ارزیابی الگوریتم‌های بهینه‌سازی GA و PSO در بهره‌برداری از سیستم‌های چندمخزنه مطالعه موردی: سدهای حوضه گرگان رود

سابقه و هدف: بهره‌برداری بهینه از سیستم‌های منابع آب و تدوین قوانین و سیاست‌های مناسب بهره‌برداری از مخازن در سال‌های اخیر موردتوجه کارشناسان منابع آب قرارگرفته و تحقیقات گسترده‌ای برروی آن‌ها انجام‌شده است. هرچند در این زمینه پیشرفت‌های زیادی به لحاظ استراتژی‌های حل مسئله و ابزارهای محاسباتی به‌وجو...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: حامد مازندرانی زاده, جواد پیاده کوهسار, سید محمد کاظم صدر
Format: Article
Language:fas
Published: Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources 2019-06-01
Series:پژوهش‌های حفاظت آب و خاک
Subjects:
Online Access:https://jwsc.gau.ac.ir/article_4616_3a2401203da6d2acbf817825d1272417.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850057108208222208
author حامد مازندرانی زاده
جواد پیاده کوهسار
سید محمد کاظم صدر
author_facet حامد مازندرانی زاده
جواد پیاده کوهسار
سید محمد کاظم صدر
author_sort حامد مازندرانی زاده
collection DOAJ
description سابقه و هدف: بهره‌برداری بهینه از سیستم‌های منابع آب و تدوین قوانین و سیاست‌های مناسب بهره‌برداری از مخازن در سال‌های اخیر موردتوجه کارشناسان منابع آب قرارگرفته و تحقیقات گسترده‌ای برروی آن‌ها انجام‌شده است. هرچند در این زمینه پیشرفت‌های زیادی به لحاظ استراتژی‌های حل مسئله و ابزارهای محاسباتی به‌وجود آمده است، اما مسئله بهینه‌سازی بهره‌برداری از یک سیستم چندمخزنه به دلیل تاثیرات بهره برداری مخازن بالادست بر ورودی های مخازن پایین دست، از پیچیدگی های زیادی برخوردار است. روش‌های بهینه‌سازی معمول به‌دلیل قیدهای زیاد، فضای ناپیوسته و ماهیت غیرخطی مسائل مدیریت منابع آب، ابزار مناسبی برای حل این‌گونه مسائل نیستند، به همین دلیل الگوریتم‌های بهینه‌سازی فرا ابتکاری موردتوجه محققین قرارگرفته است. هدف از این تحقیق بررسی و مقایسه نتایج حاصل از به‌کارگیری روش‌های GA و PSO در بهره‌برداری بهینه از سیستم چندمخزنه سدهای گلستان و بوستان واقع در حوضه آبریز گرگان رود با استفاده از شاخص اعتمادپذیری در شرایط تغییر اقلیم است.مواد و روشها: در این تحقیق عملکرد الگوریتم‌های ژنتیک و ازدحام ذرات در حل مساله بهینه سازی بهره‌برداری از سیستم چند مخزنه شامل سدهای بوستان و گلستان واقع در حوضه آبریز گرگان رود مورد بررسی و مقایسه قرار گرفته است. بررسی آمار جریان ورودی به مخزن دو سد در سال آبی 94-93 نشان می‌دهد که در اثر تغییر اقلیم ورودی سالانه به سدهای بوستان و گلستان به ترتیب 17% و 60% کاهش یافته است.الگوریتم ژنتیک عبارت از یک جستجوی چندجانبه موازی و هدایت‌شده بر اساس نظریه تکامل است. عملگرهای الگوریتم GA شامل انتخاب، پیوند و جهش است که به ترتیب از آنها استفاده شده تا نسل بعد به ‌وجود آید. در الگوریتم بهینه‌سازی PSO بر مبنای حرکت جمعی پرندگان و ماهی‌ها، تعدادی ذره در فضای جستجو پخش شده‌ و مقدار تابع هدف، متناسب با موقعیت هر ذره محاسبه می‌شود. سپس با استفاده از ترکیب اطلاعات فعلی محل ذرات و بهترین محل که قبلاً در آن بوده‌اند موقعیت جدید ذرات محاسبه می‌شود. یافته ها: بهترین جواب الگوریتم PSO در طی 10 بار اجرا 95/909 و بدترین جواب برابر 53/930 به دست آمد، درحالی‌که بهترین پاسخ الگوریتم GA در طی 10 بار اجرا 17/931 و بدترین آن 32/957 بوده است. مقایسه میانگین جوابها نیز حکایت از برتری 3 درصدی جوابهای الگوریتم PSO نسبت به GA دارد. نتیجه‌گیری: نتایج نشان می دهدالگوریتم PSO از عملکرد بهتری در مقایسه با GA برخوردار است، به نحوی که مقایسه نتایج نشان می دهد الگوریتم بهینه سازی PSO با اعتماد پذیری 38/49 درصد از عملکرد مناسبتری در استخراج منحنی فرمان بهره برداری از سیستم چندمخزنه بوستان- گلستان ارائه نموده است.
format Article
id doaj-art-ad3fd10220954027ac7c196ef9fcfeb5
institution DOAJ
issn 2322-2069
2322-2794
language fas
publishDate 2019-06-01
publisher Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources
record_format Article
series پژوهش‌های حفاظت آب و خاک
spelling doaj-art-ad3fd10220954027ac7c196ef9fcfeb52025-08-20T02:51:31ZfasGorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resourcesپژوهش‌های حفاظت آب و خاک2322-20692322-27942019-06-0126223925010.22069/jwsc.2019.14894.29974616ارزیابی الگوریتم‌های بهینه‌سازی GA و PSO در بهره‌برداری از سیستم‌های چندمخزنه مطالعه موردی: سدهای حوضه گرگان رودحامد مازندرانی زاده0جواد پیاده کوهسار1سید محمد کاظم صدر2عضو هیئت علمیدانش آموخته، گروه مهندسی آب، دانشگاه امام خمینی (ره)گروه مهندسی آب، دانشگاه اگزتر انگلستانسابقه و هدف: بهره‌برداری بهینه از سیستم‌های منابع آب و تدوین قوانین و سیاست‌های مناسب بهره‌برداری از مخازن در سال‌های اخیر موردتوجه کارشناسان منابع آب قرارگرفته و تحقیقات گسترده‌ای برروی آن‌ها انجام‌شده است. هرچند در این زمینه پیشرفت‌های زیادی به لحاظ استراتژی‌های حل مسئله و ابزارهای محاسباتی به‌وجود آمده است، اما مسئله بهینه‌سازی بهره‌برداری از یک سیستم چندمخزنه به دلیل تاثیرات بهره برداری مخازن بالادست بر ورودی های مخازن پایین دست، از پیچیدگی های زیادی برخوردار است. روش‌های بهینه‌سازی معمول به‌دلیل قیدهای زیاد، فضای ناپیوسته و ماهیت غیرخطی مسائل مدیریت منابع آب، ابزار مناسبی برای حل این‌گونه مسائل نیستند، به همین دلیل الگوریتم‌های بهینه‌سازی فرا ابتکاری موردتوجه محققین قرارگرفته است. هدف از این تحقیق بررسی و مقایسه نتایج حاصل از به‌کارگیری روش‌های GA و PSO در بهره‌برداری بهینه از سیستم چندمخزنه سدهای گلستان و بوستان واقع در حوضه آبریز گرگان رود با استفاده از شاخص اعتمادپذیری در شرایط تغییر اقلیم است.مواد و روشها: در این تحقیق عملکرد الگوریتم‌های ژنتیک و ازدحام ذرات در حل مساله بهینه سازی بهره‌برداری از سیستم چند مخزنه شامل سدهای بوستان و گلستان واقع در حوضه آبریز گرگان رود مورد بررسی و مقایسه قرار گرفته است. بررسی آمار جریان ورودی به مخزن دو سد در سال آبی 94-93 نشان می‌دهد که در اثر تغییر اقلیم ورودی سالانه به سدهای بوستان و گلستان به ترتیب 17% و 60% کاهش یافته است.الگوریتم ژنتیک عبارت از یک جستجوی چندجانبه موازی و هدایت‌شده بر اساس نظریه تکامل است. عملگرهای الگوریتم GA شامل انتخاب، پیوند و جهش است که به ترتیب از آنها استفاده شده تا نسل بعد به ‌وجود آید. در الگوریتم بهینه‌سازی PSO بر مبنای حرکت جمعی پرندگان و ماهی‌ها، تعدادی ذره در فضای جستجو پخش شده‌ و مقدار تابع هدف، متناسب با موقعیت هر ذره محاسبه می‌شود. سپس با استفاده از ترکیب اطلاعات فعلی محل ذرات و بهترین محل که قبلاً در آن بوده‌اند موقعیت جدید ذرات محاسبه می‌شود. یافته ها: بهترین جواب الگوریتم PSO در طی 10 بار اجرا 95/909 و بدترین جواب برابر 53/930 به دست آمد، درحالی‌که بهترین پاسخ الگوریتم GA در طی 10 بار اجرا 17/931 و بدترین آن 32/957 بوده است. مقایسه میانگین جوابها نیز حکایت از برتری 3 درصدی جوابهای الگوریتم PSO نسبت به GA دارد. نتیجه‌گیری: نتایج نشان می دهدالگوریتم PSO از عملکرد بهتری در مقایسه با GA برخوردار است، به نحوی که مقایسه نتایج نشان می دهد الگوریتم بهینه سازی PSO با اعتماد پذیری 38/49 درصد از عملکرد مناسبتری در استخراج منحنی فرمان بهره برداری از سیستم چندمخزنه بوستان- گلستان ارائه نموده است.https://jwsc.gau.ac.ir/article_4616_3a2401203da6d2acbf817825d1272417.pdfاعتمادپذیریالگوریتم‌های فرا ابتکاریمدیریت منابع آبخشکسالی
spellingShingle حامد مازندرانی زاده
جواد پیاده کوهسار
سید محمد کاظم صدر
ارزیابی الگوریتم‌های بهینه‌سازی GA و PSO در بهره‌برداری از سیستم‌های چندمخزنه مطالعه موردی: سدهای حوضه گرگان رود
پژوهش‌های حفاظت آب و خاک
اعتمادپذیری
الگوریتم‌های فرا ابتکاری
مدیریت منابع آب
خشکسالی
title ارزیابی الگوریتم‌های بهینه‌سازی GA و PSO در بهره‌برداری از سیستم‌های چندمخزنه مطالعه موردی: سدهای حوضه گرگان رود
title_full ارزیابی الگوریتم‌های بهینه‌سازی GA و PSO در بهره‌برداری از سیستم‌های چندمخزنه مطالعه موردی: سدهای حوضه گرگان رود
title_fullStr ارزیابی الگوریتم‌های بهینه‌سازی GA و PSO در بهره‌برداری از سیستم‌های چندمخزنه مطالعه موردی: سدهای حوضه گرگان رود
title_full_unstemmed ارزیابی الگوریتم‌های بهینه‌سازی GA و PSO در بهره‌برداری از سیستم‌های چندمخزنه مطالعه موردی: سدهای حوضه گرگان رود
title_short ارزیابی الگوریتم‌های بهینه‌سازی GA و PSO در بهره‌برداری از سیستم‌های چندمخزنه مطالعه موردی: سدهای حوضه گرگان رود
title_sort ارزیابی الگوریتم‌های بهینه‌سازی ga و pso در بهره‌برداری از سیستم‌های چندمخزنه مطالعه موردی سدهای حوضه گرگان رود
topic اعتمادپذیری
الگوریتم‌های فرا ابتکاری
مدیریت منابع آب
خشکسالی
url https://jwsc.gau.ac.ir/article_4616_3a2401203da6d2acbf817825d1272417.pdf
work_keys_str_mv AT ḥạmdmạzndrạnyzạdh ạrzyạbyạlgwrytmhạybhynhsạzygawpsodrbhrhbrdạryạzsystmhạycẖndmkẖznhmṭạlʿhmwrdysdhạyḥwḍhgrgạnrwd
AT jwạdpyạdhḵwhsạr ạrzyạbyạlgwrytmhạybhynhsạzygawpsodrbhrhbrdạryạzsystmhạycẖndmkẖznhmṭạlʿhmwrdysdhạyḥwḍhgrgạnrwd
AT sydmḥmdḵạẓmṣdr ạrzyạbyạlgwrytmhạybhynhsạzygawpsodrbhrhbrdạryạzsystmhạycẖndmkẖznhmṭạlʿhmwrdysdhạyḥwḍhgrgạnrwd