واکنش رشد و عملکرد گندم به تراکم در خاک‏های شور و کشت دیم

این پژوهش با هدف بررسی اثر تراکم بوته بر رشد و عملکرد گندم (رقم کوهدشت) در خاک‏های شور و در شرایط کشت دیم در منطقه انبارالوم در استان گلستان در سال زراعی 88-1387 انجام شد. آزمایش در 3 مزرعه با شوری‏های 73/6، 34/9 و 63/11 دسی‌زیمنس بر متر با استفاده از 4 تراکم 125، 250، 375 و 500 بوته در مترمربع و در...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: محمد حسین قربانی, محبوبه بصیری
Format: Article
Language:fas
Published: Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources 2013-08-01
Series:تولید گیاهان زراعی
Subjects:
Online Access:https://ejcp.gau.ac.ir/article_1321_a3513bc42e93aa93da18c76b0cd50826.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850058362240106496
author محمد حسین قربانی
محبوبه بصیری
author_facet محمد حسین قربانی
محبوبه بصیری
author_sort محمد حسین قربانی
collection DOAJ
description این پژوهش با هدف بررسی اثر تراکم بوته بر رشد و عملکرد گندم (رقم کوهدشت) در خاک‏های شور و در شرایط کشت دیم در منطقه انبارالوم در استان گلستان در سال زراعی 88-1387 انجام شد. آزمایش در 3 مزرعه با شوری‏های 73/6، 34/9 و 63/11 دسی‌زیمنس بر متر با استفاده از 4 تراکم 125، 250، 375 و 500 بوته در مترمربع و در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در 3 تکرار اجرا شد. نتایج نشان داد، افزایش تراکم سبب افزایش شاخص سطح برگ، تعداد ساقه و نیز تعداد ساقه بارور در واحد سطح می‏شود، بیش‌ترین تعداد پنجه در مترمربع در تراکم 250 بوته در مترمربع تولید شدو افزایش تراکم به بیش از 250 بوته در مترمربع سبب کاهش تعداد پنجه در واحد سطح شد. همچنین تعداد دانه در سنبله با افزایش تراکم از 16 عدد در تراکم 125 بوته به 29/8 عدد در تراکم 500 بوته در متر مربع کاهش یافت. وزن هزاردانه نیز با افزایش تراکم کاهش یافت. برعکس، بیش‌ترین ماده خشک در بالاترین تراکم مشاهده گردید. افزایش شوری خاک سبب کاهش شاخص سطح برگ، تعداد ساقه، تعداد ساقه بارور، تعداد پنجه، تعداد پنجه بارور در مترمربع، تعداد دانه در سنبله و مجموع ماده خشک در هکتار شد. بیش‌ترین وزن هزاردانه (42/38 گرم) در سطح اول شوری مشاهده شده و افزایش شوری خاک به 34/9 دسی‏زیمنس بر متر سبب، کاهش وزن هزاردانه گردید (99//36 گرم)، ولی شوری بیش‌تر خاک (63/11 دسی‏زیمنس‏ بر متر)، تأثیر معنی‏داری بر وزن هزاردانه نداشت. اثر متقابل شوری و تراکم بر تعداد پنجه بارور در مترمربع نشان داد که با افزایش شوری خاک، احتمال رشد کافی برای تولید دانه در پنجه‏ها کاهش می‏یابد و در نتیجه در بیش‌ترین سطح شوری هیچ‏یک از پنجه‏ها حتی در کم‌ترین تراکم، رشد کافی برای باروری نداشتند. از طرفی، عملکرد دانه با افزایش تراکم افزایش یافت، ولی نقش تراکم در تمام سطوح شوری خاک یکسان نبود، به‏نحوی‏‌که، افزایش تراکم از 375 به 500 بوته در مترمربع در سطوح شوری 73/6، 34/9 و 63/11 دسی‏زیمنس بر متر، سبب افزایش عملکرد دانه به‏ترتیب به مقدار 46/4، 70/7 و 51/10 درصد شد. بنابراین برای دست‏یابی به حداکثر عملکرد در خاک‏های با شوری حدود 7 دسی‏زیمنس بر متر و کم‌تر، تراکم 375 بوته در مترمربع و در خاک‏های با شوری حدود 9 دسی‏زیمنس بر متر و بیش‌تر، استفاده از تراکم حدود 500 بوته در مترمربع، می‏تواند سبب عملکرد بیش‌تر دانه در واحد سطح شود.
format Article
id doaj-art-afd0e7abaef144bcaed205bc72024b6f
institution DOAJ
issn 2008-739X
2008-7403
language fas
publishDate 2013-08-01
publisher Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources
record_format Article
series تولید گیاهان زراعی
spelling doaj-art-afd0e7abaef144bcaed205bc72024b6f2025-08-20T02:51:11ZfasGorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resourcesتولید گیاهان زراعی2008-739X2008-74032013-08-016257721321واکنش رشد و عملکرد گندم به تراکم در خاک‏های شور و کشت دیممحمد حسین قربانی0محبوبه بصیری1مربی گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگاندانشجوی دکتری زراعت دانشگاه زابلاین پژوهش با هدف بررسی اثر تراکم بوته بر رشد و عملکرد گندم (رقم کوهدشت) در خاک‏های شور و در شرایط کشت دیم در منطقه انبارالوم در استان گلستان در سال زراعی 88-1387 انجام شد. آزمایش در 3 مزرعه با شوری‏های 73/6، 34/9 و 63/11 دسی‌زیمنس بر متر با استفاده از 4 تراکم 125، 250، 375 و 500 بوته در مترمربع و در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در 3 تکرار اجرا شد. نتایج نشان داد، افزایش تراکم سبب افزایش شاخص سطح برگ، تعداد ساقه و نیز تعداد ساقه بارور در واحد سطح می‏شود، بیش‌ترین تعداد پنجه در مترمربع در تراکم 250 بوته در مترمربع تولید شدو افزایش تراکم به بیش از 250 بوته در مترمربع سبب کاهش تعداد پنجه در واحد سطح شد. همچنین تعداد دانه در سنبله با افزایش تراکم از 16 عدد در تراکم 125 بوته به 29/8 عدد در تراکم 500 بوته در متر مربع کاهش یافت. وزن هزاردانه نیز با افزایش تراکم کاهش یافت. برعکس، بیش‌ترین ماده خشک در بالاترین تراکم مشاهده گردید. افزایش شوری خاک سبب کاهش شاخص سطح برگ، تعداد ساقه، تعداد ساقه بارور، تعداد پنجه، تعداد پنجه بارور در مترمربع، تعداد دانه در سنبله و مجموع ماده خشک در هکتار شد. بیش‌ترین وزن هزاردانه (42/38 گرم) در سطح اول شوری مشاهده شده و افزایش شوری خاک به 34/9 دسی‏زیمنس بر متر سبب، کاهش وزن هزاردانه گردید (99//36 گرم)، ولی شوری بیش‌تر خاک (63/11 دسی‏زیمنس‏ بر متر)، تأثیر معنی‏داری بر وزن هزاردانه نداشت. اثر متقابل شوری و تراکم بر تعداد پنجه بارور در مترمربع نشان داد که با افزایش شوری خاک، احتمال رشد کافی برای تولید دانه در پنجه‏ها کاهش می‏یابد و در نتیجه در بیش‌ترین سطح شوری هیچ‏یک از پنجه‏ها حتی در کم‌ترین تراکم، رشد کافی برای باروری نداشتند. از طرفی، عملکرد دانه با افزایش تراکم افزایش یافت، ولی نقش تراکم در تمام سطوح شوری خاک یکسان نبود، به‏نحوی‏‌که، افزایش تراکم از 375 به 500 بوته در مترمربع در سطوح شوری 73/6، 34/9 و 63/11 دسی‏زیمنس بر متر، سبب افزایش عملکرد دانه به‏ترتیب به مقدار 46/4، 70/7 و 51/10 درصد شد. بنابراین برای دست‏یابی به حداکثر عملکرد در خاک‏های با شوری حدود 7 دسی‏زیمنس بر متر و کم‌تر، تراکم 375 بوته در مترمربع و در خاک‏های با شوری حدود 9 دسی‏زیمنس بر متر و بیش‌تر، استفاده از تراکم حدود 500 بوته در مترمربع، می‏تواند سبب عملکرد بیش‌تر دانه در واحد سطح شود.https://ejcp.gau.ac.ir/article_1321_a3513bc42e93aa93da18c76b0cd50826.pdfتراکم بوتهشوری خاکعملکردگندم
spellingShingle محمد حسین قربانی
محبوبه بصیری
واکنش رشد و عملکرد گندم به تراکم در خاک‏های شور و کشت دیم
تولید گیاهان زراعی
تراکم بوته
شوری خاک
عملکرد
گندم
title واکنش رشد و عملکرد گندم به تراکم در خاک‏های شور و کشت دیم
title_full واکنش رشد و عملکرد گندم به تراکم در خاک‏های شور و کشت دیم
title_fullStr واکنش رشد و عملکرد گندم به تراکم در خاک‏های شور و کشت دیم
title_full_unstemmed واکنش رشد و عملکرد گندم به تراکم در خاک‏های شور و کشت دیم
title_short واکنش رشد و عملکرد گندم به تراکم در خاک‏های شور و کشت دیم
title_sort واکنش رشد و عملکرد گندم به تراکم در خاک‏های شور و کشت دیم
topic تراکم بوته
شوری خاک
عملکرد
گندم
url https://ejcp.gau.ac.ir/article_1321_a3513bc42e93aa93da18c76b0cd50826.pdf
work_keys_str_mv AT mḥmdḥsynqrbạny wạḵnsẖrsẖdwʿmlḵrdgndmbhtrạḵmdrkẖạḵhạysẖwrwḵsẖtdym
AT mḥbwbhbṣyry wạḵnsẖrsẖdwʿmlḵrdgndmbhtrạḵmdrkẖạḵhạysẖwrwḵsẖtdym