اثر سودوموناس فلورسنت دارای فعالیت ACC دآمیناز بر غلظت عناصر غذایی کم‌نیاز، وزن ریشه و عملکرد بیولوژیک برنج (Oryza sativa L.) تحت تنش شوری

سابقه و هدف: شـوری خاک و آب آبیاری از عمـده‌تـرین عوامـل محدودکننـده رشـد گیاهان و تولید محصول در کشاورزی محسوب می‌شود. شوری آب و خاک غالباً از طریق افزایش فشار اسمزی محلول خاک، سمیت ویژه یون‌هایی چون سدیم و کلر و همچنین عدم توازن تغذیه‌ای، رشد گیاهان را محدود می‌کند. علاوه بر این، تنش شوری از طریق...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: ساره رجبی اگره, کاظم خاوازی, محمودرضا رمضانپور, مهران افضلی
Format: Article
Language:fas
Published: Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources 2020-08-01
Series:مدیریت خاک و تولید پایدار
Subjects:
Online Access:https://ejsms.gau.ac.ir/article_5170_e107c255301395abbdda07e34e28241c.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850056147197755392
author ساره رجبی اگره
کاظم خاوازی
محمودرضا رمضانپور
مهران افضلی
author_facet ساره رجبی اگره
کاظم خاوازی
محمودرضا رمضانپور
مهران افضلی
author_sort ساره رجبی اگره
collection DOAJ
description سابقه و هدف: شـوری خاک و آب آبیاری از عمـده‌تـرین عوامـل محدودکننـده رشـد گیاهان و تولید محصول در کشاورزی محسوب می‌شود. شوری آب و خاک غالباً از طریق افزایش فشار اسمزی محلول خاک، سمیت ویژه یون‌هایی چون سدیم و کلر و همچنین عدم توازن تغذیه‌ای، رشد گیاهان را محدود می‌کند. علاوه بر این، تنش شوری از طریق افزایش سطح هورمون اتیلن گیاه موجب کاهش رشد ریشه و رشد عمومی گیاه می‌شود. یکی از سازوکارهای مقابله با شوری، تلقیح بذر و یا ریشه گیاهان زراعی با باکتری‌ها محرک رشد گیاه می‌باشد.مواد و روش‌ها: به‌منظور بررسی تأثیر چهار سویه از باکتری‌های سودوموناس فلورسنت بر غلظت عناصر غذایی کم‌نیاز تحت شرایط آبیاری با آب‌شور در برنج آزمایش گلدانی به‌صورت فاکتوریل، در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی در چهار تکرار انجام شد. فاکتور اول شامل پنج سطح شوری آب آبیاری (7/0، 4/1، 8/2، 2/4، 6/5 دسی‌زیمنس بر ‌متر از منبع آب دریا) و فاکتور دوم شامل چهار زاد مایه (سودوموناس پوتیدا 4، سودوموناس پوتیدا 11، سودوموناس پوتیدا 108، سودوموناس فلورسنس 169) و یک تیمار بدون تلقیح بود. ریشه نشاء برنج رقم طارم پس از تلقیح با سویه‌های موردنظر در گلدان‌ها کاشته شدند. آبیاری با تیمارهای مختلف آب‌شور در طول دوره رشد گیاه در حد اشباع انجام گردید. جهت تعیین غلظت عناصر غذایی منگنز، آهن، روی و مس نمونه‌برگ تهیه شد. پس از برداشت دانه برای تعیین میزان عناصر غذایی، نمونه بذر به آزمایشگاه منتقل گردید.یافته‌ها: نتایج نشان داد با افزایش شوری آب آبیاری، غلظت کلیه عناصر غذایی کم‌نیاز در برگ و دانه برنج به‌طور معنی‌داری کاهش یافت. تلقیح برنج با سویه‌های مختلف باکتری‌های سودوموناس فلورسنس و پوتیدا در شرایط آبیاری با آب‌شور بر جذب عناصر غذایی کم‌نیاز در برنج مؤثر بود و باعث افزایش معنی‌دار غلظت این عناصر نسبت به تیمارهای تلقیح نشده گردید. همچنین نتایج نشان داد که اثر متقابل تلقیح باکتری و سطوح شوری بر غلظت مس و آهن برگ و همچنین بر غلظت مس و منگنز دانه در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار شد و در تمامی سطوح شوری، تیمارهای تلقیح شده با سویه سودوموناس فلورسنس 169 بیشترین غلظت آهن برگ را دارا بود.نتیجه‌گیری: تلقیح برنج با سویه‌های مختلف باکتری‌های سودوموناس فلورسنس و پوتیدا در شرایط آبیاری با آب‌شور در تخفیف اثرات شوری در شرایط گلدانی مؤثر بود و باعث افزایش غلظت عناصر غذایی کم نیاز نسبت به سطح بدون تلقیح گردید. بنابراین در شرایط آبیاری با آب شور می‌توان از سویه‌های سودوموناس پوتیدا 11، سودوموناس پوتیدا 108، سودوموناس فلورسنس 169 به‌عنوان باکتری‌های محرک رشد گیاه در کاهش اثرات شوری استفاده نمود.
format Article
id doaj-art-b0b9120267f34ba08ce33486c1b2b4ee
institution DOAJ
issn 2322-1267
2322-1275
language fas
publishDate 2020-08-01
publisher Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources
record_format Article
series مدیریت خاک و تولید پایدار
spelling doaj-art-b0b9120267f34ba08ce33486c1b2b4ee2025-08-20T02:51:46ZfasGorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resourcesمدیریت خاک و تولید پایدار2322-12672322-12752020-08-0110210712310.22069/ejsms.2020.16670.18935170اثر سودوموناس فلورسنت دارای فعالیت ACC دآمیناز بر غلظت عناصر غذایی کم‌نیاز، وزن ریشه و عملکرد بیولوژیک برنج (Oryza sativa L.) تحت تنش شوریساره رجبی اگره0کاظم خاوازی1محمودرضا رمضانپور2مهران افضلی3دانش‌آموخته دکتری ،گروه علوم خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگاناستاد مؤسسه تحقیقات خاک و آب کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزیاستادیار بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی مازندران،مربی پژوهش بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی مازندرانسابقه و هدف: شـوری خاک و آب آبیاری از عمـده‌تـرین عوامـل محدودکننـده رشـد گیاهان و تولید محصول در کشاورزی محسوب می‌شود. شوری آب و خاک غالباً از طریق افزایش فشار اسمزی محلول خاک، سمیت ویژه یون‌هایی چون سدیم و کلر و همچنین عدم توازن تغذیه‌ای، رشد گیاهان را محدود می‌کند. علاوه بر این، تنش شوری از طریق افزایش سطح هورمون اتیلن گیاه موجب کاهش رشد ریشه و رشد عمومی گیاه می‌شود. یکی از سازوکارهای مقابله با شوری، تلقیح بذر و یا ریشه گیاهان زراعی با باکتری‌ها محرک رشد گیاه می‌باشد.مواد و روش‌ها: به‌منظور بررسی تأثیر چهار سویه از باکتری‌های سودوموناس فلورسنت بر غلظت عناصر غذایی کم‌نیاز تحت شرایط آبیاری با آب‌شور در برنج آزمایش گلدانی به‌صورت فاکتوریل، در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی در چهار تکرار انجام شد. فاکتور اول شامل پنج سطح شوری آب آبیاری (7/0، 4/1، 8/2، 2/4، 6/5 دسی‌زیمنس بر ‌متر از منبع آب دریا) و فاکتور دوم شامل چهار زاد مایه (سودوموناس پوتیدا 4، سودوموناس پوتیدا 11، سودوموناس پوتیدا 108، سودوموناس فلورسنس 169) و یک تیمار بدون تلقیح بود. ریشه نشاء برنج رقم طارم پس از تلقیح با سویه‌های موردنظر در گلدان‌ها کاشته شدند. آبیاری با تیمارهای مختلف آب‌شور در طول دوره رشد گیاه در حد اشباع انجام گردید. جهت تعیین غلظت عناصر غذایی منگنز، آهن، روی و مس نمونه‌برگ تهیه شد. پس از برداشت دانه برای تعیین میزان عناصر غذایی، نمونه بذر به آزمایشگاه منتقل گردید.یافته‌ها: نتایج نشان داد با افزایش شوری آب آبیاری، غلظت کلیه عناصر غذایی کم‌نیاز در برگ و دانه برنج به‌طور معنی‌داری کاهش یافت. تلقیح برنج با سویه‌های مختلف باکتری‌های سودوموناس فلورسنس و پوتیدا در شرایط آبیاری با آب‌شور بر جذب عناصر غذایی کم‌نیاز در برنج مؤثر بود و باعث افزایش معنی‌دار غلظت این عناصر نسبت به تیمارهای تلقیح نشده گردید. همچنین نتایج نشان داد که اثر متقابل تلقیح باکتری و سطوح شوری بر غلظت مس و آهن برگ و همچنین بر غلظت مس و منگنز دانه در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار شد و در تمامی سطوح شوری، تیمارهای تلقیح شده با سویه سودوموناس فلورسنس 169 بیشترین غلظت آهن برگ را دارا بود.نتیجه‌گیری: تلقیح برنج با سویه‌های مختلف باکتری‌های سودوموناس فلورسنس و پوتیدا در شرایط آبیاری با آب‌شور در تخفیف اثرات شوری در شرایط گلدانی مؤثر بود و باعث افزایش غلظت عناصر غذایی کم نیاز نسبت به سطح بدون تلقیح گردید. بنابراین در شرایط آبیاری با آب شور می‌توان از سویه‌های سودوموناس پوتیدا 11، سودوموناس پوتیدا 108، سودوموناس فلورسنس 169 به‌عنوان باکتری‌های محرک رشد گیاه در کاهش اثرات شوری استفاده نمود.https://ejsms.gau.ac.ir/article_5170_e107c255301395abbdda07e34e28241c.pdfباکتری محرک رشدبرنجتنش شوریعناصر غذایی
spellingShingle ساره رجبی اگره
کاظم خاوازی
محمودرضا رمضانپور
مهران افضلی
اثر سودوموناس فلورسنت دارای فعالیت ACC دآمیناز بر غلظت عناصر غذایی کم‌نیاز، وزن ریشه و عملکرد بیولوژیک برنج (Oryza sativa L.) تحت تنش شوری
مدیریت خاک و تولید پایدار
باکتری محرک رشد
برنج
تنش شوری
عناصر غذایی
title اثر سودوموناس فلورسنت دارای فعالیت ACC دآمیناز بر غلظت عناصر غذایی کم‌نیاز، وزن ریشه و عملکرد بیولوژیک برنج (Oryza sativa L.) تحت تنش شوری
title_full اثر سودوموناس فلورسنت دارای فعالیت ACC دآمیناز بر غلظت عناصر غذایی کم‌نیاز، وزن ریشه و عملکرد بیولوژیک برنج (Oryza sativa L.) تحت تنش شوری
title_fullStr اثر سودوموناس فلورسنت دارای فعالیت ACC دآمیناز بر غلظت عناصر غذایی کم‌نیاز، وزن ریشه و عملکرد بیولوژیک برنج (Oryza sativa L.) تحت تنش شوری
title_full_unstemmed اثر سودوموناس فلورسنت دارای فعالیت ACC دآمیناز بر غلظت عناصر غذایی کم‌نیاز، وزن ریشه و عملکرد بیولوژیک برنج (Oryza sativa L.) تحت تنش شوری
title_short اثر سودوموناس فلورسنت دارای فعالیت ACC دآمیناز بر غلظت عناصر غذایی کم‌نیاز، وزن ریشه و عملکرد بیولوژیک برنج (Oryza sativa L.) تحت تنش شوری
title_sort اثر سودوموناس فلورسنت دارای فعالیت acc دآمیناز بر غلظت عناصر غذایی کم‌نیاز، وزن ریشه و عملکرد بیولوژیک برنج oryza sativa l تحت تنش شوری
topic باکتری محرک رشد
برنج
تنش شوری
عناصر غذایی
url https://ejsms.gau.ac.ir/article_5170_e107c255301395abbdda07e34e28241c.pdf
work_keys_str_mv AT sạrhrjbyạgrh ạtẖrswdwmwnạsflwrsntdạrạyfʿạlytaccdậmynạzbrgẖlẓtʿnạṣrgẖdẖạyyḵmnyạzwznrysẖhwʿmlḵrdbywlwzẖyḵbrnjoryzasativaltḥttnsẖsẖwry
AT ḵạẓmkẖạwạzy ạtẖrswdwmwnạsflwrsntdạrạyfʿạlytaccdậmynạzbrgẖlẓtʿnạṣrgẖdẖạyyḵmnyạzwznrysẖhwʿmlḵrdbywlwzẖyḵbrnjoryzasativaltḥttnsẖsẖwry
AT mḥmwdrḍạrmḍạnpwr ạtẖrswdwmwnạsflwrsntdạrạyfʿạlytaccdậmynạzbrgẖlẓtʿnạṣrgẖdẖạyyḵmnyạzwznrysẖhwʿmlḵrdbywlwzẖyḵbrnjoryzasativaltḥttnsẖsẖwry
AT mhrạnạfḍly ạtẖrswdwmwnạsflwrsntdạrạyfʿạlytaccdậmynạzbrgẖlẓtʿnạṣrgẖdẖạyyḵmnyạzwznrysẖhwʿmlḵrdbywlwzẖyḵbrnjoryzasativaltḥttnsẖsẖwry