تحلیل روند ET0و اثر نسبی متغیرهای اقلیمی روی آن (مطالعه موردی: خرمدره، قیدار و آببر)

در این مطالعه، روند تغییرات تبخیر-تعرق پتانسیل گیاه ET0 و اهمیت تأثیر نسبی متغیر­های هواشناسی بر آن در سه ایستگاه­ خرمدره، قیدار و آببر تحلیل شد. روش فائو-پنمن-مانتیث برای تخمین ET0 و روش تجزیه به عامل­ها (FA) برای مطالعه­ اثر متغیرهای اقلیمی بر ET0 استفاده شد. متغیرهای مورداستفاده شامل بارش، بیشینه...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: یعقوب دین پژوه, نازنین حیدری
Format: Article
Language:fas
Published: University of Tehran, College of Aburaihan 2025-05-01
Series:مدیریت آب و آبیاری
Subjects:
Online Access:https://jwim.ut.ac.ir/article_99735_842d418852d818a47094038778e49207.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
Description
Summary:در این مطالعه، روند تغییرات تبخیر-تعرق پتانسیل گیاه ET0 و اهمیت تأثیر نسبی متغیر­های هواشناسی بر آن در سه ایستگاه­ خرمدره، قیدار و آببر تحلیل شد. روش فائو-پنمن-مانتیث برای تخمین ET0 و روش تجزیه به عامل­ها (FA) برای مطالعه­ اثر متغیرهای اقلیمی بر ET0 استفاده شد. متغیرهای مورداستفاده شامل بارش، بیشینه و کمینه دمای هوا، سرعت باد، رطوبت‌نسبی و ساعات آفتابی بود. در هر ایستگاه، روند تغییرات ET0 با روش­های­ اسپیرمن (SP) و مان-کندال (MK) تحلیل شد. نتایج نشان داد که در آببر، روند تغییرات ET0 با هر دو روش در سطح 05/0 نزولی و معنی­دار بود. در قیدار، روند با روش MK در سطح 05/0 نزولی و معنی­دار، اما با روش SP نزولی و غیر­معنی­دار بود. این روند درخرمدره با روش SP صعودی اما غیر­معنی­دار بود. ماتریس همبستگی بین متغیرهای اقلیمی تشکیل شد. معنی‌داری ضرایب همبستگی آزمایش شد. نتایج نشان داد که در خرمدره کلیه ضرایب همبستگی در سطح 05/0 معنی­دار بودند. نتایج FA نشان داد که در همه ایستگاه­ها، دو عامل اول دارای مقدار ویژه­ بیش از یک بودند. در این ایستگاه­ها، دو عامل نخست، در کل بین 49/83 و 14/86 درصد واریانس را در ‌بر داشتند. پس از چرخش وریماکس ضرایب عامل­ها محاسبه شد. نتایج نشان داد که در ایستگاه خرمدره، Tmax و Tminحساس‌ترین متغیرهای مؤثر بر ET0  بودند. در قیدار و آببر تنها Tmax حساس­ترین متغیر مؤثر بر ET0  بود. با توجه به ضرایب عامل دوم، سرعت باد در ایستگاه­های خرمدره و قیدار و بارش در آببر به‌عنوان دومین متغیر حساس و مؤثر بر ET0 بود.
ISSN:2251-6298
2382-9931