برآورد فراسنجه های ژنتیکی مولفه های منحنی رشد حاصل از مقایسه مدلهای غیرخطی در گوسفند مغانی

سابقه و هدف: وزن بدن در سنین مختلف و سرعت رشد، از صفات اقتصادی مهم گوسفند به شمار رفته و به عنوان معیار انتخاب در برنامه‌های اصلاح نژاد مورد استفاده قرار می‌گیرد. رشد را می‌توان به ‌صورت افزایش تعداد سلول‌های بدنی یا افزایش وزن و حجم بدن در دوره خاصی از طول عمر دام تعریف نمود. منحنی رشد حیوانات را م...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: زینب قربانی, محمدرضا شیخلو, امیر کریمی
Format: Article
Language:fas
Published: Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources 2021-06-01
Series:پژوهش در نشخوارکنندگان
Subjects:
Online Access:https://ejrr.gau.ac.ir/article_5587_2d0beb68305cb5b05f737b3cb1a02ece.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
Description
Summary:سابقه و هدف: وزن بدن در سنین مختلف و سرعت رشد، از صفات اقتصادی مهم گوسفند به شمار رفته و به عنوان معیار انتخاب در برنامه‌های اصلاح نژاد مورد استفاده قرار می‌گیرد. رشد را می‌توان به ‌صورت افزایش تعداد سلول‌های بدنی یا افزایش وزن و حجم بدن در دوره خاصی از طول عمر دام تعریف نمود. منحنی رشد حیوانات را می‌توان با استفاده از مدل‌های ریاضی مختلف توصیف نمود. مولفه‌های منحنی رشد در گونه‌های مختلف دام توراث پذیر هستند. بنابراین می‌توان ظرفیت ‌ژنتیکی حیوانات را برای مولفه‌های منحنی رشد پیش‌بینی نمود. بدین ترتیب امکان تغییر شکل منحنی رشد در جمعیت، ازطریق انتخاب دامها بر اساس مولفه‌های منحنی رشد در برنامه‌های اصلاح نژادی وجود دارد. بهترین تابع توصیف کننده منحنی رشد بسته به نژاد و جمعیت تحت بررسی می‌تواند متفاوت باشد. هدف از مطالعه حاضر بررسی توانایی مدلهای غیر خطی مختلف در برازش منحنی رشد گوسفند نژاد مغانی و برآورد پارامترهای ژنتیکی خصوصیات منحنی رشد در این نژاد بود.مواد و روش‌ها: در این پژوهش، از رکوردهای وزن بدن گوسفندان نژاد مغانی که طی سال‌های 1368 تا 1396 در ایستگاه اصلاح نژاد جعفرآباد مغان جمع‌آوری‌شده بود جهت بررسی منحنی رشد و برآورد پارامترهای ژنتیکی خصوصیات منحنی رشد استفاده شد. از چهار مدل غیرخطی شامل مدل‌های برودی، لجستیک، گومپرتز و ون برتالانفی برای توصیف منحنی رشد گوسفند نژاد مغانی استفاده شد. مدل‌ها با استفاده از رویه NLIN نرم‌افزار SAS 9. روی رکوردهای وزن بدن دام‌ها در سنین مختلف برازش داده شد. مدل‌های مورد استفاده دارای سه مولفه‌ شامل A (وزن بلوغ )، B (وزن اولیه دام) و K (نرخ بلوغ) بودند. از شاخص‌های نیکوئی برازش شامل ضریب تبیین، میانگین مربعات خطا و شاخص اطلاعات آکائیک جهت انتخاب بهترین مدل استفاده شد. پس از برازش مدل‌های غیرخطی و انتخاب بهترین مدل، مولفه‌های منحنی رشد تک تک دامها با استفاده از بهترین مدل غیرخطی برآورد شد. سپس عوامل غیر ژنتیکی مؤثر بر مولفه‌های منحنی رشد با استفاده از رویه GLM مورد بررسی قرار گرفت. شش مدل دام تک متغیره که به لحاظ اثرات محیطی دائمی مادری، اثر ژنتیکی مادری و همچنین کوواریانس بین اثر ژنتیکی مستقیم و مادری با هم متفاوت بودند، برای تجزیه ‌و تحلیل صفات مورد استفاده قرار گرفتند. همچنین سه آنالیز دومتغیره بین مولفه‌های منحنی رشد جهت برآورد همبستگی ژنتیکی بین مولفه‌ها انجام شد. یافته‌ها: طبق نتایج این تحقیق، مدل لجستیک با کمترین میانگین مربعات خطا و معیار اطلاعات آکائیک و بیشترین ضریب تبیین بهترین مدل جهت توصیف منحنی رشد گوسفندان مغانی بود. مقادیر مولفه‌های وزن بلوغ (A)، وزن اولیه دام (B) و نرخ بلوغ (K) توسط مدل لجستیک به ترتیب 32/40، 58/7 و 027/0 برآورد گردید. اثرات ثابت جنس بره، تیپ تولد، سال و ماه زایش و همچنین سن مادر در هنگام زایش تاثیر معنی‌داری بر مولفه‌های منحنی رشد داشتند. از بین شش مدل خطی برازش شده، مدلهای شماره شش، دو و چهار به ترتیب به عنوان بهترین مدل جهت تجزیه و تحلیل مولفه‌های وزن بلوغ (A)، وزن اولیه دام (B) و نرخ بلوغ (K) انتخاب شدند. وراثت پذیری مستقیم مولفه‌های وزن بلوغ (A)، وزن اولیه دام ( B) و نرخ بلوغ (K) به ترتیب 17/0، 08/0 و 19/0 برآورد گردید. مقادیر همبستگی ژنتیکی برآورد شده حاصل از تجزیه و تحلیل دو متغیره بین مولفه‌های A-B، A-K و B-K به ترتیب 06/0، 03/0 و 0003/0- بود. نتیجه‌گیری: در میان چهار مدل غیرخطی مورداستفاده، مدل لجستیک بهترین برازش و انطباق را برای رشد گوسفند مغانی داشت. طبق نتایج این تحقیق مولفه‌های منحنی رشد این نژاد وراثت پذیری قابل قبولی داشتند، بطوریکه می‌توان از این صفات در برنامه‌های اصلاح نژاد جهت تغییر منحنی رشد دامها و بهبود الگوی رشد آنها استفاده نمود.
ISSN:2345-4253
2345-4261