالعه موردی: خرمدره، قیدار و آببر)یعقوب دین پژوه0نازنین حیدری1گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.در این مطالعه، روند تغییرات تبخیر-تعرق پتانسیل گیاه ET0 و اهمیت تأثیر نسبی متغیر­های هواشناسی بر آن در سه ایستگاه­ خرمدره، قیدار و آببر تحلیل شد. روش فائو-پنمن-مانتیث برای تخمین ET0 و روش تجزیه به عامل­ها (FA) برای مطالعه­ اثر متغیرهای اقلیمی بر ET0 استفاده شد. متغیرهای مورداستفاده شامل بارش، بیشینه و کمینه دمای هوا، سرعت باد، رطوبت‌نسبی و ساعات آفتابی بود. در هر ایستگاه، روند تغییرات ET0 با روش­های­ اسپیرمن (SP) و مان-کندال (MK) تحلیل شد. نتایج نشان داد که در آببر، روند تغییرات ET0 با هر دو روش در سطح 05/0 نزولی و معنی­دار بود. در قیدار، روند با روش MK در سطح 05/0 نزولی و معنی­دار، اما با روش SP نزولی و غیر­معنی­دار بود. این روند درخرمدره با روش SP صعودی اما غیر­معنی­دار بود. ماتریس همبستگی بین متغیرهای اقلیمی تشکیل شد. معنی‌داری ضرایب همبستگی آزمایش شد. نتایج نشان داد که در خرمدره کلیه ضرایب همبستگی در سطح 05/0 معنی­دار بودند. نتایج FA نشان داد که در همه ایستگاه­ها، دو عامل اول دارای مقدار ویژه­ بیش از یک بودند. در این ایستگاه­ها، دو عامل نخست، در کل بین 49/83 و 14/86 درصد واریانس را در ‌بر داشتند. پس از چرخش وریماکس ضرایب عامل­ها محاسبه شد. نتایج نشان داد که در ایستگاه خرمدره، Tmax و Tminحساس‌ترین متغیرهای مؤثر بر ET0  بودند. در قیدار و آببر تنها Tmax حساس­ترین متغیر مؤثر بر ET0  بود. با توجه به ضرایب عامل دوم، سرعت باد در ایستگاه­های خرمدره و قیدار و بارش در آببر به‌عنوان دومین متغیر حساس و مؤثر بر ET0 بود.https://jwim.ut.ac.ir/article_99735_842d418852d818a47094038778e49207.pdfتبخیر- تعرقوریماکساسپیرمنمان- کندال
spellingShingle یعقوب دین پژوه
نازنین حیدری
تحلیل روند ET0و اثر نسبی متغیرهای اقلیمی روی آن (مطالعه موردی: خرمدره، قیدار و آببر)
مدیریت آب و آبیاری
تبخیر- تعرق
وریماکس
اسپیرمن
مان- کندال
title تحلیل روند ET0و اثر نسبی متغیرهای اقلیمی روی آن (مطالعه موردی: خرمدره، قیدار و آببر)
title_full تحلیل روند ET0و اثر نسبی متغیرهای اقلیمی روی آن (مطالعه موردی: خرمدره، قیدار و آببر)
title_fullStr تحلیل روند ET0و اثر نسبی متغیرهای اقلیمی روی آن (مطالعه موردی: خرمدره، قیدار و آببر)
title_full_unstemmed تحلیل روند ET0و اثر نسبی متغیرهای اقلیمی روی آن (مطالعه موردی: خرمدره، قیدار و آببر)
title_short تحلیل روند ET0و اثر نسبی متغیرهای اقلیمی روی آن (مطالعه موردی: خرمدره، قیدار و آببر)
title_sort تحلیل روند et0و اثر نسبی متغیرهای اقلیمی روی آن مطالعه موردی خرمدره، قیدار و آببر
topic تبخیر- تعرق
وریماکس
اسپیرمن
مان- کندال
url https://jwim.ut.ac.ir/article_99735_842d418852d818a47094038778e49207.pdf
work_keys_str_mv AT yʿqwbdynpzẖwh tḥlylrwndet0wạtẖrnsbymtgẖyrhạyạqlymyrwyậnmṭạlʿhmwrdykẖrmdrhqydạrwậbbr
AT nạznynḥydry tḥlylrwndet0wạtẖrnsbymtgẖyrhạyạqlymyrwyậnmṭạlʿhmwrdykẖrmdrhqydạrwậbbr